Хэн юу хэлэв...
Ж.Саруул: “Юнион”, “Лидер 80" сорт нь хог ургамал, өвчин хортон, налалтад тэсвэртэй
“Буянт төв” ХХК-ийн зөвлөх Ж.Саруулаас шинээр туршин тариалж буй “Юнион”, “Лидер 80” улаанбуудайн элит үрийн сортын талаар тодрууллаа.
-Төв аймгийн Эрдэнэсант сумын тариан талбайд зохион байгуулсан өдөрлөг ямар ач холбогдолтой вэ?
-Манай “Буянт төв” компани бол үрийн аж ахуй юм. Манайх улаанбуудай, овьёос, арвайн үр үржүүлдэг. Энэ жилийн хувьд “Юнион”, “Лидер 80” гэсэн богино иштэй, толгой томтой, эрчимжүүлсэн, гурилын шинж чанар сайжруулдаг элит үр оруулж ирсэн. Тус бүр нь 100 га-д туршилтын журмаар нутагшуулан тарьж байна. Бүс нутгийн тариалан эрхлэгчид, эрдэм шинжилгээний байгууллага, яамны төлөөлөгчдийг оролцуулан энэ сортын шинж чанар, ургалтын байдал, хэрхэн нутагших талаар газар дээр нь үзүүлж байна. Сортын онцлог, шинж чанар, ургамал хамгааллын бодис, бордоонд хэр үйлчилгээ авдаг зэрэг бүх л талын технологийн үе шатуудтай холбоотой үзүүлэх сургалт, өдөрлөг хийж байна. Мөн ямар технологиор хэдэн сард тариалсан, одоо ямар үе шатандаа явж байна, хог ургамал, өвчин, хортон шавжид хэр зэрэг нэрвэгдэж байна, эдгээрээс хамгаалах бодисын үйлчлэл, үр дүнг танилцуулж, туршлага судалж байна. Энэ нь манай бүс нутагт зохион байгуулж байгаа анхны өдөрлөг юм. Тариаланчид ч олуулаа, идэвх сайтай оролцож байна.
-Энэ хоёр үрийг хэзээ тариалсан бэ, ургалтын нөхцөл байдал ямар байна?
-Энэ хоёр сортыг 5 дугаар сарын 20-22-нд тариалсан. Одоо бүрэн цэцэглээд дууссан. Өндөр нь 80 см орчим буюу стандартад заасан өндөртөө хүрчихсэн. Хог ургамал, өвчинд тэсвэртэй нь батлагдаж байна. Өөр сортын таримлууд өвчилсөн байхад манай энэ сортууд өвчлөөгүй байна. Сарын дараа бид ургац хураалтдаа орчих байх. Тэр үед 1 га-гаас хэдэн центнер авч байна, ямаршуухан чанартай үр гарч байгааг эрдэм шинжилгээний байгууллагуудаар шинжлүүлээд үр дүнг нь танилцуулна.

-Энэ үрийн гол онцлог, давуу тал нь юу вэ?
-Гол онцлог нь намхан. Манай энэ бүс нутагт хамгийн эрсдэлтэй юм нь цас эрт орж, салхи шуурганд тариа налдаг. Энэ сорт налалтад 100 хувь тэсвэртэй учраас налах аюул үгүй болно гэсэн үг. Хоёрдугаарт, өвчинд тэсвэртэй учир өвчнөөс урьдчилан сэргийлэх, өвчний эсрэг бодис хэрэглэх хэмжээ багасна. Үүгээрээ эдийн засгийн хувьд ач холбогдолтой. Гуравдугаарт, энэ улаанбуудайн гол онцлог бол цавуулаг маш өндөр. Бид гурилын үйлдвэрүүдэд чанартай гурил нийлүүлэх боломжтой. Түүнчлэн 1000 үрийн жин нь 40-өөс дээш грамм байдаг учраас ургацын хэмжээ нэмэгдэнэ гэж одоогийн байдлаар дүгнэж байна.

