Хэн юу хэлэв...
Шаардлага
Охид эмэгтэйчүүдийн эрхийг хамгаалах “Охидын түүх” ТББ, “Хүүхэд эрдэнэ” сан “Нарны охид” төсөл, “Эх үрсийн дуу хоолой” төрийн бус байгууллагуудаас 11-15 насны охидод умайн хүзүүний хорт хавдраас сэргийлэх “Гардасил” вакцины хоёрдугаар тун хийгдээгүйгээс вакцинд хамрагдсан өсвөр насны хүүхдүүд ноцтой эрсдэлд орж болзошгүй байгаа талаар мэдээлж, Монгол Улсын Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх болон Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ, ЗГХЭГ-ын Д.Амабаясгалан нарт хандаж, Эрүүл мэндийн сайд С.Энхболдод асуумж хүргүүлж байна.
Монгол Улсын Эрүүл мэндийн сайдын 2021 оны 06 дугаар сарын 10-ны “Хавдрын эсрэг” арга хэмжээний төлөвлөгөөний тухай А/360 тоот тушаалаар “Хавдрын эсрэг” арга хэмжээг хэрэгжүүлэх 2021-2024 оны үйл ажиллагааны төлөвлөгөөг баталсан. Энэ төлөвлөгөөний хүрээнд Умайн хүзүүний хорт хавдрын хүний папиллома вирусын эсрэг вакциныг үе шаттайгаар нэвтрүүлэх, шаардлагатай зардлыг улсын төсөвт тусгах үйл ажиллагааг зохион байгуулах, дархлаажуулах ажлыг зохион байгуулсан. Улмаар Эрүүл мэндийн яам, Халдварт өвчин судлалын төвтэй хамтран 11-15 насны нийт охидын 10 хувь нь хүний хөхөнцөр вирусын эсрэг вакцинаар дархлаажуулсан байна.
Гэвч уг хоёрдугаар тунгийн татан авалт хийгдээгүйгээс вакцин тариулсан өсвөр насны хүүхдүүдийн дунд хүлээлт, мөн айдас түгшүүр үүсгээд байна. Тиймээс Засгийн газар, Эрүүл мэндийн яамнаас “Гардасил” вакцины нэгдүгээр тунд хичнээн охид хамрагдсан, вакцины хоёрдугаар тунг ямар шалтгааны улмаас татан авалт хийгдээгүй хүлээгдэж байгаа талаар тайлбар хийхийг шаардаж байгаа юм. Мөн вакцины хоёрдугаар тунг хугацаанд нь тариулаагүй тохиолдолд ямар сөрөг нөлөө, үр дагавар үүсэх, вакцины нэгдүгээр тунг тариулж хавдрын вирус тээж яваа хүүхдүүдийн эрүүл мэндэд ямар эрсдэл үүсч байгааг олон нийтэд нээлттэй мэдээлэл өгөхийг тус тус шаардаж байна.
“Гардасил” буюу хүний хөхөнцөр вирусын эсрэг вирусын эсрэг вакцинжуулалтын байдал
Монгол Улсад умайн хүзүүний хорт хавдрын өвчлөл нь эмэгтэйчүүдийн хавдрын хоёрдугаарт, нас баралт нь гуравдугаарт ордог. АНУ-д умайн хүзүүний хорт хавдраас сэргийлэх “Gardasil” вакцинаар дархлаажуулсан 26 сая охидын 15 мянгад нь тариулсан хэсэгт өвдөх, хавдах, толгой өвдөх, халуурах, бөөлжис хүрэх зэрэг вакцины дараах урвал хүндрэл тохиолдсон байна.
Хүний папиллома вирусын янз бүрийн омгууд нь бэлгийн хавьтлаар дамждаг бөгөөд ихэнх тохиолдолд умайн хүзүүний хорт хавдар үүсгэдэг. “Гардасил 9 ” гэдэг хүний хөхөнцөр вирусын эсрэг вакциныг АНУ-ын Хүнс эмийн хяналтын газар зөвшөөрсөн бөгөөд охид хөвгүүдийн аль алинд нь хэрэглэж болно. Энэ вакциныг охид эмэгтэйчүүд вирусээр халдварлахаас өмнө зохих тунгаар хийлгэвэл умайн хүзүүний хорт хавдраас болон бусад эмгэгүүдээсурьдчилан сэргийлэх боломжтой.
