Хэн юу хэлэв...
С.Эрдэнэболд: Парламент хүний эрхийг тогтолцооны төв болгохоор ажиллаж байна
Улсын Их Хурлын Хүний эрхийн дэд хорооны дарга С.Эрдэнэболдтой ярилцлаа.
-Хүний эрхийг хангах, хамгаалахад манай эрх зүйн орчин ямар байна вэ?
-Би 2024 оны 10 дугаар сарын 22-нд Дэд хорооны даргаар сонгогдсон. Түүнээс хойш хүний эрхийг зүгээр нэг нийгмийг доргиосон, шуугиан тарьсан үед хөндөж яриад өнгөрдөг бус, эрх зүйн орчинд тогтвортой, тасралтгүй анхаарч шинэчлэл хийх шаардлагатайг ойлгосон. Хууль тогтоох байгууллагын хувьд бид зөвхөн хууль батлаад зогсох биш, түүний хэрэгжилт, хүний эрхэд үзүүлэх нөлөөлөлд хяналт тавих үүрэгтэй.
-УИХ энэ бүрэн эрхийнхээ хугацаанд бүх үйл ажиллагаагаа “хүн төвтэй” байхаар тодорхойлж, стратегиа баталсан, энэ хүрээнд хүний эрхийн чиглэлд ямар ахиц гарч байна вэ?
-Энэ стратеги бол парламентын үйл ажиллагааг илүү чадавхжуулах, иргэдийн оролцоог нэмэгдүүлэх, гарч буй шийдвэр бүр хүний эрхийн шалгуурыг давах ёстой гэдэг хатуу үзэл баримтлалтай. Өнгөрсөн намрын чуулганаар л гэхэд 100 орчим шийдвэр, хууль, тогтоол гарсан. Улсын Их Хурлаас гарч буй аливаа шийдвэр хүний эрхийг зөрчихгүй байх зарчмыг бид баримталж ажиллаж байна.
-Хүний эрхийн дэд хороо иргэний нийгмийн байгууллагуудтай байнгын уулзалт зохион байгуулаад багагүй хугацаа өнгөрсөн. Энэ механизм хэр үр дүнтэй байна вэ?
-Хүний эрхийн дэд хороо 2024 оны 12 дугаар сараас эхлэн сар бүрийн хоёр дахь долоо хоногийн Лхагва гарагт төр хувийн хэвшил, төрийн бус байгууллагууд, олон улсын байгууллагууд, судлаачидтай хамтран, хүний эрхийг хангах, хамгаалах чиглэлээр сэдэвчилсэн уулзалт-хэлэлцүүлгийг хийж байна. Бодлогын түвшинд санал дэвшүүлж, хэлэлцдэг. Үүний үр дүнд хүний эрхийн чухал асуудлуудыг нийгмийн олон талт оролцоотойгоор хэлэлцэж, гарц шийдэл гаргаж эхэлсэн. Тухайлбал, өнгөрсөн оны 12 дугаар сард UPR буюу НҮБ-ын Хүний эрхийн Зөвлөлийн ээлжит нэгдсэн хэлэлцүүлэгт илгээх Монгол Улсын тайлангийн талаар, энэ оны 1 дүгээр сард НҮБ-ын зөвлөмжийн хэрэгжилтийн тухай, 3 дугаар сард хүүхдийн хорих ангийн нөхцөл байдлыг, 4 дүгээр сард Байгаль орчны холбогдох хууль тогтоомж дахь хүний эрх хэрэгжилтийн талаар, 5 дугаар сард гэр бүлийн хүчирхийллийн нөхцөл байдал, гарц шийдлийн талаар онцлон, хэлэлцсэн байна.
-Эрх зүйн орчныг сайжруулах чиглэлээр ямар алхамууд хийгдэж байна вэ?
