Дэлхий нийтээр..
Цөлжилттэй тэмцэх инновацын шийдлүүдийг Монгол Улсад нутагшуулах боломжийг хэлэлцлээ
Байгаль орчин, уур амьсгалын өөрчлөлтийн сайд Б.Батбаатар БНХАУ-д хийж буй албан айлчлалынхаа хүрээнд Бээжин хотод байрлах Или группын үйл ажиллагаатай танилцаж, тус группын төлөөлөн Удирдах зөвлөлийн дарга Ван Вэньбяотой албан уулзалт хийлээ.
Или групп Хөвчийн цөлд 6,253 км² талбайд экосистемийг нөхөн сэргээж, ургамлын бүрхэвчийг 3 хувиас 65 хувь хүртэл нэмэгдүүлсэн нь бүс нутгийн хэмжээнд бодит үр дүн болжээ. Тус компани дрон, роботжуулсан мод тарилт, ухаалаг усалгааны систем, ус хадгалах өндөр үр ашигтай үрийн технологи зэрэг орчин үеийн шийдлүүдийг амжилттай нэвтрүүлсэн байна.
Тухайлбал, “микро усан бууны арга”-аар өндөр даралттай усаар нүх гарган суулгацыг шууд суулгаж, усалгааг нэг дор шийдэх технологи нь 10 секундэд нэг мод тарих, амьдрах чадварыг 90–95 хувьд хүргэх боломж бүрдүүлжээ.
Мөн “салхины чиглэлд суурилсан дата аргачлал”-аар элсэн манхны салхины урсгал, байрлалд шинжилгээ хийж, манхны доод 2/3 хэсэгт мод, бут тарьснаар элсний хөдөлгөөнийг сааруулж, манхны өндрийг 60 гаруй хувиар бууруулсан бодит үр дүнг танилцууллаа. Үүний үр дүнд элсний нүүдэл 40 гаруй хувиар багасч, экосистемийн тогтвортой байдал мэдэгдэхүйц сайжирсан байна.
Түүнчлэн “Мод-Бут-Өвс (1:8:1)” экосистемийн загвараар ургамлын харьцааг оновчтой тогтоож, элсний тогтворжилт, чийг хадгалалт, биологийн олон янз байдлыг зэрэг сайжруулсан урт хугацаанд тогтвортой шийдлийг танилцуулав.
Мөн тус групп цөлжилттэй тэмцэх ажлыг дижитал хяналт, ухаалаг удирдлагын системээр бодит цагийн дата дээр үндэслэн удирдаж, олон жилийн өөрчлөлтийг шат дараатайгаар хянах ажлыг хийж байгаа аж. Үүнийг нарны эрчим хүч, ногоон санхүүжилт, био болон органик үйлдвэрлэл, цэвэр нүүрс-химийн технологид суурилсан төслүүдтэй уялдуулан хэрэгжүүлж буй нь онцлог байв.
Уулзалтын үеэр Или группын төлөөлөгч “Хөвчийн цөлд хуримтлуулсан 37 жилийн туршлага бол нэг компанийн амжилт бус, бүс нутгийн хамтын хөдөлмөрийн үр дүн юм. Бид энэ туршлага, технологио Монгол Улсад нутагшуулах, хамтарсан бодит төслүүдийг хэрэгжүүлэх бүрэн боломжтой” хэмээн онцоллоо.
Мөн албан уулзалтаар талууд Монгол Улсад цөлжилттэй тэмцэх, газрын доройтлыг бууруулах, экосистем сэргээх, ногоон санхүүжилт, технологийн хамтын ажиллагааг хөгжүүлэх чиглэлээр дэлгэрэнгүй санал солилцов. Тухайлбал, хамтарсан төсөл хэрэгжүүлэх, туршлага солилцох хөтөлбөр бий болгох, олон улсын чуулган, үзэсгэлэнг хамтран зохион байгуулах боломжийн талаар хэлэлцлээ.
