Хэн юу хэлэв...
Олон улсын “Дурсах өдөр”-ийг зохион байгууллаа
"Улаанбаатар буян" ХХК-ийн гүйцэтгэх захирал М.Мөнхзаяатай ярилцлаа.
- Олон улсын “Дурсах өдөр” гэж юу вэ. Энэ өдрийг хэзээнээс тэмдэглэж эхэлсэн бэ?
-Олон улсын “Дурсах өдөр”-ийн арга хэмжээг анх Өмнөд Америкийн оршуулгын холбооноос санаачилсан бөгөөд 2012 оноос тэмдэглэж эхэлсэн. Энэ өдөр хорвоог орхин одсон өвөг дээдэс, хайртай дотны хүмүүсээ дурсан санаж, өвөг дээдсийнхээ хэлсэн үг, захисан сургаалыг санан дурсаж тэдэндээ хүндэтгэл илэрхийлдэг. Жил бүрийн наймдугаар сард “Дурсах өдөр” тохиодог.
- Олон улсын “Дурсах өдөр”-ийг ямар улс орнууд тэмдэглэж байна вэ?
-Уг өдрийг анх 2012 онд Өмнөд Америкийн улс орнуудад тэмдэглэж байсан бол жилээс жилд хүрээгээ тэлсээр байгаа. Өнөөдрийн байдлаар Аргентин, Австрали, Болив, Бразил, Чили, Канад, Колумб, Коста Рика, Эквадор, Доминикан, Савиор, Испани, АНУ, Гватемал, Израиль, Мексик, Шинэ Зеланд, Парагвай, Доминикан, Монгол, ОХУ, Сингапур, Хятад, Өмнөд Африк, Уругвай, Венесуэл зэрэг 25 улс оронд тэмдэглэж байна.
-Олон улсын “Дурсах өдөр”-ийг улс орнууд хэрхэн тэмдэглэдэг вэ?
-Улс орон бүр “Дурсах өдөр”-ийг тухайн улс орнуудын ёс заншилтай уялдуулан янз бүрээр тэмдэглэдэг. Ихэвчлэн бурхан болоочийг нутаглуулсан газарт нь ар гэрийнхэн нь ирж тэдэндээ талархлын үгээ илэрхийлэх, сэтгэлийн үгээ бичсэн бөмбөлөг хөөргөх, мод тарих, дурсамж ярих, тагтаа хөөргөх, зул өргөх, бага хэмжээний концерт зохион байгуулж магтан дуулах зэрэг янз бүрээр тэмдэглэдэг.
- Монгол Улсын хувьд уг арга хэмжээг хэрхэн тэмдэглэж байна вэ?
-Манай улсад уг арга хэмжээг 2015 оноос эхлэн “Буяны зан үйлийн холбоо” ТББ санаачлан буяны үйлчилгээ үзүүлдэг компаниудтай хамтран зохион байгуулсан. Энэ жил гурав дахь удаагаа зохион байгуулах гэж байна. Бид арга хэмжээгээ жил бүр Үндэсний цэцэрлэгт хүрээлэнд наймдугаар сард зохион байгуулдаг. Өмнөх жилийн арга хэмжээнд Эрдэнэзуу хийдийн хамба лам Х.Баасансүрэн хүрэлцэн ирж сүсэгтэн олонд лекц уншсан бөгөөд дуучин Т.Дэлгэрмөрөн хүндэт зочноор оролцон ханийнхаа тухай дурсаж, цугласан олонд ая дуугаа өргөсөн. Мөн түүнчлэн уг арга хэмжээнд хүрэлцэн ирсэн хүмүүс халин одсон хайртай дотны хүндээ сэтгэлийн үгтэй захидал бичин тэнгэрт хөөргөж, зул өргөн дүнчүүр маань хөгжөөж, бурхан бологсдыгоо дурсан хүндэтгэх арга хэмжээ болсон.