-Хамгийн энгийн жишээ гэхэд төрийн байгууллага хоорондын уялдаа муу, мэдээллийн зөрүү нь хүний эрхийн асуудалд сөрөг нөлөө үзүүлдэг. Нэг асуудлаар байгууллага бүр өөр мэдээлэлтэй, нэг сэдвийн талаар өөр ойлголттой ажиллаж байна. Хууль тогтоогчдын зүгээс үүнийг төрийн байгууллага хооронд уялдаагүй байдал, тогтолцооны хийдэл гэж үзэж байгаа.
Монгол Улсад өнөөдрийн байдлаар 2000 гаруй журам нийгмийн харилцааг зохицуулж, тэдгээрт хүний эрхийг хязгаарлаж, зөрчсөн заалтууд байх нь түгээмэл байна. Бид энэ байдлыг өөрчилж, хүний эрхийг хязгаарлах бол зөвхөн хуульд үндэслэн, байж болох хамгийн бага хэмжээнд хязгаарладаг болох эрх зүйн шинэчлэл хийх зорилттойгоор шат дараалсан ажлуудыг хийж, хэрэгжүүлж байна.
Парламентын гишүүн “…иргэн, улсын ашиг сонирхлыг эрхэмлэн, … Монгол Улсын Үндсэн хуулийг дээдлэн сахиж…” гэж тангараг өргөдөг бөгөөд энэ агуулгаараа “хүний эрхийг хамгаалах” тангарагтай гэсэн үг. Бид тангарагаа сахиж, ажил хэрэг болгохын тулд парламентын хяналтын чиг үүргээ илүү эрчимжүүлж, хариуцлагатай гүйцэтгэх шаардлагатай.
-Улсын Их Хурал энэ бүрэн эрхийнхээ хугацаанд "хүн төвтэй" стратегийг хэрэгжүүлснээр ямар үр дүнд хүрэх вэ?
-Хүний эрхийн асуудал нь ямар нэг даргын пи ар, эсвэл сонгуулийн үеэр ярьдаг сэдэв биш. Энэ бол чөлөөт, ардчилсан нийгмийн суурь, үнэт зүйл. Хүний эрхийг хамгаалах нь Улсын Их Хурлын гишүүн бүрийн, төрийн байгууллага бүрийн, төрийн бүх шатны байгууллагын үүрэг юм.
Парламентын үнэт зүйл нь олон хууль баталснаараа бус, баталсан хуулиуд нь амьдрал дээр хүний эрхийг бодитойгоор хангаж, хамгаалж чадсан эсэхээр хэмжигдэнэ. Иргэн бүрийн жижиг мэт санагдах асуудлыг ч томруулж харж, хамгаалж, шийдвэрлэх нь парламентын хариуцлага юм.
Хэн юу хэлэв...
“Евроазийн их солилцоо: Ирээдүйн боломж, хамтын ажиллагаа” олон улсын анхдугаар чуулган эхэллээ
Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Ухнаагийн Хүрэлсүхийн ивээл дор зохион байгуулж буй “Евроазийн их солилцоо: Ирээдүйн боломж, хамтын ажиллагаа” олон улсын анхдугаар чуулган “Чингис хаан” үндэсний музейд эхэллээ.
Манай улсын зүгээс дэлхий дахинаа соёлын дипломат харилцааны шинэ хуудсыг нээж байгаа энэ чуулганд 20 гаруй орны 55 музейн удирдлага оролцож байна.
Төлөөлөгчид харилцаа, хамтын ажиллагаа, тухайн улсынхаа соёлын өвийн хадгалалт, хамгаалалт, музейн хөгжил, бодлого, стратеги, дижитал музей, инновац, маркетинг зэргийн талаар илтгэл тавьж, хэлэлцүүлэг өрнүүлнэ.

