Хэн юу хэлэв...
Л.Оюун-Эрдэнэ: Хуримтлалын сан бол дундаж давхаргыг тэлэх үндэсний шинэ тогтолцоо юм
Монгол Улсын Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ Үндэсний баялгийн сангийн тухай хууль хэрэгжиж эхэлсэнтэй холбоотойгоор Хуримтлалын сангийн данс нээх үйл ажиллагаанд оролцож, үг хэллээ.
Тэрбээр “Монгол Улсын экпортын 93 хувийг бүрдүүлдэг уул уурхайн салбарын нээлттэй, ил тод байдлыг хангахын төлөө Засгийн газар өнгөрсөн хугацаанд бүх хүчээ дайчлан ажиллалаа. Баялгийн реформын төлөөх тэмцэл, санаачилгад хамт байсаар ирсэн ард түмэндээ талархаж байна. Оюутолгойн 2.3 тэрбум ам.долларын өр тэглэгдэж, төрийн эх үүсвэрээр хувьдаа авахыг санаархсан Эрдэнэтийн луйврын схем илчлэгдэж, “Эрдэнэс Тавантолгой” компани ил тод болж, бүтээгдэхүүнээ биржээр арилждаг болсноор ДНБ 2020 онд 37 их наяд төгрөг байсан бол 2023 онд 68.9 их наяд төгрөг болсон. Нэг хүнд ногдох ДНБ 2023 онд анх удаагаа 5,875 ам.долларт хүрсэн. Валютын нөөц 5.0 тэрбум ам.долларт хүрч, төлбөрийн тэнцэл анх удаа 1.5 тэрбум ам.доллараар давлаа. Эдийн засгийн өсөлт цар тахлын үед -4.6 хувь байсан бол өнөөдөр долоон хувь хүртэл өслөө. Хөгжлийн банкны бондуудыг өөрийн эх үүсвэрээр төлж, болзошгүй дампуурлаас гарлаа. Өнөөдөр бид хамтдаа Үндэсний баялгийн сангийн Хуримтлалын санг нээж байна. “Эрдэнэс Монгол”-ын эзэмшлийн стратегийн ордуудын 34 хувьд ногдох ногдол ашиг иргэдийн Хуримтлалын санд төвлөрч байна гэсэн үг. Хуримтлалын сан бол дундаж давхаргыг тэлэх үндэсний шинэ тогтолцоо юм. Иргэн бүр орон сууцтай, эрүүл, өндөр боловсролтой байж чадвал өөрийнхөө болон гэр бүлийн ирээдүйгээ өөрчлөх суурь болж чадна. Ийм иргэдтэй улс орон өөдлөн хөгжих суурь тавигдна. Нийгмийн хөгжлийн суурь асуудлууд ч ингэж л шийдэгдэнэ” гэлээ.
Мөн Хуримтлалын сан бол Та бидний шинэ итгэлцийн гэрээ бөгөөд хамтын хариуцлагын хэлцэл байх болно. Хамтдаа бид стратегийн ордуудад түшиглэсэн төслүүдээ ашигтай ажиллуулахыг бүх нийтээрээ дэмжиж, мөн хяналт тавина гэдгийг тэмдэглэлээ.
Үндэсний баялгийн сан Ирээдүйн өв сан, Хөгжлийн сан, Хуримтлалын сан гэсэн гурван данстай байх юм. Хуримтлалын санг Сингапурын Хуримтлалын сангийн загварт тулгуурлан хөгжүүлж, иргэдэд орон сууц, боловсрол, эрүүл мэндийн чиглэлээр дэмжлэг үзүүлэхэд зориулах юм. Өнөөдөр Хуримтлалын санд Эрдэнэтийн 34, Оюутолгойн 34, Тавантолгойн 34 хувь шилжиж, “Эрдэнэс Монгол” нэгдэл 500.0 тэрбум төгрөгийг энэ санд шилжүүлж, орон сууцны хөтөлбөрийн эх үүсвэрийг нэмэгдүүллээ. Ингэснээр Монголбанк, арилжааны банкуудтай хамтран ажиллаж, ипотекийн зээлийн эх үүсвэр 1.2 их наяд төгрөг болж, хүлээлгэд байсан 10,000 айл өрх орон сууцны зээлийн хөтөлбөрт хамрагдах боломж бүрдэж байна.
Улсын хэмжээнд энэ оны тавдугаар сарын 1-ний байдлаар нийт 20.1 мянган иргэн ипотекийн зээлд хамрагдах хүсэлтээ өгөөд байгаагийн 3,520 нь орон нутагт, үлдсэн 16,531 нь Улаанбаатарт байна. Он гарснаас хойш эхний дөрвөн сарын байдлаар улсын хэмжээнд 300 гаруй тэрбум төгрөгийн ипотекийн зээлийг 2600 гаруй иргэнд олгожээ.
Хэн юу хэлэв...
АНУ: Эмийн үнийн бууралтын мэдэгдэл маргаан дагуулж байна
АНУ-ын Ерөнхийлөгч Доналд Трамп эмийн үнийг бууруулсан талаарх мэдэгдэл нь дахин маргаан дагуулж, “математикийн хувьд боломжгүй” гэсэн шүүмжлэлд өртлөө.
