Дэлхий нийтээр..
МАН-ын дарга, Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ “Багш-Ирээдүй-Хөгжил” уулзалтад оролцлоо
Монгол Ардын Намын дарга, Монгол Улсын Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ боловсролын салбарынхантай уулзлаа. “Багш-Ирээдүй-Хөгжил” уулзалтад ерөнхий боловсролын сургууль болон сургуулийн өмнөх боловсролын салбарын 700 гаруй төлөөлөл оролцлоо. Уулзалтад оролцсон сургууль, цэцэрлэгийн багш нар салбарынхаа шинэчлэл, цаашдын зорилго зорилтын талаар санал бодлоо солилцлоо.
Мөн “Багш-Ирээдүй-Хөгжил” уулзалтад Монгол Ардын Намын жагсаалтаар нэр дэвшигч Монголын Үйлдвэрчний Эвлэлийн Холбооны ерөнхийлөгч С.Эрдэнэбат, Нийслэлийн Засаг даргын Нийгмийн салбар, ногоон хөгжил болон агаар, орчны бохирдлын асуудал хариуцсан орлогч О.Номинчимэг нар оролцов.
Боловсролын багц хуулийг өнгөрсөн оны долдугаар сард баталж, түүний хүрээнд санхүүжилт, хөтөлбөр агуулга, удирдлага менежментийн шинэчлэл, үнэлгээ болон багшийн хөгжил, цахимжуулах зэрэг чиглэлд өөрчлөлт шинэчлэлт хийж эхэлжээ. Мөн Ерөнхий сайдын санаачилгаар “Багшийн хөгжлийн гурван тулгуурт бодлого”-ыг хэрэгжүүлж буй.
Монгол Ардын Намын дарга, Монгол Улсын Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ хэлэхдээ “Боловсрол, соёл бол аль ч улс орны хөгжлийн цөм байдаг. Боловсрол бол ганцхан тухайн салбарт хамаатай асуудал биш. Боловсрол бол эх оронч үзэл баримтлалыг хэвшүүлэх батлан хамгаалахын салбар, боловсрол бол ногоон байгууламжийг устгахгүй байх ирээдүйн иргэдийг бий болгох салбар, боловсрол бол хөдөлмөрийн зах зээлтэй уялдах эдийн засгийн асуудал” гэв.
Мөн тэрбээр “Эдийн засгийн төлөө хүн байдаг юм биш, хүний аз жаргалтай амьдралын төлөө эдийн засаг байдаг гэдгийг улс төрийн тогтолцоонд ойлгуулах ёстой. Ногоон хөгжлийн үзэл санааг бий болгох боловсон хүчнийг цэцэрлэгээс нь бэлдэх учиртай. Монголын ирээдүйг бэлдэж буй багш нарынхаа орон сууц, нийгмийн асуудлыг хамгийн өндөр түвшинд хүргэх ёстой. Тийм ч учраас бид Үндэсний баялгийн сангаар дамжуулж ипотекийн зээлийн хүртээмжийг нэмэгдүүлж байгаа. Багш хүн ирээдүйн иргэнийг гэр бүлтэй нь хамт бүтээлцэж байдаг” хэмээв. Монгол Ардын Нам нэр дэвшигчдийн жагсаалтдаа боловсролын салбар, ялангуяа багш нарын хүчтэй дуу хоолой болж, тэднийг бүрэн дүүрэн төлөөлөх мэдлэг боловсролтой хүмүүсийг багтаасан гэдгийг Монгол Ардын Намын дарга Л.Оюун-Эрдэнэ тодотголоо.