Чуулганы нээлтэд Ерөнхийлөгчийн Тамгын газрын дарга А.Үйлстөгөлдөр Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүхийн мэндчилгээг уламжиллаа. Ерөнхийлөгч мэндчилгээндээ, хүн төрөлхтний соёлын өвийг нандигнан хайрлаж, түгээн дэлгэрүүлж, соён гэгээрүүлж, мэдлэг түгээж буй улс орнуудын музейн удирдлага, хамт олонд талархал илэрхийллээ.
Музейн салбарынхны хамтын ажиллагаа нь мэдлэг, соёлын солилцоог эрчимжүүлж, ард түмнүүдийн найрамдал, нөхөрлөлийг бэхжүүлэхэд үнэтэй хувь нэмэр оруулна гэдэгт итгэлтэй байгаагаа тэмдэглэв.
Цаашид туршлага солилцох, хамтарсан төсөл, хөтөлбөр хэрэгжүүлэх болон эрдэм шинжилгээ, сэргээн засварлалт, сан хөмрөг, үзэсгэлэн, боловсролын чиглэлээр дэвшүүлэх аливаа бүтээлч санал, санаачилгыг Ерөнхийлөгч бүх талаар дэмжинэ гэдгийг хэллээ.

Ерөнхийлөгчийн гадаадын улс орнуудад хийсэн төрийн айлчлалын хүрээнд “Чингис хаан” үндэсний музей үзэсгэлэнгээ толилуулж, тухайн улсын музейтэй хамтран ажиллах баримт бичиг байгуулж байгаа.
Тухайлбал Франц, Чех, Швейцарын музейд “Чингис хаан: Монголчууд дэлхийг өөрчилсөн нь”, “Чингис хаан ба Монголын ертөнц”, “Монголчууд ба Торгоны зам”, “Занабазар: Тал нутгийн мэлмий” зэрэг томоохон үзэсгэлэн гаргасан.
Удахгүй Герман, Польш, Литва Улсад үзэсгэлэнгээ дэглэхээр бэлтгэж байна.

Мөн Тажикстан, Киргиз, Казахстан, Туркменистан, Азербайжан, Узбекистан Улсад тусгай үзэсгэлэн гаргахаар төлөвлөжээ. Олон улсын музейн зөвлөл 2026 оныг “Хуваагдмал дэлхийг нэгтгэж буй музейнүүд” уриа дэвшүүлсэн байна.
Энэ нь олон улсын түвшинд үүсээд буй соёл, нийгэм, геополитикийн хуваагдлыг багасгах, харилцан ойлголцол, яриа хэлцэл, хүртээмжтэй байдал, энх тайвныг бэхжүүлэхэд музей тодорхой үүрэг гүйцэтгэж, хувь нэмрээ оруулна гэсэн үг юм.
“Евроазийн их солилцоо: Ирээдүйн боломж, хамтын ажиллагаа” олон улсын анхдугаар чуулган энэ сарын 15-20-ны өдрүүдэд болно.

Хэн юу хэлэв...
Эрчим хүчний шинэчлэл, ногоон шилжилтийг цогцоор нь хийнэ
Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Ухнаагийн Хүрэлсүх эрчим хүчний салбарын төлөөлөл, инженер, техникийн ажилтнуудтай уулзлаа.
Ерөнхийлөгч, эх орныхоо өнцөг булан бүрд ард иргэд, албан байгууллага, үйлдвэр, үйлчилгээг эрчим хүчээр хангаж байгаа ажилтан, албан хаагчид, инженер, техникийн ажилтнууд, ахмадуудад ард түмний нэрийн өмнөөс талархал илэрхийллээ.
Тэрбээр төрийн тэргүүнээр сонгогдсоноосоо хойш хийсэн ажил, хэрэгжүүлж байгаа үндэсний хөдөлгөөн, хөтөлбөрийн үр дүн, гадаад харилцаа, улс орны нийгэм, эдийн засгийн байдал зэргийн талаар товч танилцууллаа.
