Бидэнтэй нэгдэх

Тод зураг

Бөмбөгдөгч онгоцыг 1912 оноос дайнд ашиглаж эхэлжээ

Огноо:

,

Сэтгүүлч:

Дэлхий ертөнцийн түүхэнд хүн нисэж болох тухай санааг анх дэвшүүлэн, нисэх төхөөрөмжийн анхны хэлбэрүүдийг дүрслэн үлдээсэн хүн бол Италийн сэргэн мандалтын үеийн агуу эрхэм Лeонардо да Винчи юм.

Мөн нисэх төхөөрөмжийн үүсэл хөгжлийн түүхэнд Оросын суут эрдэмтэн М.В.Ломоносов, Д.И.Мeндeлeeв нар хүндтэй байр суурийг эзэлдэг. Эдгээр суутнууд xүн жолоодсон аппарат агаарт нисэж болох онолын үндсийг анх боловсруулсан аж.

Харин бодит биелэл болох анхны зоримог алхмыг 1783 онд Францын ах, дүү Монгольфьe нар хийсэн байна. Тэд xалуун агаараар дүүргэж, цэнэглэсэн агаарын бөмбөлгөөр тэнгэрт xөөрчээ. Энэ нь хүн агаарт хөвсөн анхны гайхамшигт алхам болсон юм. 1882 онд Оросын авьяаслаг инжeнeр, зохион бүтээгч А.Ф.Мoжайский уурын хөдөлгүүртэй нисэх аппарат бүтээж туршсан бол 1887 онд Д.И.Мeндeлeeв өөрөө агаарын бөмбөлгөөр нислэг хийжээ.

1885 онд А.Ф.Можайский xүн жолоодон нисэж болох онгоц бүтээжээ. Тэгээд нэгэн туршилтаараа онгоцоо газраас xөндийрүүлсэн боловч төдөлгүй унаж далавчаа эвджээ. Гэвч энэ бол xүн жолоодож газраас xөөрсөн анхны xөөрөлт байсан гэдэг. Энэ мэтээр дурдаад байвал нэн сонирхолтой олон түүхийг өгүүлж болно. Харин энэ удаад бид дайны бурхадын нэг болох бөмбөгдөгч онгоцуудын талаар товчхон мэдээлэл хүргэж байна.

Анх 1911 онд Италийн цэргийн дэслэгч Жулио Гавотти гэгч өөрийн нисэх төхөөрөмжөөр дайсныхаа дээрээс гар бөмбөг ашиглан анхны бөмбөгдөлтийг хийж туршсан гэж түүхэнд бичигджээ.

Үүний дараа жил буюу 1912 онд Балканы дайны үеэр Болгарын агаарын хүчний нисгэгч Кристо Топракчиев агаараас гар бөмбөг ашиглан довтлох санааг цэргийнхэнд санал болгосон байна. Тэрээр 1912 оны 10 дугаар сарын 16-нд  "Алатросс Ф-2" онгоцоор нисэж, Туркийн төмөр замын буудал дээр хоёр тэсрэх бөмбөг хаяснаар бөмбөгдөгч онгоцыг дайнд жинхэнэ утгаар нь хэрэглэсэн анхны тохиолдол гэж бүртгэгджээ.

Үүний дараахан ахмад Петров гэгч энэ санааг боловсруулж, хэд хэдэн нисэх онгоцны загварыг бүтээсэн ба ачааны даацын хэмжээг ч нэмэгдүүлжээ. 1913 онд "Caproni Ca 30", "British Bristol T.B-8" зэрэг бөмбөгдөгч онгоцуудыг бүтээсэн байна. Эдгээр нь 10 км зайд 4.5 кг бөмбөгийг хүргэх чадалтай байв.

Бөмбөгдөгч онгоцны үүсэл хөгжил нь XX зууны цэргийн техникийн хөгжилд томоохон байр суурийг эзэлдэг. XX зууны эхэн үед бага загварын агаарын бөмбөгдөгч нь тухайн үедээ эрсдэл өндөртэй байсан ч аажмаар нисэх чадвар нь илүү бат бөх бүтэцтэй болсон байна. Германы инженер Фердинанд Вон Зеппелиний бүтээсэн "Zeppelins" бөмбөгдөгч онгоц нь стратегийн бөмбөгдөгч онгоцуудын анхны хувилбар байжээ.