Монгол Ардын Нам шинэ 30 жилийн түүхийг зөв эхлүүлэхийн тулд мөн бусад улс төрийн намд үлгэр дууриал үзүүлж, тухайн нутаг дэвсгэрийг төлөөлөх хэмжээний улстөрчдийг тойрогт, нийгмийн салбар бүрийн төлөөлөл, ард түмний дуу хоолой болж чадах мэргэжлийн экспертүүдийг жагсаалтаар нэр дэвшүүлсэн. Ингэж Монгол Улсын их, дээд сургууль, ерөнхий боловсролын сургуулийн багш нар парламентад өөрсдийн дуу хоолойтой буюу квоттой болох боломжийг бүрдүүлсэн гэдгийг Монгол Ардын Намын дарга, Монгол Улсын Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ онцоллоо.
Жагсаалтаар нэр дэвшиж буй багш нарын төлөөллийн нэг, Монгол Улсын Ардын багш, хэл бичгийн шинжлэх ухааны доктор, шинжлэх ухааны гавьяат зүтгэлтэн С.Дуламын хүү Д.Бум-Очир доктор үг хэллээ.
Тэрбээр “Миний аав, ээж хоёр хоёулаа багш. Би өөрөө багш. Тиймээс би багш нарынхаа жаргал зовлонг сайн мэднэ. Монгол Ардын Намын баримталж буй бодлого бол боловсролын салбар дахь хөрөнгө оруулалт, багш нарын цалин урамшууллыг нэмэгдүүлэх, нийгмийн асуудлыг шийдвэрлэхэд чиглэж байна. Энэ бол хоосон амлалт биш гэдгийг өнгөрсөн хугацаанд гаргасан шийдвэр, үр дүн харуулж байгаа. 2021 онд боловсролын салбарт ДНБ-ий 1.7 их наяд төгрөгийг зарцуулсан байсан бол 2024 оны байдлаар энэ тоо 4.2 их наяд болж нэмэгдсэн. Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнийн Засгийн газар боловсролын салбарын хөрөнгө оруулалтыг түүхэнд байгаагүй хэмжээгээр нэмэгдүүлсэн” гэв.
Мөн Монгол Ардын Намын жагсаалтын дөрөвдүгээрт нэр дэвшсэн, АШУҮИС-ийн Нийгмийн эрүүл мэндийн сургуулийн багш О.Саранчулуун энэхүү уулзалтад оролцож саналаа хэлэв. Тэрбээр “Би АШУҮИС-д 2007 оноос хойш багшилж байгаа. Бид зөвхөн багш бус түүнтэй хамтран ажилладаг бүх хүнийг авч үзэх хэрэгтэй. Нийгмийн ажилтны эрх зүйн байдлын тухай хуулийн асуудал шийдвэрлэгдээгүй л байна. Тиймээс би парламентад хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэдийнхээ, мөн багш нарынхаа, нийгмийн ажилтнуудынхаа төлөөлөл, дуу хоолой болж ажиллахаар нэр дэвшиж байгаа. Та бүхэн маань дэмжээрэй” хэмээн уриалахад уулзалтад оролцогчид алга ташин уухайлав.
Тус уулзалтад оролцож буй багш нар QR код ашиглан цахимаар асуулт асууж, саналаа илэрхийлсэн бөгөөд дийлэнх нь багш нарын цалин урамшуулал, нийгмийн асуудал, багш бэлтгэх тогтолцоо зэрэгтэй холбоотой байлаа.
Тухайлбал, нийслэлийн ерөнхий боловсролын 52 дугаар сургуулийн Бага боловсрол хариуцсан сургалтын менежер Б.Адъяасүрэн “Би долоон жил бага ангийн багшаар ажилласан. Намайг анх 2016 онд багшаар ажиллаж эхлэхэд цалин урамшуулал маш бага байдаг байсан. Тухайн үед 560 мянган төгрөгийн цалин авдаг байлаа. Одоо бол цалин хэд дахин нэмэгдсэн. Бага ангийн багшаар ажиллаж байх үед нэг анги дунджаар 60 хүүхэдтэй байдаг байлаа. Харин одоо хамгийн олон нь 45 хүүхэдтэй байна. Мөн гурван ээлжээр хичээллэдэг байсан асуудал шийдэгдсэн. Энэ мэтчилэн ерөнхий боловсролын сургуульд тулгамддаг олон асуудал шийдэгдэж буйд баяртай байгаа” гээд цаашид хүн амын өсөлт, суурьшилтай холбоотойгоор шинээр сургууль барих, өргөтгөх чиглэлд анхаарч ажиллахыг хүсэж буйгаа илэрхийлэв.
