Онлайн видео тоглоомын ертөнцөд хэрэглэгчийн эрхтэй холбоотой маргаан улам хурцдаж байна. Учир нь зарим тоглоомын компани серверээ хааснаар хэрэглэгчдийн худалдаж авсан тоглоом цаашид тоглох боломжгүй болдог аж.

Америкийн ютүбер Росс Скоттын 2024 онд эхлүүлсэн “Stop Killing Games” буюу “Тоглоомуудыг устгахаа зогсооё” нэртэй хэрэглэгчийн эрхийн хөдөлгөөн энэ асуудлыг олон улсын түвшинд гаргаж иржээ.

Тус хөдөлгөөн нэгдүгээр сард Европын Комисст 1.3 сая орчим гарын үсэг бүхий өргөдөл хүргүүлсэн бөгөөд үүний дагуу дөрөвдүгээр сард Европын Парламентын нээлттэй сонсгол болсон байна. Одоо уг асуудал Европын холбооны шийдвэрийг хүлээж байна.

Энэ хөдөлгөөн Францын Ubisoft компани онлайн горимд суурилсан “The Crew” уралдааны тоглоомын серверийг 2024 онд хаахаа зарласны дараа эрчимжжээ. Тус тоглоом нийт 12 сая гаруй тоглогч татсан ч сервер хаагдсанаар тоглоом үндсэндээ ашиглах боломжгүй болсон байна.

Ubisoft компани серверийн дэд бүтэц болон лицензийн хязгаарлалттай холбоотойгоор ийм шийдвэр гаргасан гэж тайлбарласан. Харин тоглогчдын зүгээс асуудал нь дэмжлэг зогссонд бус, худалдаж авсан тоглоомдоо бүрэн нэвтрэх боломжоо алдсанд байна гэж үзэж байгаа юм.

Росс Скотт “бүх хувилбар нь идэвхгүй болж, дэлхий дээр хэн ч тухайн тоглоомыг ажиллуулах боломжгүй болох”-ыг тоглоомыг “устгаж” байгаатай зүйрлэжээ. Түүний хэлснээр, компаниуд заавал серверээ үүрд ажиллуулах албагүй ч тоглоомоо хаахдаа хэрэглэгчид цаашид ашиглах боломж үлдээх ёстой.

Тоглоомын салбарын компаниуд энэ байр суурийг эсэргүүцэж байна. Европын томоохон тоглоом хэвлэгчдийг төлөөлдөг Video Games Europe байгууллага онлайн үйлчилгээ эдийн засгийн хувьд үр ашиггүй болсон тохиолдолд сервер хаах боломж компаниудад байх ёстой гэж мэдэгджээ. Мөн ийм шаардлага нь онлайн тоглоом хөгжүүлэх өртгийг нэмэгдүүлж болзошгүй гэж анхааруулсан байна.

Харин “Stop Killing Games” хөдөлгөөнийхөн компаниудыг серверээ үргэлжлүүлэн ажиллуулахыг шаардаагүй гэдгээ онцолж байна. Тэдний хувьд тоглоомын “ашиглалтын төгсгөлийн төлөвлөгөө” буюу сервер хаагдсаны дараа офлайн горимоор тоглох боломжтой болгох, эсвэл хэрэглэгчид өөрсдөө ажиллуулах программ хангамж гаргаж өгөх зэрэг шийдэл хэрэгтэй гэж үзэж байгаа юм.

Сүүлийн жилүүдэд онлайн хамааралтай “live-service” төрлийн тоглоомууд нэмэгдсэнээр энэ асуудал улам анхаарал татах болжээ. Зарим тоглоом хэдхэн долоо хоногийн дараа хаагдах тохиолдол ч гарсан байна. Жишээлбэл, Sony компанийн “Concord” тоглоом 2024 онд гарснаасаа хойш хоёр долоо хоног хүрэхгүй хугацаанд хаагдсан ч хэрэглэгчдэд төлбөрийг нь буцаан олгожээ.