-Энэ бүс нутагт тариаланчид түлхүү ямар сортоор тариалалт хийж байна?
-Манайхан голдуу Алтайн хязгаарын сортууд тариалдаг. Ер нь ОХУ-аас гаралтай сортуудаар тарьж байна. Энэ сортууд 1 метр 20 см орчим өндөр ургадаг. Жил бүр л бид улаанбуудай налах эрсдэлд өртдөг. Тэгээд иш өргөгч ашиглаж, бөөн асуудал болж байж ургацаа хурааж авдаг. Бид энэ шинэ сортыг тарьж байгаа гол зорилго бол нэгдүгээрт, энэ улаанбуудай налах бэрхшээлээс ангижрах, хоёрдугаарт өвчний бэрхшээлээс гарах, гуравдугаарт ургацын чанарыг сайжруулж, хэмжээг нэмэгдүүлэх юм.
Эх сурвалж: ХХААХҮЯ
Хэн юу хэлэв...
Н.Учрал: Энэ онд нийслэлийн 80 байршилд ногоон өртөө байгуулна
Монгол Улсын Ерөнхий сайд Н.Учрал Түлш, эрчим хүчний хараат байдлыг бууруулах “Ногоон” тогтоолын хэрэгжилтийг эрчимжүүлж, хувийн хэвшил, аж ахуйн нэгжүүдийн дэвшүүлсэн саналыг сонсож зарим асуудлыг шийдвэрлэв.
Улаанбаатар хотын худалдааны танхим цахилгаан автомашины дэд бүтцийг хөгжүүлэх хөтөлбөр танилцууллаа.
Хоёр жилийн хугацаанд Улаанбаатар хот болон орон нутагт 500 орчим цахилгаан машин цэнэглэх ногоон өртөө барих тооцоолол гаргажээ.
COP-17 хурлаас өмнө цэнэглэх 40 станц байгуулна. 2030 он гэхэд Монгол Улсад 50 мянган цахилгаан машины эрэлт бий болно.
Таван жилд 300 сая литр шатахууны хэрэглээг халж, 200 сая ам.доллар хэмнэх тооцоолол гарчээ.

Тиймээс энэ ажлыг ганц компани биш хувийн хэвшлүүд хамтран хэрэгжүүлэх нь чухал. Сонирхсон аж ахуйн нэгж, компаниудад бүрэн нээлттэй. Улаанбаатар хотын худалдааны танхим холбох гүүр, платформ нь болж ажиллана гэж тус танхимын гүйцэтгэх захирал Б.Хаш-Эрдэнэ хэлэв.
Тус хөтөлбөрийн хүрээнд энэ жил Улаанбаатарт 80, орон нутагт 30 байршилд цахилгаан машины цэнэглэх станц суурилуулахаар төлөвлөжээ. Нийслэл болон орон нутагт аль байршлуудад цэнэглэх станцаа суурилуулахаа шийдвэрлэх шаардлагатайг хэллээ.
Цахилгаан машинтай иргэдийн 95 хувь нь гэртээ цэнэглэж байна. Хувийн хэвшлийн хөрөнгө оруулалтаар цэнэглэх 500 станц байгуулчихвал шөнийн цагаар цэнэглэхэд хямд үнэтэй байх ухаалаг төлбөрийн системийг нэвтрүүлэх юм байна. Цахилгаан машинтай жолооч нэг жилд долоон сая орчим төгрөг хэмнэнэ гэсэн тооцоо хийжээ.

Монгол Улсын Ерөнхий сайд Н.Учрал хувийн хэвшлээ дэмжинэ, өвөлжилтийн бэлтгэлийг зундаа хангана гэдгийг онцлоод Сангийн яам татварын нэг хувийн хөнгөлөлтөөр санхүүжилтийг шийдэх, зургаадугаар сарын 5-ны дотор гэрээ байгуулж, барилга угсралтын ажлыг эхлүүлэх, Нийслэл болон Зам, тээврийн яам 80 байршлаа яаралтай тогтоож өгөхийг тус тус үүрэг болгов.
Мөн Замын-Үүд-Улаанбаатар чиглэлд "Ногоон өртөө" буюу цахилгаан машин цэнэглэгч, кофе шоп, хоолны газар, дэлгүүр, 00 зэрэг цогц байгууламжтай байя. Хувийн хэвшлүүд хэрэгжүүлбэл татварын бодлогоор дэмжинэ. Бид газар олгоход бэлэн гэдгийг Ерөнхий сайд онцоллоо.

Нийслэлийн Засаг дарга бөгөөд Улаанбаатар хотын Захирагч Б.Пүрэвдагва Улаанбаатарт 804 мянган автомашин бүртгэлтэй, 0.2 хувь нь цахилгаан машин. Бид цахилгаан машины тоог нэмэгдүүлэх шаардлагатай. Хувийн хэвшилтэй хамтран ажиллахад баяртай байна, дэмжиж ажиллана. 80 байршлыг Зам, тээврийн яамтай хамтран шуурхай тогтоохоо илэрхийллээ.
Засгийн газраас 2026 оны 4 дүгээр сарын 29-ны өдөр баталсан Түлш, эрчим хүчний хараат байдлыг бууруулах Ногоон тогтоолын хүрээнд мөн таван байршилд батарей хуримтлуур, нарны станц байгуулах ажлыг гүйцэтгэх сонирхлоо 100 гаруй аж ахуйн нэгж илэрхийлжээ.