Дэлхий нийтээр..
Европын холбоо ОХУ-ын эсрэг хориг арга хэмжээгээ өргөжүүлнэ
Европын холбоо ОХУ-ын эдийн засагт үзүүлэх хориг арга хэмжээний дарамтаа нэмэгдүүлэхээр төлөвлөж байна. Европын холбооны Гадаад бодлогын тэргүүн Кая Каллас Кипрт болсон тус холбооны Батлан хамгаалахын сайд нарын албан бус уулзалтын дараа мэдэгдэхдээ, Оросын Украины эсрэг дайныг дэмжиж буй дахин 80 байгууллага, хувь хүнд шинэ хязгаарлалт тавих асуудлыг хэлэлцэж байгааг онцолжээ.
Түүний хэлснээр, шинээр санал болгож буй жагсаалтад ОХУ-ын “цэрэг-аж үйлдвэрийн цогцолбор”, хүний эрх зөрчигчид болон суртал ухуулга явуулагчид багтаж байна.
Кая Калласын мэдээлснээр, Барууны орнуудын хориг арга хэмжээ ОХУ-д одоогоор 1.2-1.5 их наяд ам.долларын хохирол учруулаад байгаа аж. Тэрбээр “Орос мөнгө, хүн хүч, давшилтын эрчээ алдаж байна. Тиймээс л Украины энгийн иргэд рүү хийх халдлагаа нэмэгдүүлж байна” гэж мэдэгджээ.
Мөн Европын холбооны сайд нар Украинд зэвсэг нийлүүлсэн улс орнуудад нөхөн төлбөр олгох зорилготой 6.6 тэрбум еврогийн сангийн ирээдүйн талаар хэлэлцсэн байна. Уг сангийн асуудлыг Унгар өмнө нь эсэргүүцэж байсан ч одоо эсэргүүцлээ татахаа холбоотнууддаа мэдэгджээ.
Кая Каллас энэ хөрөнгийг зөвхөн өмнө нь нийлүүлсэн зэвсгийн нөхөн төлбөрт бус, хамтарсан зэвсэг худалдан авалт болон Европын холбооны цэргийн тусламжийг санхүүжүүлэхэд ашиглах санал гаргасан байна.
Европын холбоо АНУ-ын байр суурь суларсан энэ үед Москвагийн эсрэг дарамтаа нэмэгдүүлэхийг зорьж байна. Гуравдугаар сард тус холбоо 2,600 орчим хувь хүн, байгууллагад чиглэсэн хориг арга хэмжээг сунгаж, хөрөнгө царцаах болон зорчих эрх хязгаарлах шийдвэрээ үргэлжлүүлсэн юм.
Энэ үеэр ОХУ Украинд халдлагаа үргэлжлүүлсээр байна. Даваа гарагийн өглөө Оросын халдлагын улмаас Украины Запорожье мужид таван хүн амиа алдаж, 14 хүн шархадсан талаар орон нутгийн захирагч Иван Федоров мэдээлжээ.
Украины Ерөнхийлөгч Володимир Зеленский ОХУ-ын Ерөнхийлөгч Владимир Путинтэй нүүр тулсан уулзалт хийх санал гаргасан ч Кая Калласын хэлснээр, Оростой хэлэлцээ эхлүүлэх цаг хараахан болоогүй байна.
Тэрбээр Оросыг бодитоор хэлэлцээ хийх нөхцөл байдалд хүргэхийн тулд стратегийн тэвчээр хэрэгтэй гэж мэдэгдлээ.