Ерөнхийлөгч, XX зуун тусгаар тогтнол, хөгжил дэвшлийн зуун байсан бол XXI зуун эдийн засгийн тусгаар тогтнол, аюулгүй байдлаа хангасан, үйлдвэрлэгч улс болох зуун байх учиртай. Үүнд эрчим хүчний салбарынхны оруулах хувь нэмэр асар их гэж үздэгээ хэллээ.
Эдийн засаг тэлж, уул уурхай, үйлдвэрлэл, хот байгуулалт эрчимтэй хөгжиж байгаа ч эрчим хүчний салбар энэ өсөлтийг бүрэн гүйцэж чадахгүй байна. Өвлийн оргил ачааллын үед гэхэд л хэрэглээний тодорхой хэсгийг импортоор хангадаг.
Хуучирсан тоноглол, санхүүгийн хүндрэл, хүний нөөцийн хомсдол зэрэг нь энэ салбарын хөгжилд томоохон сорилт болсоор байгааг Эрчим хүчний сайд Б.Найдалаа хэллээ.
Салбарын яам цаашид эрчим хүчний салбарыг шинэ шатанд гаргах нэг бодлого, гурван зарчим, есөн ажилд тулгуурласан шинэчлэлийн бодлого хэрэгжүүлж байна.
Энэ нь эрчим хүчний шилжилтийн стратегийг тодорхойлж, эрчим хүчний шинэчлэл, ногоон шилжилт, эрчим хүчний экспортыг цогцоор нь хийнэ гэсэн үг юм.
“Тэрбум мод” үндэсний хөдөлгөөн, “Цагаан алт” хөтөлбөр нь тогтвортой хөгжил, эдийн засгийн төрөлжилт, ногоон бодлогын чухал тулгуур гэж эрчим хүчний салбарынхан үзэж байна.
Засгийн газар 2024-2028 оны үйл ажиллагааны төлөвлөгөөндөө 5,000 гаруй мегаваттын чадал бүхий шинэ эх үүсвэр бий болгож, дамжуулах сүлжээний төслүүдийг үе шаттай хэрэгжүүлэхээр тусгасан.
Мөн сэргээгдэх эрчим хүч, эрчим хүч хуримтлуулах систем, өндөр хүчдэлийн үндэсний сүлжээ, бүс нутгийн хамтын ажиллагааг өргөжүүлж, Зүүн хойд Азийн цэвэр эрчим хүчний тоглогч болох зорилго тавьжээ.
Энэ хүрээнд:
- Хэрэглэгч төвтэй байх,
- Эрчим хүчний найдвартай, аюулгүй байдлыг хангах,
- Чөлөөт зах зээл, шударга өрсөлдөөн, хувийн хэвшлийн оролцоог дэмжихийг зорьж байна.
Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх Эрчим хүчний угсралт, засварын “МЭЗ” ХХК-ийн технологийн зөвлөх инженер, Монгол Улсын зөвлөх инженер Жулхацын Цээлээсүрэн, Эрчим хүчний зохицуулах хорооны дарга, Монгол Улсын зөвлөх инженер Эрдэнэчулууны Түвшинчулуун нарт Аж үйлдвэрийн гавьяат ажилтан цол хүртээлээ.
Мөн нэр бүхий эрхмүүдийг төрийн дээд одон, медалиар шагналаа.
Хэн юу хэлэв...
Скүүтер, сурроны осолд хяналт тавих, зам, тээврийн салбарынханд хариуцлага чангатгах үүрэг өгөв
Зам, тээврийн сайдын ээлжит шуурхай хуралдаан өнөөдөр (2026.06.09) болж, автозам, төмөр зам, иргэний нисэхийн салбарт хэрэгжиж буй бүтээн байгуулалтын ажлуудыг эрчимжүүлэх, НҮБ-ын "COP-17", “Дэлхийн адууны өдөр" зэрэг олон улсын томоохон арга хэмжээ, хурал уулзалтын бэлтгэл ажлыг сайтар хангаж ажиллах тухай асуудлыг хэлэлцлээ.