Энэ жилийн арга хэмжээг “Улаанбаатар буян” ХХК-ийн Баруун буяны төв цогцолборт 2019 оны 09 дүгээр сарын 22-ны зохион байгууллаа. Энэхүү үйл ажиллагаанд маань Монголын бурхан шашны төв Гандантэгчэнлин хийдийн орчуулагч, багш гэвш Д.Түвдэнцэрэн хүрэлцэн ирж “Буян үйлдэхүйн учир” сэдвээр лекц уншсан. “Улаанбаатар буян” ХХК нь сүүлийн жилүүдэд “Байгаль орчинд ээлтэй -Аюулгүй ажиллагаа”-г хангах үүднээс олон улсын хэд хэдэн стандартуудыг хангаж ажиллаж байгаа. Энэ хүрээнд хийгдсэн нэлээд ажлууд бий. Эдгээр ажилтай танилцах нээлттэй боломжийг бид олгосон. Тухайлбал хамгийн сүүлийн үеийн чандарлах зуухны технологи болон манай үйлчилгээний давуу талуудтай биечлэн танилцах боломжийг бүрдүүллээ. Мөн үндэсний хөгжмийн цөөхүүл хамтлагийн тоглолтоос гадна хүрэлцэн ирсэн хүмүүс буян санаж мод тарих, зул өргөж, дүнчүүр маань хөгжөөсөн.
- Уг өдрийг тэмдэглэх нь ямар ач холбогдолтой вэ?
-Оршуулгын зан үйл тэр дундаа бурхан бологсдын хойдод буян үйлдэх, сайн төрөлд эргэн залрахад нь замчлан туслах, тэднийгээ сайнаар санан дурсах нь аливаа улс үндэстний соёлын салшгүй нэг хэсэг байдаг. Түүнчлэн өвөг дээдсийн захиас, сургаалыг санан дурсаж, хүндэтгэл илэрхийлэх нь ирээдүй хойч үеийнхний хүмүүжилд эерэг нөлөө үзүүлэх чухал ач холбогдолтой. Бурхан бологсдодоо хэдий чинээ хүндэтгэлтэй хандаж, зөв сэтгэл тээн хоцрох нь тухайн айл өрхийн амьдрал дэгжин дээшлэх үндэс болдог гэж монголчууд үздэг. Мөн энэ өдөр хэн нэгэн нартаас халин одсон хайртай дотны хүмүүстээ хэлж амжаагүй үгсээ хүргэх, магадгүй харамсал тээж үлдсэн нэг нь сэтгэлийнхээ хүлээсийг тайлж тэнгэрийн оронд захидал болгон илгээж тайвшралыг олж байдаг.
Үлдэж буй хүмүүс, төрөл төрөгсөдийн ажил үйл бүтэх, өвчин зовлонгүй байх бүх шалтгаан нь бурхан болоочдоо хүндэтгэл үзүүлэх, хойдын буян үйлдэхэд байдаг гэж бурханы номд бий. Цаашид уламжлал болж явах энэ арга хэмжээ нь өөд болоочдоо дурсах, мөнх бусын зан үйлд хойч үе, залуусаа сургах, мэдлэгтэй болгох юм.
Хэн юу хэлэв...
Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх Хөвсгөл нуурын их цэвэрлэгээнд оролцогчидтой уулзлаа
Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Ухнаагийн Хүрэлсүх Хөвсгөл нуурын их цэвэрлэгээний ажилд оролцож буй иргэд, байгаль хамгаалагчидтай уулзаж, аянд оролцсон байгууллага, сайн дурынханд талархал илэрхийллээ.
Ерөнхийлөгчийн санаачилгаар зохион байгуулж буй Хөвсгөл нуур-Эгийн голын усны сан бүхий газрын хамгаалалтын бүсийн их цэвэрлэгээний аян энэ оны зургаадугаар сарын 22-ноос наймдугаар сарын 13-ныг хүртэл үргэлжилж байна.
Аяны эхний шатанд Ренчинлхүмбэ, Ханх, Хатгал, Алаг-Эрдэнэ, Чандмань-Өндөр, Түнэл, Эрдэнэбулган, Цагаан-Үүр зэрэг сумын нийт 866 км газрыг цэвэрлэж, төрийн болон төрийн бус байгууллага, аж ахуйн нэгж, нутгийн иргэд, сайн дурынхны оролцоотойгоор 213 тонн хог хаягдлыг цуглуулан устгалд оруулжээ.