Дэлхий нийтээр..
Пашиняны нам ялсан ч Арменийн гадаад бодлогын чиглэл тодорхойгүй хэвээр байна
Арменийн Ерөнхий сайд Никол Пашиняны тэргүүлдэг эрх баригч “Иргэний гэрээ” нам парламентын сонгуульд ялалт байгуулсан ч санал хураалтын дүн тус улсын цаашдын гадаад бодлогын чиглэлийг шууд нэг мөр дүгнэхэд төвөгтэй болгож байна.
Арменийн Сонгуулийн төв комиссын даваа гарагт мэдээлснээр, Пашиняны “Иргэний гэрээ” нам 49.81 хувийн санал авчээ. Энэ нь түүнийг Оростой ойр байр суурьтай сөрөг хүчний “Хүчирхэг Армени” намаас илт давуу гаргасан ч Оросоос зай барих бодлогоо бүрэн баталгаажуулах, Азербайжантай урт хугацааны энхийн хэлэлцээр байгуулахад шаардлагатай хүчтэй мандат хангалттай эсэх нь тодорхойгүй байна.
Пашинян урьдчилсан дүн гарсны дараа ялалтаа зарласан ч парламент дахь суудлын эцсийн хуваарилалт хараахан тодорхой болоогүй байна. Жижиг намууд парламентад суудал авахын тулд дөрвөн хувийн босго давах ёстой бөгөөд одоогийн байдлаар Пашиняны нам Үндсэн хуулийн өөрчлөлт хийхэд шаардлагатай гуравны хоёрын олонх авах эсэх нь эргэлзээтэй байгаа юм.
Энэ удаагийн сонгуулийг Арменийн гадаад бодлогын чиг баримжааг тодорхойлох санал хураалт гэж олон улсын ажиглагчид үзэж байв. Пашинян сонгуулийн кампанит ажлынхаа үеэр Азербайжантай энх тайван тогтоох, Турктэй харилцаагаа хэвийн болгох, Европын холбоотой харилцаагаа бэхжүүлэх амлалт өгсөн.
АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамп санал хураалтаас өмнө Пашиняныг дэмжиж буйгаа илэрхийлж, Армени, Азербайжаныг хэлэлцээний ширээнд ойртуулах хүчин чармайлтаа онцолсон байна. Боломжит хэлэлцээрийн нэг хэсэгт Армениар дамжих тээврийн коридорт АНУ онцгой эрхтэй оролцох тухай асуудал багтаж байгаа бөгөөд үүнийг “Олон улсын энх тайван, хөгжил цэцэглэлтийн Трампын маршрут” буюу TRIPP гэж нэрлэжээ.
Гэвч Арменийн Баруун руу чиглэсэн бодлого Оросын дургүйцлийг төрүүлж байна. Сонгуулийн өмнөхөн Москва Арменийн зарим бараа бүтээгдэхүүн, тухайлбал шинэ жимс, цэцэг, согтууруулах ундаанд импортын хориг тавьсан. Энэ нь Брюссель, Вашингтонтой харилцаагаа бэхжүүлэх нь тодорхой өртөг дагуулна гэсэн дохио гэж ажиглагчид үзэж байна.
ОХУ-ын Ерөнхийлөгч Владимир Путин Арменийн ард түмэнтэй “онцгой харилцаатай” гэдгээ тэмдэглэхийн зэрэгцээ Европын холбоотой ойртох замын талаар анхааруулсан өнгө аястай мэдэгдэл хийжээ. Тэрбээр Украины жишээг дурдан, Европын интеграц руу чиглэсэн алхам бүс нутгийн хурцадмал байдалд хүргэж болзошгүй гэсэн санаа илэрхийлсэн байна.