Хуралдааны эхэнд, Зам, тээврийн сайд Б.Дэлгэрсайхан харьяа байгууллагуудад хариуцлагыг чангатгах, бүтээн байгуулалтын ажлыг эрчимжүүлэх чиглэлээр хэд хэдэн онцгой үүрэг даалгаварыг өглөө. Тухайлбал, сүүлийн үед нийслэл хотод скүтер, суррон, мопедтой холбоотой осол аваарын тоо нэмэгдэж буйтай холбогдуулан энэ асуудалд онцгой анхаарал хандуулж ажиллах, насанд хүрээгүй хүүхдээр цахилгаан тээврийн хэрэгсэл жолоодуулахгүй байх, холбогдох байгууллагуудтай хамтран ажиллаж, хяналт шалгалтыг чангатгаж ажиллахыг үүрэг болголоо.
Мөн ЗТЯ-ны Автотээврийн бодлого зохицуулалтын газарт цахилгаан тээврийн хэрэгслийн үйлчилгээ эрхэлдэг аж ахуй нэгжүүдтэй уулзалтыг зохион байгуулж, хууль, дүрмийн хэрэгжилтийг хамтран сахиулах чиглэлээр нэгдсэн зохицуулалт хийж ажиллахыг санууллаа.
”Нээлттэй хаалганы өдөр”-өөр иргэд, олон нийтэд бүтээн байгуулалтын ажлуудаа танилцуулна
ЗТЯ-наас энэ сарын 15, 16,17-ны өдрүүдэд Сүхбаатарын талбайд зохион байгуулах “Нээлттэй хаалганы өдөрлөг”-ийн бэлтгэл ажлыг сайтар хангаж, бүх байгууллагуудыг идэвхтэй оролцохыг үүрэг болголоо. Мөн энэ үеэр зам тээврийн салбарт 2026 онд хэрэгжиж буй томоохон бүтээн байгуулалтын ажлууд, салбарын шинэчлэл, үйлчилгээний талаарх мэдээллийг иргэдэд нээлттэй хүргэж, төрийн үйлчилгээг газар дээр нь шуурхай хүргэж ажиллахыг чиглэл болголоо.
Нисэхийн салбарыг шатахууны нөөц бүрдүүлэлтэд онцгой анхаарч ажиллахыг сануулав
Мөн хурлаар олон улсын геополитикийн нөхцөл байдал, нефтийн үнийн өсөлттэй холбоотойгоор иргэний нисэхийн байгууллагуудад шатахууны нөөц бүрдүүлэлтэд онцгой анхаарч ажиллахыг анхаарууллаа. Тухайлбал, ИНЕГ, ИНҮТ, “МИАТ” ТӨХК зэрэг байгууллагуудад гадаад дотоод нислэгийн тогтвортой үйл ажиллагааг хангаж ажиллах чиглэл өглөө.
Түүнчлэн иргэний нисэхийн салбарынханд олон улсын “DRONECON-2026” дрон болон агаарын шоу тэмцээнийг амжилттай зохион байгуулсанд талархал илэрхийлж, дараагийн чухал ажлуудад анхаарал хандуулж ажиллахыг сануулав.
Түүнчлэн энэ онд Ховд, Өмнөговь, Хөвсгөл, Баян-Өлгий 4 аймгийн нисэх буудлыг олон улсын шууд нислэг хүлээн авах боломжийг бүрдүүлэх, үүнтэй холбоотойгоор орон нутгийн нислэгийн хуваарь, төлөвлөлтийг сайжруулах, жуулчдын аюулгүй байдал, тав тухыг бүрдүүлэх, шөнийн нислэгийн аюулгүй ажиллагаанд онцгой анхаарч ажиллахыг анхаарууллаа.
