Дэлхий нийтээр..
Шинээр хэрэгжих хуулиудын талаарх танилцуулга, мэдээллийг өглөө
Монгол Улсын Үндсэн хууль батлагдсаны дараа зайлшгүй нэмэлт, өөрчлөлт хийгддэг том хууль бол Засаг захиргаа, нутаг дэвсгэрийн нэгж, түүний удирдлагын тухай хууль байдаг. 1992 онд дээрх хуулийг хэлэлцэн баталж байхад иргэдийн хурлын байгууллага, нутгийн өөрөө удирдах ёс, Засаг даргын талаарх төсөөлөл их өөр байсан. Харин 2006 онд шинэчилсэн найруулгаар нэгжийн хуулийг батлахдаа хуучин хуулийнхаа суурин дээр ажилласан. Гэвч 30-аад жилийн хугацаанд нутгийн өөрөө удирдах ёс, түүнийг төрийн удирдлагатай хэрхэн хослуулах талаарх нарийвчилсан зохицуулалт шаардлагатай нь харагдсан учир 2019 онд Үндсэн хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулж, улмаар Засаг захиргаа, нутаг дэвсгэрийн нэгж, түүний удирдлагын тухай хуулийг шинэчлэн баталлаа гэдгийг багш, судлаач Д.Ганзориг хэлэв.
Улмаар орон нутгийн чиг үүрэг, эдийн засаг нийгмийн цогцолбор байх, Засаг дарга нь засаг төрийн төлөөлөгч байх, нутгийн өөрөө удирдах байгууллага буюу Иргэдийн төлөөлөгчдийн хурлын байгууллагын талаарх зохицуулалтуудыг дэлгэрэнгүй тайлбарлав.
Багш, судлаач Д.Ганзориг засаг захиргаа, нутаг дэвсгэрийн нэгжийн зарчимд улсын болон орон нутгийн ашиг сонирхлыг хослуулах, нутгийн өөрийн удирдлагыг төрийн удирдлагатай хослуулах зарчмыг хэрэгжүүлэхэд төрийн болон орон нутгийн чиг үүргийг зааглах, нутгийн өөрөө удирдах байгууллага нь нутаг дэвсгэрийн хэмжээний эдийн засаг, нийгмийн амьдралын асуудлыг бие дааж шийдвэрлэх, үүний төлөө хариуцлага хүлээх талаарх зохицуулалтыг нарийвчлан тусгасныг онцоллоо.

Харин Нийслэлийн ИТХ-ын Тэргүүлэгч, Нийслэлийн Засаг даргын ахлах зөвлөх Р.Дагва Нийслэл Улаанбаатар хотын эрх зүйн байдлын тухай хуулийн талаар танилцуулга, мэдээлэл өгөв. Тэрбээр Монгол Улсын нийслэл хотын хувьд Улаанбаатар хот нь тусгай чиг үүрэг, дүрэмтэй байх шинэ зохицуулалт орсныг онцолсон юм. Мөн бусад хотуудын адилаар хуулиар зохицуулаагүй онцлог чиг үүргээ нийслэл хот нь дүрмээр зохицуулах бөгөөд энэхүү дүрмийг Нийслэлийн ИТХ баталж, мөрдүүлнэ. Түүнчлэн хотын санхүүгийн эрх, үүргийг тодорхойлж, хот татвартай байх, концесс, үнэт цаас гаргах, төсвийн орлого болон гадаад дотоод хөрөнгө оруулалтыг нэмэгдүүлэх, төр, хувийн хэвшлийн түншлэлийг хэрэгжүүлэх талаар тэрбээр танилцууллаа.

Эдгээр танилцуулга, мэдээллийн дараа Нийслэлийн ИТХ-ын дарга Ж.Батбаясгалан “Монгол Улсын Их Хурал, Засгийн газар, нийслэлийн удирдлагууд, нийслэлчүүдийн маань оролцооны үндсэн дээр дээрх хуулиудыг баталсан. Эдгээр хуулийг шинэчлэн баталсантай холбогдуулан бусад олон хууль, тогтоолд өөрчлөлт орж байгаа. Энэ нь нийслэл хот болон бусад аймаг, сум, дүүргүүдийн харицаа ямар их өргөн болохыг харуулж байна” гэдгийг тодотгосон юм.
Дэлхий нийтээр..