Хүний хөхөнцөр вирусын эсрэг вакциныг хэнд хэзээ хийх нь зүйтэй вэ
Хүний хөхөнцөр вирусын эсрэг вакциныг 11-12 насны охид хөвгүүдэд хийхийг зөвлөдөг. Уг вакциныг 9 настайгаас эхлэн хийж болдог байна. АНУ-ын Өвчний хяналт, урьдчилан сэргийлэх төвөөс 11 ба 12 настай бүх хүүхдүүдэд 6 сарын зайтай хүний хөхөнцөр вирусын вакциныг 2 тунгаар хийлгэхийг зөвлөдөг байна. 9-10, 13-14 насны өсвөр насныхан мөн тунгаар хуваарийн дагуу хийлгэж болно. Судалгаанаас харахад 2 тун нь 15-аас доош насны хүүхдэд үр дүнтэй бол түүнээс дээш насныханд (16-26 нас) үр дүнтэй бол 3 тун вакцин хийх хэрэгтэй гэж зөвлөдөг байна.
Хэн юу хэлэв...
Үндэсний их баяр наадмын бэлтгэл ажил 70 хувийн гүйцэтгэлтэй үргэлжилж байна
Үндэсний их баяр наадмыг зохион байгуулах хорооны дарга, Монгол Улсын Шадар сайд Н.Номтойбаяр /2026.06.30/ Төв цэнгэлдэх хүрээлэнд ажиллалаа.
Төв цэнгэлдэх хүрээлэнгийн тохижилтын ажил 70 хувийн гүйцэтгэлтэй үргэлжилж байна. Үүнд үзэгчдийн суудал, дотоод зам, дээврийн хэсгийн засвар, гадна тохижилт, ногоон байгууламж, үйлчилгээний хэсгийн зохион байгуулалтын ажлууд багтаж байна.
Шадар сайд баяр наадмын өдрүүдэд авто зогсоол, нийтийн тээвэр, ариун цэврийн байгууламж, үйлчилгээний стандартын бэлтгэлийг сайтар хангах шаардлагатайг онцоллоо. Мөн энэ жилийн зохион байгуулалтын туршлага, анхаарах асуудлыг нэгтгэсэн гарын авлага боловсруулж үлдээх чиглэл өглөө.
Үндэсний их баяр наадмын Ерөнхий найруулагч Д.Баярбаатарын мэдээлснээр долдугаар сарын 3, 7-нд наадмын нээлтийн тоглолтын бэлтгэл ажлын явцтай танилцахаар төлөвлөж байна гэлээ.
Монголын Үндэсний бөхийн холбооны тэргүүн Ц.Магалжав бөхийн барилдааны нэг, хоёрын давааг долдугаар сарын 10-нд зохион байгуулахаар төлөвлөж байгааг мэдээлэв.
Шадар сайд Н.Номтойбаяр баяр наадмын үйл ажиллагааг нарийн төлөвлөсөн цагийн хуваарийн дагуу зохион байгуулах, жуулчдад зориулсан тайлбар, мэдээллийг олон хэлээр бэлтгэх, тасалбарын борлуулалтын тухайд урилга байсан ч төлбөртэй гэдгийг онцоллоо.
Түүнчлэн сур, шагайн харвааны талбайн тохижилт, хоол үйлчилгээний стандарт, иргэдэд нээлттэй шууд дамжуулалтын зохион байгуулалтад анхаарч ажиллахыг үүрэг болголоо.
Хэн юу хэлэв...
Зам, тээврийн сайд газрын тосны бүтээгдэхүүний тээвэрлэлтийг тасалдуулахгүй байхыг үүрэг болголоо
Зам, тээврийн сайд Б.Дэлгэрсайхан 2026 оны зургаадугаар сарын 29-ний өдөр Төмөр замын газар, "Монголын төмөр зам" ТӨХК, "Улаанбаатар төмөр зам" ХНН болон нефть импортлогч компаниудын төлөөлөлтэй уулзаж, газрын тосны бүтээгдэхүүний нийлүүлэлт, тээвэрлэлтийн асуудлаар үүрэг чиглэл өглөө.
Уулзалтын үеэр дэлхий дахин болон бүс нутгийн нөхцөл байдлаас шалтгаалан нефтийн нийлүүлэлт хүндрэх эрсдэл байгааг онцолж, төмөр замын байгууллагуудад газрын тосны бүтээгдэхүүний тээвэрлэлтийг тасалдуулахгүй байх чиглэлд онцгой анхаарч ажиллахыг үүрэг болгожээ.