Хоёрдугаар шатны цэвэрлэгээг долоодугаар сарын 25-30-ны өдрүүдэд Ханх, Хатгал, Чандмань-Өндөр сумын аялал жуулчлалын ачаалал ихтэй нийт 376 км газарт зохион байгуулж, өнөөдрийн байдлаар 88 тонн хог хаягдал төвлөрүүлээд байна.
Уулзалтын үеэр Ерөнхийлөгч Хөвсгөл нуур Монгол орны газрын гадаргын усны 75 орчим хувийг бүрдүүлдэг стратегийн чухал экосистем болохыг онцолж, хамгааллын ажлыг шинжлэх ухаанд тулгуурлан үргэлжлүүлэх шаардлагатайг тэмдэглэлээ.
Мөн түүний санаачилгаар байгуулж буй Хөвсгөл нуурын судалгааны олон улсын төв нь нуурын усны чанар, экосистемийн өөрчлөлтийг судалж, хамгааллын бодлогыг шинжлэх ухааны үндэслэлтэй боловсруулахад чиглэж байгааг дурдав.
Цаашид Хөвсгөл нуурыг тойрсон сумдын хөгжлийн ерөнхий болон урт хугацааны төлөвлөгөөг судалгааны үр дүнтэй уялдуулан боловсруулснаар газар ашиглалт, дэд бүтэц, бүтээн байгуулалтыг нэгдсэн төлөвлөлтийн хүрээнд хэрэгжүүлэх эрх зүйн үндэс бүрдэхийг онцоллоо.
Ерөнхийлөгчийн санаачилгаар сүүлийн жилүүдэд Хөвсгөл нуурыг хамгаалах үндэсний чуулган зохион байгуулах, нуурын ёроолоос живсэн автомашин, техникийг татан гаргах, Хөвсгөл нуурыг төрийн тахилгат болгох, ой хамгаалах, нөхөн сэргээх зэрэг цогц арга хэмжээг үе шаттай хэрэгжүүлж байна.
Хөвсгөл нуурын их цэвэрлэгээний аяны гуравдугаар шатыг төрийн тахилгын дараа буюу наймдугаар сарын 3-9-ний өдрүүдэд Ханх, Хатгал сумдын нутагт зохион байгуулахаар төлөвлөжээ.
Хэн юу хэлэв...
“Монастери тауэр” төслийн газрыг нээлттэй дуудлага худалдаагаар олгожээ
Нийслэлийн Засаг даргын Тамгын газраас “Эхлэл брэнд” ХХК-д дуудлага худалдаагаар олгосон газар болон тус газарт хэрэгжүүлж буй “Монастери тауэр” орон сууцны төсөлтэй холбоотой тайлбар гаргажээ.
Нийслэлийн Өмч хувьчлах комисс 2025 оны дөрөвдүгээр сарын 15-нд 2008 оны “Менежментийн гэрээгээр ажиллуулах тухай” тогтоолыг хүчингүй болгосон байна. Үүний дагуу Сүхбаатар дүүргийн наймдугаар хороонд байрлах, 3150 ам метр талбай бүхий газар дээрх хоёр давхар эмийн үйлдвэрийн барилгыг буулгаж, газрыг дуудлага худалдаагаар борлуулахаар шийдвэрлэжээ.
Дуудлага худалдааг 2025 оны тавдугаар сарын 21-нд зохион байгуулж, 27 иргэн, аж ахуйн нэгж оролцсоноос “Эхлэл брэнд” ХХК 9.3 тэрбум төгрөгийн үнийн саналаар ялагч болсон байна. Улмаар нийслэлийн Засаг даргын 2025 оны зургаадугаар сарын 27-ны өдрийн захирамжаар тус компанид газар эзэмших эрх олгож, газрыг хүлээлгэн өгчээ.
Нийслэл дэх Захиргааны хэргийн анхан шатны шүүхэд Нийслэлийн Өмч хувьчлах комиссын 2025 оны тогтоолыг хүчингүй болгуулах нэхэмжлэл гаргасан бөгөөд “Эхлэл брэнд” ХХК уг хэрэгт гуравдагч этгээдээр оролцож байгаа аж.
Харин дуудлага худалдаагаар худалдсан 3150 ам метр газар нь өмнө нь хувьчлагдаагүй, нийслэлийн өмчид байсан газар бөгөөд дуудлага худалдаа болон тухайн газартай холбоотой хууль хяналтын байгууллагад үүссэн маргаан байхгүйг Нийслэлийн Засаг даргын Тамгын газраас онцолжээ.