Одоогоор Европын Комисс “Stop Killing Games” хөдөлгөөний ирүүлсэн өргөдөлд долоодугаар сарын 27-ны дотор хариу өгөх ёстой. Мөн Францын хэрэглэгчийн эрхийн байгууллага Ubisoft компанийн эсрэг шүүхэд хандсан бол Их Британид энэ асуудлаар парламентын хэлэлцүүлэг болсон ч Засгийн газар одоогоор хэрэглэгчийн эрхийн хуульд өөрчлөлт оруулах төлөвлөгөөгүй гэдгээ мэдэгдсэн байна.

АНУ-д ч мөн энэ асуудал анхаарал татаж эхэлжээ. Калифорни мужид хэлэлцэгдэж буй “Protect Our Games Act” хуулийн төсөл батлагдвал компаниуд онлайн дэмжлэг зогссоны дараа тоглоомыг цаашид ашиглах боломжтой болгох, эсвэл хэрэглэгчдэд төлбөрийг буцаан олгох шаардлагатай болох юм.

Ийнхүү цахим бүтээгдэхүүн худалдан авсан хэрэглэгч үнэхээр эзэмшигч мөн үү, эсвэл зөвхөн түр ашиглах эрх авдаг уу гэсэн маргаан тоглоомын салбараас хальж, дижитал өмчлөлийн өргөн хүрээний асуудал болон хувирч байна.

Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Ухнаагийн Хүрэлсүх 2026 оны зургаадугаар сарын 08-ны өдөр хот байгуулалт, барилга, орон сууц, нийтийн аж ахуйн салбарын төлөөлөлтэй уулзлаа.

Тэрбээр эдийн засгийн өсөлт, нийгмийн хөгжил, иргэдийн амьдралын чанарыг сайжруулахад шууд нөлөө үзүүлдэг барилгын салбарын үе үеийн ажилтан, албан хаагчдад Монгол Улсад барилгын салбар үүсэж хөгжсөний түүхт 100 жилийн ойн баярын мэнд дэвшүүлж, амжилт хүслээ.

Мөн төрийн тэргүүнээр сонгогдсоноосоо хойш хийсэн ажил, хэрэгжүүлж буй үндэсний хөдөлгөөн, хөтөлбөрийн явц, гадаад харилцаа, улс орны нийгэм, эдийн засгийн байдлын талаар товч танилцуулсан байна.

2025 оны эцсийн байдлаар барилга угсралт, их засварын ажлын гүйцэтгэл 11.7 их наяд төгрөгт хүрч, Дотоодын нийт бүтээгдэхүүний 3.5 орчим хувийг бүрдүүлжээ. Мөн 2025 оны байдлаар барилгын салбарт 100 мянга гаруй ажлын байр бий болсон байна.

Хот байгуулалт, барилга, орон сууцжуулалтын сайд Э.Бат-Амгалан салбарын яам хууль, эрх зүйн шинэчлэлт хийх, тогтолцоог оновчтой болгох, дэвшилтэт техник, технологи нэвтрүүлэх, эрдэм шинжилгээ, судалгаа, үйлдвэрлэлийн уялдаа бүрдүүлэх, хөрөнгө оруулалтыг нэмэгдүүлэх, барилга, байгууламжийн норм, нормативын зохицуулалтыг боловсронгуй болгохыг зорьж байгааг хэллээ.

Энэ хүрээнд Барилгын тухай, Хот байгуулалтын тухай, Орон сууцжуулалтын тухай хуулийн шинэчилсэн найруулга, Орон сууцжуулалтын төрөлжсөн банкны анхдагч хуулийн төсөл боловсруулж, УИХ-аар хэлэлцүүлэхээр төлөвлөж байна.

Инженерийн дэд бүтэц, нийтийн үйлчилгээний хүчин чадлыг давсан ачаалал, агаар, ус, хөрсний бохирдол, замын хөдөлгөөний түгжрэл, нийтийн үйлчилгээний хүртээмж зэрэг нь иргэдийн эрүүл, аюулгүй орчинд амьдрах нөхцөлийг алдагдуулсан хэвээр байгааг уулзалтын үеэр онцоллоо.