Талууд “Тэрбум мод” үндэсний хөдөлгөөн, COP17, инновацад суурилсан цөлжилттэй тэмцэх шийдлүүд, нуур, усны экосистем сэргээх чиглэлээр хамтын ажиллагааг үргэлжлүүлэх, бодит хамтарсан төслүүдийг үе шаттай хэрэгжүүлэхэд санал нэгдлээ.
Түүнчлэн технологи дамжуулах, судалгаа–туршилтын төслүүд хэрэгжүүлэх, хувийн хэвшлийн оролцоог нэмэгдүүлэх замаар хамтын ажиллагааг урт хугацаанд тогтвортой хөгжүүлэх боломжтойг онцлов.
Төгсгөлд нь БОУАӨ-ийн сайд Б.Батбаатар Или группийн туршлага, технологид суурилсан загвар нь Монгол Улсын нөхцөлд бодитоор хэрэгжих бүрэн боломжтойг онцолж, энэ онд Монгол Улсад зохион байгуулах Цөлжилттэй тэмцэх тухай НҮБ-ын конвенцын Талуудын 17 дугаар бага хурал (COP17)-ын хүрээнд хамтын ажиллагааг бодит түвшинд гүнзгийрүүлэх, туршлага солилцох, хамтарсан төслүүдийг олон улсын түвшинд танилцуулах боломжтойг илэрхийллээ гэж Байгаль орчин, уур амьсгалын өөрчлөлтийн яамнаас мэдээллээ.
Дэлхий нийтээр..
Оросын довтолгоонд хоёр хүн амиа алдаж, Украин хариу цохилт өглөө
2026 оны дөрөвдүгээр сарын 19-ний шөнө Украинд Оросын дрон довтолгооны улмаас наад зах нь хоёр хүн амиа алдаж, хэд хэдэн хүн шархадсан талаар албаны эх сурвалжууд мэдээллээ.
Украины Чернигов хотод болсон шөнийн довтолгооны үеэр 16 настай хүү амиа алдаж, дөрвөн хүн шархадсан бол орон сууцны барилгууд галд өртсөнийг орон нутгийн захиргаа онцоллоо. Мөн Херсон хотод дрон тээврийн хэрэгсэлд цохилт өгсний улмаас нэг хүн нас барж, өөр нэг хүн шархадсан байна.
Украины Агаарын цэргийн хүчний мэдээлснээр Оросын тал нэг шөнийн дотор нийт 236 дрон харваснаас 203-ыг нь устгасан ч үлдсэн хэсэг нь хэд хэдэн байршилд онож, хохирол учруулжээ.
Үүний зэрэгцээ Украин хариу цохилт өгч, ОХУ-ын Таганрог хот дахь дрон үйлдвэрлэлийн үйлдвэрийг онилон цохилт өгсөн талаар цэргийн удирдлага мэдэгдэв. Уг ажиллагааны үеэр гал гарч, аж үйлдвэрийн дэд бүтцэд хохирол учирсныг албаныхан дурдлаа.
Шинжээчдийн үзэж буйгаар хоёр тал харилцан дрон ашигласан довтолгоог эрчимжүүлж буй нь дайны шинэ шатанд шилжиж буйн илрэл бөгөөд иргэний дэд бүтэц, энгийн иргэдэд учрах эрсдэл нэмэгдэж байгааг анхааруулж байна.
Дэлхий нийтээр..
АНУ Ормузын хоолойд Ираны хөлгийг саатуулж, хяналтдаа авлаа
АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамп өөрийн сошиал хуудсанд нийтлэхдээ АНУ-ын тэнгисийн явган цэргүүд 2026 оны дөрөвдүгээр сарын 19-ний өдөр Ираны далбаатай ачааны хөлгийг саатуулж, хяналтдаа авсан талаар мэдэгдэв.