Иргэний нисэхийн үндэсний төв (ИНҮТ)-д Бүсийн нислэгийн хөдөлгөөний удирдлагын төв буюу “цэнхэр барилга”-ын ажлыг эрчимжүүлж, тус барилгын дээвэр, гадна талын пасад зэргийг сольж шинэчлэхийг үүрэг болгоод, төлөвлөсөн хугацаанд нь ашиглалтад оруулахыг дахин санууллаа.
ИНЕГ болон бусад байгууллагад олон улсын иргэний нисэхийн байгууллагын (ICAO) аюулгүй ажиллагааны шалгалтын комиссоос өгсөн зөвлөмжийг хэрэгжүүлж, анхаарч ажиллах шаардлагатайг онцлов.
Зам, гүүрийн ажлын хяналтыг чангатгаж, үер, усны эрсдэлийг тооцоолж ажиллахыг анхаарууллаа
Төмөр зам болон авто замын байгууллагуудад урин дулааны улиралд үер усны эрсдэлийг урьдчилан тооцоолж, зам, гүүрийн ус зайлуулах байгууламж, хоолой, сувгийн бэлэн байдлыг хангаж ажиллах үүрэг өглөө. Ялангуяа говийн бүсэд хэрэгжиж буй бүтээн байгуулалтын төслүүдэд үерийн эрсдэлийг нарийн тооцоолж, барилга байгууламжийг хамгаалах шаардлагатайг онцгойлон анхаарууллаа. Мөн Замын-Үүд, Чойрын чиглэлд даац хэтрүүлсэн тээврийн хэрэгслээс үүдэлтэй автозамын эвдрэл нэмэгдэж байгаатай холбоотойгоор уул уурхайн бүтээгдэхүүн тээвэрлэж буй тээврийн хэрэгслийн жин хэмжилтэд анхаарах, хяналт шалгалтыг эрчимжүүлэн ажиллах чиглэл өгөв.
”COP-17" хуралд тээврийн салбар онцгой үүрэг хариуцлагатай оролцоно
Хуралдаанаар хэлэлцсэн бас нэгэн чухал асуудал нь, Монгол Улсад ирэх наймдугаар сард зохион байгуулагдах НҮБ-ын Цөлжилттэй тэмцэх конвенцын Талуудын 17 дугаар бага хурал буюу (COP17)-ын үеэр олон зочин төлөөлөгчид хүрэлцэн ирэх тул уг арга хэмжээний тээвэрлэлт, зохион байгуулалтын ажлуудад ЗТЯ болон харьяа байгууллагууд өндөр үүрэг хариуцлагатай оролцохыг салбарын сайд онцгойлон анхаарууллаа.
Мөн аялал жуулчлал, бүтээн байгуулалтын улирал идэвхжиж буйтай холбогдуулан ЗТЯ болон харьяа байгууллагуудын удирдлагууд хувийн ажлаар чөлөө зөвшөөрөл авах, гадаад руу томилолтоор явах, ээлжийн амралт авахгүй байх, баяр наадам, тэмдэглэлт өдрийг түр завсарлах, төрийн албан хаагчдын сахилга хариуцлага, ёс зүйг чангатгаж ажиллахыг анхаарууллаа.
Хурлын төгсгөлд, харьяа байгууллагуудын өдөр тутмын үйл ажиллагааны тайлан мэдээллийг сонсож, тулгамдаж буй зарим асуудлыг шуурхай шийдвэрлэж ажиллах чиглэл өгөв гэж Зам тээврийн яамнаас мэдээллээ.

-
Дэлхий нийтээр..2020/09/25
Архидан согтуурахтай тэмцэх тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн ...
-
Үйл явдал2021/11/23
Улаанбаатарт өдөртөө 6 хэм хүйтэн
-
Үйл явдал2022/06/28
Үс шинээр үргээлгэх буюу засуулахад тохиромжгүй
-
Чөлөөт бүс2023/12/12
Уламжлалт анагаах ухааны аргаар өвчнөөс урьдчилан сэргийлье!
