Чөлөөт бүс
Цаашид шинээр баригдаж буй орон сууцны хороолол дунд заавал цэцэрлэгийн барилга төлөвлөнө
Барилга, байгууламжийн газар олголт, барилгажилтын төсөл, архитектур төлөвлөлтийн даалгавар, загвар, зураг төслийг баталгаажуулахад цэцэрлэгийн барилга, байгууламжийн зураг төсөл, ТЭЗҮ-ийг холбогдох норм, дүрмийн дагуу заавал тусгах, хэрэгжилтийг хангаж ажиллах зохицуулалт бүхий Засгийн газрын тогтоол батлагдлаа. Энэ тогтоолтой холбоотой мэдээллийг Боловсрол, шинжлэх ухааны сайд Л.Энх-Амгалан өглөө.
Энэ онд нийт гурван удаагийн цахим бүртгэлээр 124 мянган хүүхдийг цэцэрлэгт хамруулаад байна. Монгол Улс яагаад сугалааны цэцэрлэгийн тогтолцоонд орчихсон юм бэ гэдэгт судалгаа хийж, дараах дүгнэлтийг гаргалаа. Тухайлбал, орон сууцны томоохон цогцолбор, барилгыг барих гэж нийслэлийн Засаг даргын Тамгын газраас архитектур төлөвлөлтийн даалгаврыг батлуулахдаа 24 цэцэрлэгтэй байна гэж мэдүүлдэг. Гэтэл зураг төслөө батлуулахдаа үүнийгээ 50 хувь багасгачихдаг. Эргээд барилгын ажил эхлэх зөвшөөрөл авахдаа өмнөх батлуулсан 24 цэцэрлэгийн тоогоо 26 болгоод нэмчихдэг. Харин Улсын комисс хүлээж авах болохоор архитекур төлөвлөлтийн даалгаврыг хоёр дахин багасгасан байдаг. Энэ байдлаас болж цэцэрлэгийн ямар ч төлөвлөлтгүй барилга бариад явж байгаа юм.
Нийслэл хотод 752 орон сууцны цогцолборын барилга баригдаж байна. Үүнээс 0.02 хувь буюу 20-хон цэцэрлэг барихаар төлөвлөгдсөн. Иймээс бид архитектур төлөвлөлтийн даалгавар, барилга эхлэх зөвшөөрөл, Улсын комисст хүлээн авах процесс бүрийг хариуцлагажуулна. Ингэхгүй бол цэцэрлэгийн хүртээмжид хэдэн тэрбумыг зараад ч шийдвэрлэж чадахгүйд хүрч байна.
Улсын комисс хүлээн авсан барилгын тоо, архитектур төлөвлөлтийн даалгаварт туссанаас 41 хувиар багассан үзүүлэлттэйгээр шинэ барилгууд баригддаг. Энэ бол цэцэрлэгийн хомсдол үүсгэж байгаа гол шалтгаан. Тиймээс бид цаашид цэцэрлэгийн барилга төлөвлөөгүй орон сууцны хороолол, цогцолбор, барилгын зураг төслийг батлахгүй байх, баталсан, магадлал хийсэн, барилгын ажлын зөвшөөрөл олгосон, ашиглалтад оруулсан, барих зөвшөөрөл олгосон, ашиглалтад хүлээн авсан албан тушаалтнуудад холбогдох хууль, тогтоомжийн дагуу хариуцлага хүлээлгэх ажлуудыг зохион байгуулна гэж Боловсрол, шинжлэх ухааны яамнаас мэдээллээ.
Чөлөөт бүс
Муур өндрөөс бүрэн аюулгүй унаж чаддаг уу?
Муур өндөр газраас унаад зүгээр босоод явчихдаг бичлэг, түүхүүдийг бид олонтаа хардаг. Тэгэхээр муур үнэхээр ямар ч өндрөөс унасан гэмтэхгүй гэсэн үг үү гэдэг асуулт гарч ирнэ.
Үнэндээ муур бусад амьтдаас илүү “унаж чаддаг” нь үнэн. Тэдэнд төрмөл нэг онцгой чадвар бий. Унах үедээ агаарт биеэ эргүүлж, дөрвөн хөл дээрээ буухыг хичээдэг. Үүнийг шинжлэх ухаанд Righting reflex гэж нэрлэдэг. Өөрөөр хэлбэл, муур унаж байхдаа “өөрийгөө засаж” чаддаг гэсэн үг.
Мөн муурын биеийн бүтэц нь уналтыг даахад тусалдаг. Нуруу нь маш уян, хөл нь доргилтыг шингээх чадвартай. Унахдаа хөл, биеэ дэлгэж, агаарт хурд сааруулдаг нь нэг төрлийн “байгалийн шүхэр” мэт үйлчилдэг аж.
Сонирхолтой нь, унах өндөр хүртэл нөлөөтэй. Хэт нам өндрөөс унахад муур биеэ зөв эргүүлж амжихгүй байж болно. Харин арай өндөр зайд унах үедээ зөв байрлалаа олж амжих магадлал нэмэгддэг гэж судлаачид тайлбарладаг. Гэхдээ энэ нь “өндөр байх тусмаа аюулгүй” гэсэн үг огт биш.
Муур ямар ч тохиолдолд гэмтэх эрсдэлтэй хэвээр. Яс хугарах, дотор эрхтэн гэмтэх, хүнд тохиолдолд амь насанд аюул учрах ч боломжтой. Тиймээс “муур есөн амьтай” гэдэг нь бодит биш, харин зүйрлэл төдий ойлголт юм.