Түүний мэдээлснээр уг хөлөг Ормузын хоолойд хэрэгжиж буй АНУ-ын тэнгисийн хоригийг зөрчин нэвтрэхийг оролдсон бөгөөд анхааруулгыг үл тоомсорлосны дараа АНУ-ын Тэнгисийн цэргийн хүч хөлгийг саатуулжээ.
АНУ-ын талын мэдээлснээр тус хөлгийг саатуулах явцад тэнгисийн цэргийн хөлөг онгоц хөдөлгүүрийн хэсэгт нь чиглэсэн гал нээсний дараа ажиллагааг зогсоож, улмаар тэнгисийн явган цэргүүд хөлөгт нэвтэрч хяналт тогтоосон байна.
Одоогийн байдлаар Ираны талаас уг үйл явдалд шууд тайлбар өгөөгүй байгаа ч зарим эх сурвалжид уг ажиллагааг буруушааж, хариу арга хэмжээ авах боломжтойг илэрхийлсэн талаар мэдээлжээ.
Энэхүү үйл явдал нь дөрөвдүгээр сарын 13-наас хэрэгжиж эхэлсэн АНУ-ын тэнгисийн хоригийн хүрээнд хүч хэрэглэсэн анхны тохиолдол болж байгаа бөгөөд бүс нутгийн хурцадмал байдлыг нэмэгдүүлэх эрсдэлтэй гэж ажиглагчид үзэж байна.
Одоогоор Ираны талаас уг үйл явдалд албан ёсны тайлбар хийгээгүй байна.
Дэлхий нийтээр..
НҮБ дайн үргэлжилбэл дэлхийд өлсгөлөн нэмэгдэх эрсдэлтэйг анхааруулав
НҮБ-ын Дэлхийн хүнсний хөтөлбөр (WFP)-өөс 2026 оны дөрөвдүгээр сарын 16-ны өдөр гаргасан мэдэгдэлд дурдсанаар, Ойрхи Дорнодын бүс нутагт үүсээд буй хурцадмал байдал, ялангуяа Ирантай холбоотой зөрчил үргэлжилбэл дэлхийн хэмжээнд нэмэлт 45 сая хүн хурц өлсгөлөнд нэрвэгдэх эрсдэлтэй байгааг анхааруулжээ.
Энэ талаар НҮБ-ын Дэлхийн хүнсний хөтөлбөрийн Гүйцэтгэх захирал Синди Маккейн анхааруулахдаа, геополитикийн хурцадмал байдал нь дэлхийн хүнсний аюулгүй байдалд ноцтой дарамт учруулж байгааг онцолсон байна.
Тус байгууллагын мэдээлснээр, дайн, зөрчил нь зөвхөн тухайн бүс нутагт төдийгүй дэлхийн хүнсний хангамж, тээвэр логистик, эрчим хүчний зах зээлд шууд болон дам нөлөө үзүүлж байгаа аж. Үүний улмаас хүнсний бүтээгдэхүүний үнэ өсөх, нийлүүлэлт тасалдах, эмзэг эдийн засагтай орнуудын худалдан авах чадвар буурах зэрэг сөрөг үр дагавар нэмэгдэх төлөвтэй байна.
Одоогийн байдлаар дэлхий даяар хэдийнэ олон сая хүн хүнсний хомсдолд өртөөд байгаа бөгөөд дээрх нөхцөл байдал үргэлжилбэл энэ тоо цаашид огцом нэмэгдэх эрсдэлтэйг НҮБ онцолсон байна. Иймд олон улсын хамтын нийгэмлэгийг зөрчлийг намжаах, хүмүүнлэгийн тусламжийг нэмэгдүүлэх, хүнсний хангамжийг тогтвортой байлгахад анхаарахыг уриалжээ.
Шинжээчдийн үзэж буйгаар, геополитикийн тогтворгүй байдал нь дэлхийн эдийн засаг, ялангуяа хүнсний аюулгүй байдалд мэдэгдэхүйц нөлөө үзүүлж байгаа бөгөөд ойрын хугацаанд энэ чиг хандлага үргэлжлэх төлөвтэй байна.