Мөн нефть импортлогч компаниуд болон холбогдох байгууллагуудад шатахуун, түлшний нөөцөө хангалттай бүрдүүлэх, нийлүүлэлтийг тасралтгүй байлгах, гаалийн байгууллагатай нягт хамтран ажиллахыг сануулсан байна.
Түүнчлэн иргэний нисэх болон төмөр замын байгууллагууд одоогийн түлш, шатахууны нөөц, цаашдын хэрэгцээний тооцоогоо яаралтай танилцуулж, бүтээн байгуулалтын ажлуудад шатахууны нийлүүлэлтээс шалтгаалсан саатал үүсгэхгүйгээр төлөвлөн ажиллах шаардлагатайг Зам, тээврийн сайд онцоллоо.
Түүнээс гадна Зам, тээврийн яамнаас баримталж буй бодлогын хүрээнд нефть импортлогч компаниудын хүсэлтийг үндэслэн аюултай ачаа хадгалах агуулах, сав барих зориулалтын газрын асуудлыг төрийн холбогдох байгууллагуудтай зөвшилцөн шийдвэрлэх, дэмжлэг үзүүлэн ажиллахаа илэрхийллээ.
Хэн юу хэлэв...
Бурхан Халдун хайрхны тэнгэрийг тахих төрийн тахилга боллоо
Тахилгад Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Ухнаагийн Хүрэлсүх төрийг төлөөлөн оролцлоо. Тахилгын өмнөх орой “Тэнгэр үзэлтний мөнх тэнгэр нэгдсэн хороо” НҮТББ-ын бөө нар лус, галын тахилга, хайрхны тэнгэрийг тахих ёслол үйлдлээ.
Төрийн нэрийн өмнөөс бөө нараар зан үйл хийлгэдэг түүхэн уламжлал байсныг судлаачид Монголын нууц товчооны 272 дугаар зүйл, Жужан, Хятан Улсын тухай түүхэн эх сурвалжуудыг харьцуулан судалж тогтоосон. Иймээс Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх энэ удаагийн тахилгад бөө нарыг оролцуулах шийдвэрийг өнгөрсөн тавдугаар сард гаргасан юм. Энэ дагуу төрийн тахилгад шилмэл 99 бөө оролцож, тус тусын зан үйлээ үйлдлээ.
Мөн орой Хэнтий, Төв аймгийн лам нар Итгэл, Ганданлажаа, Өлзийхутаг буулгах сан болон Долоон бурхан од тус бүрт тахилгын ном хурлаа.
Тахилгын өдөр Монгол Улсын Ерөнхийлөгч, Зэвсэгт хүчний Ерөнхий командлагч У.Хүрэлсүх төрийн бэлгэдлийг илэрхийлж, хүндэт харуулын цэргүүдээр хамгаалуулан тахилга үйлдэх талбайд хүрэлцэн ирлээ.
Дараа нь Монгол Улсын Төрийн далбаа, Хэнтий, Төв аймгийн туг, Эзэн Богд Чингис хааны хөрөг, Төрийн долоон эрдэнийг тахилын ширээнээ залж байрлууллаа. Төрийн хонжин тэргүүтэй Хүндэт харуулын цэргүүд Бүх цэргийн Их хар сүлд, Өмнө, Өрнө, Умар, Дорнын элч сүлдийг залсны дараа Их сүлдэч зул, арц, хүж асаан хүндэтгэл үзүүллээ.
Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх, хамаг монголчуудын дээд шүтээн Хэнтий хан, Бурхан Халдун уул бол Эзэн богд Чингис хааны сүр хүч, суу алдрыг тэтгэгч Сүлд тэнгэрийг оршоосон, үеийн үед тахиж, өнө мөнхөд шүтэх зарлигтай хайрхан гэдгийг онцоллоо.
Оройн дээд шүтээн Эзэн Богд Чингис хааны айлтгалтай Бурхан Халдун хайрхны цадиг түүх бол төрт ёс, түүхэн уламжлал, түмэн олны сүсэг бишрэл, төр, шашны эрхэм ёс, байгаль дэлхийгээ шүтэн дээдлэх ардын ухаан, өв соёл, зан заншлын цогц илэрхийлэл болохыг тэмдэглэлээ.
Иймээс Их хааны айлтгал, Их Монгол Улсын өнгөрсөн, одоо, ирээдүй гурван цагийн алтан хэлхээг бататган илэрхийлэх үүднээс Бурхан Халдун уулын хүндэтгэлийн цогцолборыг төрийн тэргүүний зарлигаар шинээр бүтээж, Их Монгол Улс байгуулагдсаны 820 жил, Эзэн Богд Чингис хааны мэндэлсэн морин жил ёслол төгөлдөр нээж байгааг сонордууллаа.