Мөн “Эхлэл брэнд” ХХК-ийн газар эзэмших эрх нь нээлттэй дуудлага худалдааны үр дүнд шинээр үүсэж, төлбөрийг бүрэн төлж, холбогдох гэрээг байгуулснаар баталгаажсан байна. Тус компанийн газар эзэмших эрх болон гэрээг хүчингүй болгосон, түдгэлзүүлсэн, хязгаарласан шийдвэр гараагүй гэж тайлбарлав.
Иймд “Монастери тауэр” орон сууцны төсөл нь хууль тогтоомжийн дагуу олгосон газар эзэмших эрхэд үндэслэн хэрэгжиж буйг Нийслэлийн Засаг даргын Тамгын газраас мэдэгдлээ.
Хэн юу хэлэв...
Намрын саруудад нойтон цас орж, эрт хүйтрэх төлөв гарчээ
Ус, цаг уур, орчны судалгаа, мэдээллийн хүрээлэнгийн Хиймэл оюун ухаан, тоон загварчлалын судалгааны хэлтэсээс 2026 оны 9-11 дүгээр саруудын цаг агаарын урьдчилсан төлөвийг тооцоолон гаргажээ.
Урьдчилсан төлөвийг сар бүрийн 28-ны өдөр шинэчлэн гаргадаг уламжлалтай.
Есдүгээр сар: Агаарын дундаж температур Баян–Өлгий, Увс, Завхан, Хөвсгөл, Архангай, Булганы нутаг, Ховд, Говь–Алтай, Баянхонгорын хойд, Сэлэнгэ, Төв аймгийн баруун хэсгээр олон жилийн дундажаас дулаан, Дорноговийн нутаг, Дорнод, Сүхбаатарын ихэнх, Өмнөговийн зүүн хэсгээр олон жилийн дунджаас хүйтэн, бусад нутгаар дунджийн орчим байх төлөвтэй байна.
Аравдугаар сар: Агаарын дундаж температур Хэнтий, Дорнод, Сүхбаатарын нутаг, Сэлэнгэ, Төв аймгийн зүүн хэсгээр олон жилийн дундаж орчим, бусад нутгаар дунджаас дулаан байх төлөвтэй байна.
Арваннэгдүгээр сар: Агаарын дундаж температур Баян–Өлгийн нутаг, Ховд, Говь–Алтайн ихэнх, Баянхонгорын өмнөд, Өмнөговийн баруун хэсгээр олон жилийн дундажаас дулаан, Сэлэнгэ, Төв, Хэнтий, Дорнодын нутаг, Сүхбаатарын ихэнх, Булганы зүүн хэсгээр олон жилийн дундажаас хүйтэн, бусад нутгаар дунджийн орчим байх төлөвтэй байна.
ЗӨВЛӨМЖ: Намрын саруудад баруун аймгуудын нутгаар харьцангуй хур тунадас багатай, дулаан байх төлөвтэй байгаа боловч 9 болон 11 дүгээр саруудад төв болон говийн аймгуудын нутгийн зүүн, зүүн аймгуудын нутгаар хур тунадас ахиу орж, агаарын дундаж температур дунджаас сэрүүн болох төлөвтэй байна. Иймээс нойтон цас, цочир хүйтрэл эрт ажиглагдах магадлалтай байгаа тул ард иргэд, малчид, тариаланчид, аж ахуй нэгж байгууллагууд өвлийн бэлтгэл ажилдаа эртнээс анхаарна уу.
-
Дэлхий нийтээр..2022/01/25
Сайжруулсан шахмал түлшийг 615 цэгт түгээн борлуулж байна
-
Үйл явдал2023/11/17
ЦЕГ: Түүх, соёлын өвийн эсрэг үйлдэгдсэн гэмт хэргийг илрүүлэн, шүүхэд шилжүүллэ...
-
Үйл явдал2022/09/20
Энэ долоо хоногт цаг агаар ямар байх вэ
-
Чөлөөт бүс2021/01/09
“Gobi challenge-2020” төслийн хүрээнд 650 км тэмээгээр аялжээ