Эцэст нь хэлэхэд, муур унахдаа амьд үлдэх чадвар өндөр боловч бүрэн аюулгүй биш. Тиймээс гэрийн тэжээвэр муураа цонх, тагт зэрэг өндөр газраас хамгаалах нь эзний хамгийн чухал үүрэг хэвээр байна.
Чөлөөт бүс
Халимны сүү ууж болох уу?
“Амьтны сүү юм чинь ууж л таараа биз дээ?” гэж бодогдож байна уу? Тэгвэл жаахан сонирхоод үзье. Юуны өмнө, халимны сүү гэдэг чинь энгийн сүү биш аж. Үхрийн сүүтэй харьцуулахад хэд дахин илүү тослогтой, бараг л цөцгий, масло хоёрын дунд юм шиг өтгөн. Тэр бүү хэл усанд уусахгүй, харин шахагдаж гардаг гэвэл итгэх үү? Зулзагандаа зориулсан жинхэнэ “energy drink” гэсэн үг.
Гэхдээ эндээс л сонирхолтой хэсэг эхэлнэ.
“За тэгээд нэг амсаад үзчихье” гэвэл тийм амар биш.
Халим бол зэрлэг, асар том амьтан. Далайд амьдардаг, барихад ч бэрх. Дээрээс нь дэлхий даяар хамгаалагдсан амьтны нэг тул International Whaling Commission зэрэг байгууллагууд агнах, барихыг хатуу хянадаг. Өөрөөр хэлбэл, сүүг нь авах гэж оролдох нь өөрөө асуудал дагуулна.
Тэгээд ч бодоод үз дээ… усан дотор халим “саана” гэдэг кинонд л гардаг ажил шүү дээ. Бодит амьдрал дээр ийм технологи ч, арга ч байхгүй.
Тэгэхээр дүгнэлт?
- ✔️ Онолын хувьд: амьтны сүү тул ууж болох мэт
- ❌ Бодит байдалд: боломжгүй шахуу
- 😂 Туршиж үзэх: бараг “mission impossible”
Халимны сүү тийм өтгөн байдаг нь зулзагыг усанд дулаацаж, хурдан өсөхөд нь туслах зориулалттай гэнэ. Байгаль хүртэл “premium nutrition” хийчихжээ
Чөлөөт бүс
ChatGPT хэрхэн ажилладаг вэ
Хиймэл оюун ухаанд суурилсан ChatGPT нь хүний бичсэн асуулт, өгүүлбэрийг ойлгож, түүнд тохирсон хариу үүсгэдэг дэвшилтэт систем юм. Сүүлийн жилүүдэд ийм төрлийн чатботууд өргөн хэрэглээнд нэвтэрч, мэдээлэл авах, бичих, суралцах зэрэг олон үйлдлийг хөнгөвчилж байна.
ChatGPT-ийг ашиглахад хэрэглэгч асуулт эсвэл хүсэлтээ бичиж оруулснаар бүх процесс эхэлдэг. Энэ асуулт интернетээр дамжин серверт хүрч, тэнд асар их хэмжээний мэдээлэлд тулгуурласан хиймэл оюуны загвар ажиллаж эхэлнэ.

Энэхүү систем нь “хэлний загвар” гэж нэрлэгддэг технологид суурилдаг. Өөрөөр хэлбэл, үгс хоорондоо хэрхэн холбогддог, ямар дарааллаар хэрэглэгддэгийг өмнө нь сурсан өгөгдлөөрөө таамаглан, өгүүлбэрийн утгыг ойлгож эхэлдэг гэсэн үг юм.
Асуултын утгыг задлан шинжилсний дараа ChatGPT хамгийн тохиромжтой хариуг үүсгэхийн тулд үгсийг нэг нэгээр нь сонгон, өгүүлбэр болгон эмхэтгэдэг. Энэ процесс маш богино хугацаанд явагддаг тул хэрэглэгчид бодит цагийн мэт хурдан хариу авдаг.
Үүсгэсэн хариуг хэрэглэгчид буцаан харуулсны дараа харилцаа үргэлжилж болно. Хэрэглэгч дахин асуулт асуух бүрд систем шинэ нөхцөлд тохируулан хариултаа өөрчилж, илүү оновчтой болгохыг зорьдог.
Ийнхүү ChatGPT нь хүний хэлний хэв маягийг дуурайн, мэдээллийг боловсруулах замаар харилцан яриа өрнүүлдэг технологи бөгөөд өнөөдөр боловсрол, сэтгүүл зүй, бизнес зэрэг олон салбарт өргөн ашиглагдаж байна.
-
Дэлхий нийтээр..2023/06/02
Дугуй цагаан орчмын тохижилтын ажлыг шалгалаа
-
Дэлхий нийтээр..2026/03/19
НИТХ-ын дарга А.Баяр ХБНГУ-ын эмнэлгийн эрүүл ахуйн нийгэмлэг (DGKH)-ийн дэд ерө...
-
Дэлхий нийтээр..2024/06/26
ЭМД-ын шимтгэлийг нь төр хариуцан төлөх даатгуулагчид ямар иргэд хамаардаг вэ
-
Дэлхий нийтээр..2025/06/18
Монгол Улсын Ерөнхий сайд Г.Занданшатар Засгийн газрын гишүүдээ томиллоо