Энэхүү бөмбөгдөгчийн дайн тулаанд ашиглаж эхэлсэн эхэн үед хөдөлгүүр эвдрэх, жолоодлого алдах зэрэг эвдрэл гэмтлүүд олон тохиолдож байсан гэдэг. Гэвч бөмбөгдөгч онгоц нь эсрэг талдаа асар их хохирол учруулах чадвартай хэвээр байсан аж. Үүнээс хойш цаг хугацааны эргэлтэд цэргийн бөмбөгдөгч онгоцууд улам хүчирхэгжиж, шинжлэх ухаан, техникийн шилдэг ололтуудаар зэвсэглэн хөгжсөөр байна.

Бөмбөгдөгч онгоцны түүхийн анхны үеэс товч өгүүлсэн мэдээллийнхээ төгсгөлд та бүхэнд үе үеийн шилдэг бөмбөгдөгч онгоцуудаас танилцуулж байна.

Douglas SBD Dauntless
 
Avro Lancaster
 
Алдарт Б-1 бөмбөгдөгч онгоцны дотоод зохион байгуулалт
 
 Tupolev Tu-95
 
B-2 Spirit
 
Avro Vulcan
 
US B-1B
 
PAK-DA
 
Tupolev Tu-160
 
Дэлгэрэнгүй унших
сурталчилгаа
АНХААРУУЛГА: УИХ-ын 2024 оны ээлжит сонгуулийн хуулийн холбогдох заалтын хүрээнд тус сайтын сэтгэгдэл хэсгийг түр хугацаанд хаасан болно.

Тод зураг

Сэлбэ 20 минутын хот

Огноо:

,

Гэр хорооллыг орон сууцжуулах “Сэлбэ 20 минутын хот” төслийн бүтээн байгуулалт эрчимтэй үргэлжилж байна. Төслийн хүрээнд нийт 113 блок орон сууц барих юм.

Үүнээс 93 блок орон сууц есөн давхар, 20 блок орон сууцыг 12 давхар барина. Өнөөдрийн байдлаар зарим орон сууцны есдүгээр давхрын цутгалтыг гүйцэтгэж байна.

Дэлгэрэнгүй унших

Тод зураг

“Улаанбаатар марафон-2026” олон улсын гүйлтийн бүртгэлийг тавдугаар сарын 1-нд хаана

Огноо:

,

“Улаанбаатар марафон-2026” олон улсын гүйлтийн бүртгэл хаахад гурав хоног үлдлээ.

Марафонд гүйх оролцогчдыг тавдугаар сарын 1-ний 17:00 цаг хүртэл бүртгэнэ. Оролцогчид Hipay аппликейшн болон ulaanbaatar.marathon.mn цахим хуудсаар дамжуулан бүртгүүлэх боломжтой.

Өдгөө 11 дэх удаа зохион байгуулах гэж буй “Улаанбаатар марафон-2026” олон улсын гүйлтэд оролцохоор өнөөдрийн байдлаар 18 мянга гаруй хүн бүртгүүлээд байна.

Бүтэн марафоноос эхлээд гэр бүлийн болон тусгай ангиллын зай хүртэл долоон төрлийн сонголттой тул бүх насны хүмүүс оролцох боломжтой.

Иймд оролцогчид өөрийн насны ангилал, бэлтгэлийн түвшинд тохирсон зайгаа сонгон, тавдугаар сарын 1-ний 17:00 цагаас өмнө бүртгэлээ баталгаажуулаарай.  

Дэлгэрэнгүй унших

Тод зураг

Маргааш нийслэлийн зарим авто замын хөдөлгөөнийг түр хязгаарлана

Огноо:

,

П.Очирбат агсныг эцсийн замд үдэхтэй холбоотойгоор зарим авто замын хөдөлгөөнийг түр хязгаарлана. Уг үйл ажиллагаа өглөө 6:40 цагаас 3-р эмнэлгээс эхлэх бөгөөд хүндэтгэлийн цуваа 7 цаг 20 минутад Төв шуудангийн замд ирж,  9 цаг 40 минутад үднэ.

Энэ үеэр доорх байршлуудад ихдээ хөдөлгөөн түр хязгаарлах тул иргэд, олон нийтийг хүндэтгэлтэй хандахыг Нийтийн тээврийн бодлогын газраас хүслээ. 

Дэлгэрэнгүй унших
сурталчилгаа
Үйл явдал2026/10/16

Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх ХБНГУ-ын Ерөнхийлөгчийн урилгаар төрийн айлчл...