Индонезид авлигын хэрэгтэй холбоотойгоор өндөр албан тушаалтнуудыг баривчилжээ
Индонезид авлигын эсрэг ажиллагаа эрчимжиж, Засгийн газрын өндөр албан тушаалтнуудыг баривчилжээ. “Аль Жазира”-гийн мэдээлснээр, тус улсын Цагаачлалын асуудал эрхэлсэн дэд сайд Силми Каримыг цагаачлалын бичиг баримтын бүрдүүлэлт, удирдлагатай холбоотой зөрчил гаргасан байж болзошгүй хэргээр саатуулсан байна. Түүнийг Авлигатай тэмцэх комиссын байранд 10 орчим цаг байцаасны дараа баривчилжээ.
Авлигатай тэмцэх комиссын төлөөлөгч Будии Прасетьогийн мэдээлснээр, уг хэрэг 2023-2024 онд Силми Карим тухайн үеийн Ерөнхийлөгч Жоко Видодогийн засаг захиргаанд Цагаачлалын асуудал эрхэлсэн ерөнхий захирлаар ажиллаж байх үед гарсан байж болзошгүй аж. Мөн энэ хэрэгт холбогдуулан өөр долоон сэжигтнийг тогтоосон гэж мэдэгдэв.
Үүнээс нэг өдрийн өмнө Индонезийн Ерөнхий прокурорын газар Ерөнхийлөгч Прабово Субиантогийн хүүхдийн хоол тэжээлийн дутагдалтай тэмцэх үнэгүй хоолны хөтөлбөрийг хариуцаж байсан Үндэсний хоол тэжээлийн агентлагийн дарга асан Дадан Хиндаяанаг авлигын хэрэгт холбогдуулан баривчилжээ. Тус хэрэгт мөн хоёр хүнийг саатуулсан байна.
Мөрдөн шалгах байгууллагын мэдээлснээр, үнэгүй хоолны хөтөлбөрийг сургуулиудад үйл ажиллагаа явуулдаг сангуудаар дамжуулан хэрэгжүүлдэг бөгөөд эдгээр санг хууль бус үйл ажиллагаанд ашигласан байж болзошгүй гэж үзэж байгаа юм.
Индонезийн Төрийн нарийн бичгийн дарга Прасетьо Хади сүүлийн хоёр өдөр дараалан өндөр албан тушаалтнууд авлигын хэрэгт холбогдсонд Засгийн газар санаа зовниж буйгаа илэрхийлжээ. Тэрбээр Авлигатай тэмцэх комисс болон Ерөнхий прокурорын газрын явуулж буй хуулийн ажиллагааг Засгийн газар хүндэтгэнэ гэж мэдэгдсэн байна.
Индонезид сүүлийн саруудад авлигын эсрэг ажиллагаа идэвхжиж, өнгөрсөн дөрөвдүгээр сард тус улсын Омбудсманы ерөнхий дарга албан тушаалдаа томилогдоод зургаахан хоногийн дараа хээл хахуулийн хэрэгт холбогдон баривчлагдсан юм.
Дэлхий нийтээр..
Европын Холбооны шүүх “мессенжер”-ийн талаарх шийдвэрийг хэвээр үлдээлээ
Европын Холбооны Ерөнхий шүүх “Мета Платформс” компанийн “Мессенжер” үйлчилгээг бизнесүүд хэрэглэгчдэд хүрэх гол цахим гарц буюу зах зээлд нөлөө бүхий платформ гэж үзсэн Европын Комиссын шийдвэрийг хэвээр үлдээжээ.
Харин “Мета”-гийн “Маркетплейс” үйлчилгээтэй холбоотой хэсэгт шүүх компанийн талд шийдвэр гаргав. Европын Комисс “Маркетплейс”-ийг тусгай зохицуулалтад хамруулах үндэслэлээ хангалттай тайлбарлаагүй гэж үзсэн байна.
Шүүхийн үзсэнээр “Мессенжер” нь бизнесүүд хэрэглэгчдэд хүрэх чухал суваг тул Европын Комисс уг үйлчилгээг Дижитал зах зээлийн тухай хуулийн хүрээнд тусгай зохицуулалтад хамруулахдаа алдаа гаргаагүй аж.
“Мета” компанийн төлөөлөгч “Маркетплейс”-ийн талаарх шүүхийн шийдвэрийг сайшааж, уг үйлчилгээг анхнаасаа ийм ангилалд оруулах ёсгүй байсан нь батлагдлаа хэмээн мэдэгдэв. Харин “Мессенжер”-тэй холбоотой шийдвэрийг судалж, дараагийн алхмаа тодорхойлохоор ажиллаж буйгаа дурджээ.
Европын Холбооны Дижитал зах зээлийн тухай хууль нь томоохон технологийн компаниудын нөлөөг хязгаарлаж, өрсөлдөөнийг тэгш болгох зорилготой. Уг шийдвэрийг Европын Холбооны дээд шатны шүүхэд давж заалдах боломжтой юм.