Тэрбээр эмийн үнэ 500–600 хувь буурсан гэж мэдэгдсэн боловч шинжээчид ийм бууралт бодит байдалд боломжгүйг онцолж байна. Учир нь үнэ хамгийн ихдээ 100 хувь хүртэл буурах боломжтой бөгөөд түүнээс дээш буурна гэдэг нь хэрэглэгчид эм авахдаа мөнгө авахтай адил утгатай болно.
Трамп энэ талаар тайлбарлахдаа “өөр төрлийн тооцоолол” ашигласан гэж мэдэгдсэн ч эдийн засаг, математикийн мэргэжилтнүүд ийм аргачлал байхгүйг тодотгож байна.
АНУ-ын Эрүүл мэндийн сайд Роберт Ф. Кеннеди Жуниор мөн уг тайлбарыг дэмжихийг оролдсон ч түүний жишээ ч мөн буруу тооцоолол байсан гэж шинжээчид дүгнэжээ.
Энэ асуудал нь Трампын эдийн засгийн бодлоготой холбоотой тоон мэдээллүүдийн үнэн зөв байдалд эргэлзээ төрүүлж буй ээлжит жишээ болж байна. Өмнө нь ч тэрбээр эмийн үнийг 1000 гаруй хувиар бууруулсан гэх зэрэг мэдэгдэл хийж байсан ч эдгээрийг баримтаар нотлогдоогүй, хэтрүүлэгтэй гэж олон удаа няцааж байжээ.
Ийнхүү эмийн үнийн бууралтын талаарх Трампын мэдэгдэл нь бодит тооцооллоос зөрүүтэй, олон нийтийг төөрөгдүүлэх эрсдэлтэй гэж ажиглагчид үзэж байна.
Хэн юу хэлэв...
АНУ-ын Төв банкны удирдлагын шилжилт маргаан дагуулж байна
АНУ-ын Холбооны нөөцийн сангийн дарга Жером Пауэлл албан тушаалын хугацаа дууссаны дараа ч Төв банкны зөвлөлийн гишүүнээр үлдэхээр төлөвлөж байгаагаа мэдэгдлээ.
Тэрбээр энэ шийдвэрээ АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трампын засаг захиргаанаас Төв банкны бие даасан байдалд нөлөөлж болзошгүй хууль эрх зүйн үйлдлүүдтэй холбон тайлбарласан талаар Associated Press мэдээлэв.
Пауэллийн бүрэн эрхийн хугацаа тавдугаар сарын 15-нд дуусах бөгөөд түүний оронд нэр дэвшсэн Кевин Уорш-ийг Сенатын Байнгын хороо дэмжээд байна.
Шинжээчдийн үзэж байгаагаар Пауэлл зөвлөлийн гишүүнээр үлдвэл шинэ удирдлагын бодлого, тэр дундаа хүү бууруулах шийдвэрт нөлөөлөх боломжтой бөгөөд Холбооны нөөцийн сан доторх бодлогын зөрчил нэмэгдэх эрсдэлтэй байна.
Үүний зэрэгцээ АНУ-д инфляц Төв банкны зорилтот 2 хувиас давсан хэвээр байгаа тул бодлогын хүүг бууруулах эсэх асуудал маргаантай хэвээр байна.
Хэн юу хэлэв...
АНУ болон Латин Америкийн орнууд Хятадыг Панамтай холбоотой эдийн засгийн дарамт үзүүлж байна гэж шүүмжиллээ
Панамын сувгийн боомтын үйл ажиллагаатай холбоотой маргаан олон улсын түвшинд хурцдаж, АНУ болон Латин Америкийн хэд хэдэн улс Хятадын авч хэрэгжүүлж буй арга хэмжээг шүүмжиллээ.
Панамын шүүх Хонконгт төвтэй CK Hutchison компанийн Панамын сувгийн хоёр боомтыг ажиллуулах эрхийг хүчингүй болгосон шийдвэр гаргасан нь энэхүү зөрчлийн эхлэл болж байна. Уг шийдвэрийг АНУ-ын зүгээс Хятадын стратегийн нөлөөг бууруулах чиглэлд үзүүлсэн шахалттай холбон тайлбарлах нь бий.
Үүний дараа Хятадын тал Панамын далбаатай хөлгүүдэд тавих хяналтыг чангатгаж, шалгалт, саатлыг нэмэгдүүлсэн нь эдийн засгийн дарамт үзүүлж буй хэлбэр гэж ажиглагчид үзэж байна.
АНУ болон Латин Америкийн зарим улс Хятадын энэхүү үйлдлийг Панамын тусгаар тогтнолд нөлөөлөх оролдлого гэж үзэн шүүмжилж, олон улсын худалдаанд сөргөөр нөлөөлж болзошгүйг анхааруулжээ.
Панамын суваг нь дэлхийн худалдааны чухал зангилаа бөгөөд нийт тээврийн урсгалын ойролцоогоор тав орчим хувь нь уг сувгаар дамжин өнгөрдөг. Иймээс тус бүс нутаг дахь геополитикийн өрсөлдөөн нь зөвхөн бүс нутгаар хязгаарлагдахгүй, дэлхийн худалдаа, тээврийн сүлжээнд нөлөөлөх эрсдэлтэй гэж шинжээчид үзэж байна.
Энэхүү үйл явдал нь АНУ, Хятадын стратегийн өрсөлдөөн Латин Америкийн бүс нутагт улам тодорч буйг харуулж байна.