Үйл явдал2026/10/16

Хүүхдийн эрт илрүүлгийн үзлэгийн хамрагдалт 40 хувьд хүрлээ

Үйл явдал2026/10/16

Нийслэлийн ногоон бүсэд орц, гарц хаасан, зөвшөөрсөн хэмжээнээс хэтр...

Үйл явдал2026/10/16

2025 оны хоёрдугаар ээлжээр цэрэгт татагдсан залуус халагдлаа

Үйл явдал2026/10/16

Б.Пүрэвдавга: “Sky Shuttle” нийтийн тээврийн барилга угсралтын а...

Үйл явдал2026/10/15

МИАТ ТӨХК болон Toki апп хамтын ажиллагааны гэрээ байгууллаа

Хэн юу хэлэв...2026/10/15

Зөвшөөрөл, мэдэгдлийн хуулийн хэрэгжилтийг хангаж ажиллаагүй эрх бүх...

Хэн юу хэлэв...2026/10/15

Орон сууцны мэдээллийг QR кодоор бүртгэлжүүлж, иргэдийг залилангийн ...

Үйл явдал2026/10/15

“Оюу Толгой”-н ногдол ашгийг хэрхэн зарцуулах талаар иргэдийн са...

Үйл явдал2026/10/15

Санзайн автозамаас Майхан толгой хүртэлх 0.9 км автозамын эхний хэсг...

Үйл явдал2026/10/15

Дүүжин замын тээврийн талаарх түгээмэл асуултын хариулт

Үйл явдал2026/10/15

Нийслэлийн 2026 оны II ээлжийн цэрэг татлага аравдугаар сарын 16-18-...

Үйл явдал2026/10/15

Г.Ялалт: Орон нутагт цэрэгт татагдаж амжаагүй иргэд нийслэлийн цэрэг...

Үйл явдал2026/10/13

Газрын тос боловсруулах үйлдвэрийн бүтээн байгуулалт 60 хувьд хүрчээ...

Үйл явдал2026/10/13

Дэлхийн эмэгтэй парламентчид Улаанбаатар хотноо чуулж байна

Үйл явдал2026/10/13

Энэ жил 1.1 сая тонн ургац хураан авч, улаанбуудай, гурил, төмсний х...

Үйл явдал2026/10/13

Б.Пүрэвдагва: Нийслэлийн өмчид эргүүлэн авсан эмнэлэг хүүхдэд нарийн...

Дэлхий нийтээр..2026/10/12

Европын хэд хэдэн улсад Палестиныг дэмжсэн жагсаал боллоо

Үйл явдал2026/10/12

Гаалийн байгууллага он гарсаар 5.7 их наяд төгрөгийг төсөвт төвлөрүү...

Үйл явдал2026/10/12

Шадар сайд Н.Номтойбаяр Улсын онцгой комиссын шийдвэрийг танилцуулла...

Үйл явдал2026/10/12

Баавгай орж ирэх эрсдэлтэй байршлуудад мэргэжлийн анчдын баг ажиллуу...

Үйл явдал2026/10/12

Малын органик тэжээлийн “Мимо” үйлдвэр хүчин чадлаа 10 дахин нэм...

Үйл явдал2026/10/12

Чингэлтэй дүүргийн Хүндэтгэлийн цэцэрлэгт хүрээлэнд Зүүн Хүрээ Дашчо...

Үйл явдал2026/10/12

Санзайн автобусны эцсийн буудлаас Багабаян амралтын газар хүртэлх 1....

Хэн юу хэлэв...2026/10/12

Улаанбаатар хот аюултай ачаа тээвэрлэлтээс ангижирлаа

Үйл явдал2026/10/01

"Төрөөс мөнгөний бодлогын талаар 2027 онд баримтлах үндсэн чиглэл ба...

Үйл явдал2026/10/01

Ерөнхий сайд Япон улсад ажиллаж, амьдарч буй иргэдтэйгээ уулзлаа

Үйл явдал2026/10/01

Жетро монголд салбараа нээнэ

Үйл явдал2026/10/01

Ерөнхий сайд Н.Учрал: Хөрөнгө оруулагчдад тулгарч буй саад бэрхшээли...

Үйл явдал2026/10/01

Монгол Улсын Ерөнхий сайд Н.Учралын Япон улс дахь албан ёсны айлчлал...

Санал болгох