Дэлхий нийтээр..
Трамп хиймэл оюуны шинэ загваруудыг олон нийтэд нэвтрүүлэхээс өмнө Засгийн газраар шалгуулах захирамжид гарын үсэг зуржээ
АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамп хиймэл оюуны хамгийн дэвшилтэт загваруудыг олон нийтэд нэвтрүүлэхээс өмнө Засгийн газарт сайн дурын үндсэн дээр танилцуулж, кибер аюулгүй байдлын эрсдэлийг шалгуулах тухай захирамжид гарын үсэг зуржээ.
Уг захирамжийн дагуу технологийн компаниуд шинэ хиймэл оюуны загвараа нийтэд гаргахаас өмнө АНУ-ын төрийн байгууллагуудад 30 хүртэл хоногийн хугацаанд шалгуулах боломжтой. Энэ нь заавал биелүүлэх журам бус, харин сайн дурын хамтын ажиллагаанд тулгуурласан зохицуулалт аж.
Захирамжид Сангийн яам, Батлан хамгаалах яам, Худалдааны яам, Дотоодын аюулгүй байдлын яам болон бусад холбогдох байгууллагыг хиймэл оюуны компаниудтай тохиролцоо хийхээр тусгасан байна. Төрийн байгууллагууд тухайн загвар нь кибер халдлага, чухал дэд бүтцийн аюулгүй байдал, үндэсний аюулгүй байдалд ямар эрсдэл үүсгэж болохыг урьдчилан үнэлэх юм.
Энэхүү шийдвэр нь Трампын засаг захиргаа хиймэл оюуны салбарт өмнөхөөсөө илүү идэвхтэй хяналт тавих чиглэл рүү шилжиж буйг харуулж байна. Өмнө нь тус засаг захиргаа технологийн салбарт хатуу зохицуулалт тогтоохоос болгоомжилж, АНУ-ын өрсөлдөх чадвар, инновацад саад учруулахгүй байх байр суурь баримталж ирсэн юм.
Анхны хувилбарт хиймэл оюуны загваруудыг 90 хүртэл хоног шалгах заалт тусгагдаж байсан ч эцсийн захирамжид энэ хугацааг 30 хоног болгон богиносгожээ. Зарим технологийн компани ийм төрлийн урт хугацааны шалгалт нь шинэ бүтээгдэхүүн гаргах явцыг удаашруулж, АНУ-ын хиймэл оюуны салбарын өрсөлдөх чадварт нөлөөлж болзошгүй гэж болгоомжилсон байна.
Сүүлийн үед хүчирхэг хиймэл оюуны загварууд кибер аюулгүй байдлын эмзэг цэг илрүүлэх, зарим тохиолдолд халдлагын арга замыг илүү боловсронгуй болгох эрсдэлтэй гэх анхааруулга нэмэгдсэн. Тиймээс Цагаан ордон уг захирамжийг үндэсний аюулгүй байдал, кибер хамгаалалтыг бэхжүүлэх алхам гэж тайлбарлажээ.
Гэхдээ уг зохицуулалт нь хиймэл оюуны компаниудад заавал биелүүлэх зөвшөөрлийн тогтолцоо тогтоогоогүй. Харин Засгийн газар, хувийн хэвшлийн хамтын ажиллагаагаар эрсдэлийг эрт илрүүлж, олон нийтэд нэвтрэхээс өмнө аюулгүй байдлын үнэлгээ хийх зорилготой гэж албаныхан мэдэгдэв.
Шинжээчдийн үзэж буйгаар, энэ алхам нь АНУ хиймэл оюуны хөгжлийг хэт хязгаарлахгүйгээр үндэсний аюулгүй байдлын эрсдэлийг бууруулах тэнцвэр хайж буйг илтгэж байна. Хятадтай өрсөлдөх технологийн өрсөлдөөн ширүүсэж буй энэ үед Вашингтон хиймэл оюуны салбарт тэргүүлэх байр сууриа хадгалах, нэгэн зэрэг шинэ эрсдэлээс сэргийлэхийг зорьж буй юм.
-
Дэлхий нийтээр..2025/07/24
ЗГ: Орон сууцны санхүүжилтийн тусгайлсан банк байгуулна
-
Хэн юу хэлэв...2021/04/26
Шадар сайд С.Амарсайхан болон Монгол Улс дахь НҮБ-ын суурин зохицуулагч Тапан Ми...
-
Дэлхий нийтээр..2021/08/02
МИАТ ТӨХК мэдэгдэл гаргажээ
-
Дэлхий нийтээр..2025/05/27
Зургаадугаар сард цаг агаар ямар байх вэ