Иймээс Ерөнхийлөгч зарлиг гарган төвлөрлийг сааруулах, суурьшлын шинэ төвүүд бий болгох зорилгоор Хархорум хотыг Орхоны хөндийд шинээр байгуулах ажлыг үе шаттай хэрэгжүүлж байна.

Түүнчлэн Ерөнхий сайдаар ажиллаж байхдаа “Ногоон нуур-1008” айлын орон сууц, “Солонго 1, 2” орон сууцны 5,002 айлын төсөл, Ус гүн цэвэршүүлэх болон Хаягдал ус дахин боловсруулах үйлдвэр, цэвэрлэх байгууламжийн бүтээн байгуулалтыг эхлүүлж, ашиглалтад оруулсныг дурдлаа.

Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Ухнаагийн Хүрэлсүх “Дакар Ралли-2026” уралдаанд амжилттай оролцсон Гавьяат тамирчин Э.Халиунболд, Олон улсын хэмжээний мастер П.Мөрөн, 2027 оны “Дакар ралли”-д оролцох Б.Батмөнх болон “Тал нутгаас Дакарт” төслийн ерөнхий зохицуулагч нарыг хүлээн авч уулзлаа.

Шандас, эр зориг, тэсвэр хатуужил, туршлага, ур чадварыг дээд зэргээр сорьдог, эрсдэл өндөртэй спортод амжилт үзүүлж яваа тамирчид, багийнханд Ерөнхийлөгч баяр хүргэж, амжилт хүсэв.

Тэрбээр энэ нь монгол хүний “Дакар ралли”-гийн түүхийн хуудаснаа бичигдэх түүхэн амжилт, дараа дараагийн ялалтын эхлэл, мянга мянган хөгжөөн дэмжигчээ баярлуулсан, авто, мото спорт сонирхогч олон зуун хүнд урам зориг өгсөн, улсынхаа нэрийг олон улсад таниулсан амжилт болсныг онцоллоо.

Манай тамирчид авто, мото спортын олимп гэгддэг “Дакар ралли-2026”-д дэлхийн шилдгүүдтэй 14 өдрийн турш өрсөлдөж, 7,500 км замыг туулан хурд хүч, тэсвэр хатуужлын гайхамшгийг харуулсан юм.

Мөн аав нарынхаа хичээллэж байсан мото спортын замнал, алдар гавьяаг үргэлжлүүлж яваа тамирчдыг олон уралдаан, тэмцээнд амжилттай оролцож, төрийнхөө алтан соёмбот далбааг харийн тэнгэрт мандуулж байхыг хүсэн ерөөлөө.

Гавьяат тамирчин Э.Халиунболдын аав Ш.Эрдэнэбилэг мото спортын тамирчин, гавьяат дасгалжуулагч бол Олон улсын хэмжээний мастер П.Мөрөнгийн аав А.Пүрэвдорж мото спортын олон улсын хэмжээний мастер цолтой.

Түүнчлэн Аргентин Улсын Сан Хуан хотод болсон “Ралли рэйд”-ийн дэлхийн аваргын тэмцээнд 27 дугаар байрт, “Ралли-2” ангилалдаа 17 дугаар байрт орж, 2027 оны “Дакар ралли”-д оролцох эрхээ авсан Олон улсын хэмжээний мастер Б.Батмөнхөд баяр хүргэж, амжилт хүсэн ерөөлөө.

Авто спортын шинэ үеийн төлөөлөл болж буй Б.Батмөнх бэлтгэл сургуулилтаа улам чамбайруулж, “Дакар ралли-2027” тэмцээнд өндөр амжилт үзүүлэн ард түмнийхээ итгэл, найдварыг алдахгүй гэдэгт итгэлтэй байгаагаа илэрхийлэв.