Хэн юу хэлэв...
“Эрдэнэс Монгол” нэгдлийн харьяа 10 компанийг татан буулгаж, давхардсан орон тоог танаж 67,3 тэрбум төгрөг хэмнэлээ
Засгийн газрын ээлжит хуралдаан 2026 оны тавдугаар сарын 27-нд болж дараах шийдвэрийг гаргалаа. “Эрдэнэс Монгол” нэгдлийг Үндэсний баялгийн сангийн тухай хуульд заасан үндсэн чиг үүрэгт бүрэн шилжүүлэх хүрээнд “Эрдэнэс Монгол” нэгдлийг “Чингис хаан Үндэсний баялгийн сан корпораци” болгон өөрчлөн зохион байгуулах шийдвэрийг Засгийн газрын хуралдаанаас гаргалаа.
Энэ хүрээнд тус нэгдлийг уул уурхайн салбарын хяналт, удирдлагын уламжлалт бүтэцтэй байгууллагаас төрийн өмчийн хөрөнгийн удирдлага, хөрөнгө оруулалт, баялгийн сангийн менежмент, IPO болон хувьчлал хариуцсан олон улсын жишигт нийцсэн санхүүгийн мэргэжлийн институт болгон үе шаттайгаар шинэчилнэ.
Ингэснээр төрийн өмчит уул уурхайн компаниудын хөрөнгийн удирдлага сайжирч, байгалийн баялгийн өгөөжийг иргэдэд илүү хүртээмжтэй, урт хугацааны өгөөжтэй байдлаар хүргэх нөхцөл бүрдэнэ.
Мөн “Эрдэнэс Монгол” нэгдлийн харьяанд үйл ажиллагааны чиг үүрэг нь давхардсан, үр ашиг багатай 10 хүртэл компанийг нэгтгэх, татан буулгах, харин олборлолт эрхэлдэг, ашигтай ажилладаг, олон улсын гэрээ, стратегийн ач холбогдол бүхий компаниудын үйл ажиллагааг хэвийн үргэлжлүүлэх үүрэг чиглэлийг Ерөнхий сайд Н.Учрал “Эрдэнэс Монгол” нэгдлийн удирдлагад өглөө.
Урьдчилсан тооцоогоор энэхүү шинэчлэлийн үр дүнд:
•260 орчим орон тоог оновчтой болгож,
•захиргааны зардлыг 10 хувь,
•түрээсийн зардлыг 30 хувь бууруулж,
•нийт 67.3 тэрбум төгрөгийн зардлын хэмнэлт гаргахаар тооцоолж байна.
Засгийн газрын хуралдаанаас дээрх шинэчлэлтэй холбоотой шийдвэр, тогтоолуудыг ирэх сарын 15-ны дотор эцэслэн боловсруулж, баталгаажуулах үүрэг чиглэл өглөө.
Түүнчлэн “Эрдэнэс Монгол” нэгдлийн удирдлагын зүгээс төрийн өмчит уул уурхайн компаниуд өндөр үнэтэй шилэн оффисуудад өндөр түрээс төлөх бус, төрийн ашиглалт багатай үл хөдлөх хөрөнгө, оффисын нөөцийг илүү үр ашигтай, хэмнэлттэй ашиглах зарчмыг хатуу баримталж ажиллаж байгаагаа илэрхийллээ.
Хэн юу хэлэв...
Монгол Улсын Үндсэн хуулийн цэцийн их суудлын хуралдаан болов
Монгол Улсын Үндсэн хуулийн цэцийн их суудлын хуралдаан болов. Монгол Улсын Үндсэн хуулийн цэцийн 2026 оны 05 дугаар сарын 27-ны өдрийн их суудлын хуралдаанаар Улсын Их Хурлаас 2021 оны 01 дүгээр сарын 15-ны өдөр баталсан Монгол Улсын шүүхийн тухай хуулийн 36 дугаар зүйлийн 36.7 дахь хэсгийн “Улсын дээд шүүхийн Ерөнхий шүүгчийг Улсын дээд шүүх санал болгосноос хойш Ерөнхийлөгч 14 хоногийн дотор зургаан жилийн хугацаагаар, зөвхөн нэг удаа томилно.” гэсэн заалтын “… зөвхөн нэг удаа …” гэсэн хэсэг нь Монгол Улсын Үндсэн хуулийн цэцийн 2016 оны 12 дугаар дүгнэлтийн дагуу хүчингүй болсон зохицуулалтыг агуулгаар нь дахин сэргээсэн гэж үзэн Монгол Улсын шүүхийн тухай хуулийн 36 дугаар зүйлийн 36.7 дахь хэсгийн “… зөвхөн нэг удаа …” гэсэн хэсгийг хүчингүй болгон шийдвэрлэж, Үндсэн хуулийн цэцийн 2026 оны 03 дугаар тогтоол гаргалаа гэж Монгол Улсын Үндсэн хуулийн цэцээс мэдээллээ.
-
Дэлхий нийтээр..2025/11/27
Анхаарал болгоомжтой хөдөлгөөнд оролцохыг зөвлөж байна
-
Тод зураг2019/11/25
Үс шинээр үргээлгэх буюу засуулахад тохиромжгүй
-
Чөлөөт бүс2019/09/06
Д.Цэрэндорж хүрэл медаль, Ц.Одбаяр тавдугаар байр эзэлжээ
-
Дэлхий нийтээр..2021/03/24
Коронавирусний дархлаажуулалтад 232757 хүн хамрагдлаа