Ерөнхийлөгч, Их хааны суу алдар, үйл хэрэг, билиг сургаалыг эрхэмлэн дээдэлж, даган мөрдөж, түгээн дэлгэрүүлэх нь Их Монгол Улсын гал голомтыг сахин суугаа монголчуудын эрхэм дээд үүрэг гэдгийг хэллээ. Мөн Хэнтий хан хайрхан, Бурхан Халдун уулын шүтээн Сүлд тэнгэр монгол төрийг хүчирхэгжүүлэн, ард олныг энхжүүлэн, ээлийн дээдээ хүртээж, ивээлийн ихээ хайрлаж байхыг сүслэн даатгалаа.
Ерөнхийлөгчийн Тамгын газрын дарга Алтанхуягийн Үйлстөгөлдөр Бурхан Халдун хайрхны тэнгэрт хандсан айлтгалыг дуудан сонсгож, торгон дээр бичсэн эх хувийг нь Хэнтий аймгийн музейд хадгалуулахаар Засаг дарга Дамдинжавын Аюурбуньд хүлээлгэн өглөө.
Төрийн хонжин Бүх цэргийн Их хар сүлдний тайлга эхлэх команд өгөхөд хөгжимд хүндэтгэлийн аялгуу эгшиглэлээ. Их сүлдэч “Их хар сүлдийн өчил” өчих үед тахилгад оролцогсод Их хар сүлдэнд хүндэтгэл үзүүллээ.
Монгол Улсын Ерөнхийлөгч, Зэвсэгт хүчний Ерөнхий командлагч У.Хүрэлсүх идээ шүүсний дээж зэргийг Их хар сүлд болон хайрхны зүг өргөж, Их хар сүлдэнд мөргөлөө.
Ерөнхийлөгч тэнгэрт хүргэх дуут сумыг Хэнтий аймгийн Баян-Адарга сумын харьяат, Сумын мэргэн Жаргалсүрэнгийн Эрхэмбаярт хүлээлгэн өгч, Хэнтий аймгийн Цэнхэрмандал сумын харьяат, Сумын алдарт уяач, мянгат малчин Цэрэнжамцын Барссайханы цагаан /бор/ азаргыг сэтэрлэлээ.
Хүндэт харуулын цэргүүд Бүх цэргийн Их хар сүлд, Өмнө, Өрнө, Умар, Дорнын элч сүлдийг Монгол Улсын Төрийн далбаа, Хэнтий, Төв аймгийн туг, Эзэн Богд Чингис хааны хөрөг, Төрийн долоон эрдэнийг буцаан заллаа. Ерөнхийлөгч, Зэвсэгт хүчний Ерөнхий командлагч У.Хүрэлсүх хүндэтгэлийн гэрэлт цогцолборт мэхийн ёсолж, тэнгэрт дахин хүндэтгэл үзүүлснээр Бурхан Халдун хайрхны тэнгэрийг тайх төрийн тахилга өндөрлөлөө.
Бурхан Халдун уулыг Хиад боржигины өвөг Бодончарын үеэс тахиж, Эзэн Богд Чингис хааны үед Хамаг Монгол, Монголын Эзэнт гүрний Сүлд уул болгон тахиж байсан. 1995 онд Ерөнхийлөгчийн зарлигаар төрийн тахилгатай уул болгосон юм. 2015 онд ХБНГУ-ын Бонн хотноо болсон ЮНЕСКО-гийн Дэлхийн өвийн хорооны чуулганаас “Бурхан Халдун уул, түүнийг хүрээлсэн тахилгат газар нутаг” гэсэн нэрээр Дэлхийн соёлын өвд бүртгэжээ.
-
Дэлхий нийтээр..2024/12/24
Автобусанд 1000 төгрөг төлж, өдөрт цагийн хязгааргүй дөрвөн удаа зорчих зохицуул...
-
Үйл явдал2020/10/29
УИХ-ын чуулганы нэгдсэн хуралдаанаар энэ 7 хоногт...
-
Үйл явдал2021/03/06
Ерөнхий сайд Төв аймгийн хорих ангид ажиллаж, эрүүдэн шүүлтэнд өртсөн Т.Чимгээтэ...
-
Дэлхий нийтээр..2023/04/13
Авто замын түгжрэлийг бууруулах чиглэлээр авах арга хэмжээний хэрэгжилтын талаар...