Армени сүүлийн жилүүдэд Оросын нөлөөний бүсээс аажмаар холдож эхэлсэн. Энэ үйл явц 2023 онд Азербайжан Уулын Карабахыг эргүүлэн авах цэргийн ажиллагаа явуулсны дараа улам эрчимжсэн юм. Тухайн үед 100 мянга гаруй армени угсаатан нүүлгэн шилжиж, Ереван Оросыг аюулгүй байдлын баталгаа болж чадсангүй гэж үзэн, Орос тэргүүтэй Хамтын аюулгүй байдлын гэрээний байгууллагад оролцохоо царцаасан.
Сүүлийн саруудад Пашинян Европын холбоотой харилцаагаа гүнзгийрүүлж, тус холбоонд ойртох шинэчлэлийн бодлого хэрэгжүүлж эхэлсэн. Мөн Армени улс Европын холбоо–Арменийн анхны дээд хэмжээний уулзалтыг зохион байгуулж, Украины Ерөнхийлөгч Владимир Зеленскийг хүлээн авсан нь Кремлийн бухимдлыг нэмэгдүүлжээ.
Европын Комиссын Ерөнхийлөгч Урсула фон дер Ляйен Оросын зүгээс Арменийн бүтээгдэхүүнд тавьсан эдийн засгийн хязгаарлалтыг “эдийн засгийн шахалт” гэж тодорхойлж, Европын холбоо Арменийг дэмжинэ гэдгээ мэдэгдсэн байна.
Гэсэн ч Пашинян Оростой харилцаагаа бүрэн таслах бус, тэнцвэртэй бодлого баримтлахыг эрмэлзэж байна. Тэрбээр дөрөвдүгээр сард Москвад айлчилж, Владимир Путинтэй уулзсан бол зургаадугаар сарын 1-нд төрсөн өдрөөрөө ОХУ-ын Ерөнхийлөгчтэй утсаар ярьжээ.
Олон улсын шинжээчдийн үзэж буйгаар Арменийн Европтой илүү ойртох зам амаргүй байх төлөвтэй. Оросын дарамт нь Арменийн сонгогчдыг автоматаар Европ руу түлхэнэ гэж үзэх нь хэтэрхий хялбар дүгнэлт бөгөөд Европын бодит дэмжлэгийн үр дүн одоогоор бүрэн мэдрэгдээгүй байна гэж зарим судлаач онцолжээ.
Пашинян Азербайжантай байгуулах урт хугацааны энхийн хэлэлцээрийн хүрээнд шаардагдаж болзошгүй Үндсэн хуулийн өөрчлөлтийг хэрхэн урагшлуулах нь одоогоор тодорхойгүй хэвээр байна.
Тэрбээр даваа гарагийн өглөө хийсэн хэвлэлийн бага хурлын үеэр Арменийн иргэд “бүс нутгийн хөгжил цэцэглэлт, хамтын ажиллагааны төлөө саналаа өглөө” гэж мэдэгдээд, Турк болон Азербайжанаас эерэг хариу ирнэ гэж найдаж буйгаа илэрхийлжээ.
Харин Пашиняны Оростой ойр байр суурьтай өрсөлдөгчид сонгуулийн дүнг эсэргүүцэж, санал хураалтын үеэр олон зөрчил гарсан гэж мэдэгдсэн байна. Сөрөг хүчин сонгуулийн дүнд бодитой сорилт үүсгэж чадах эсэх нь Арменийн ойрын өдрүүдийн улс төрийн гол асуулт болж байна.
Дэлхий нийтээр..
Польш улсын бага сургуулиудад гар утас ашиглахыг хориглохоор төлөвлөж байна
Польш улс бага сургуулийн сурагчдыг сургууль дээр гар утас ашиглахыг хориглох хуулийн төслийг хэрэгжүүлэхээр төлөвлөж байна. Польшийн Ерөнхий сайд Дональд Туск энэ сарын 2-нд мэдэгдэхдээ, 2026 оны есдүгээр сарын 1-нээс эхлэн 7-15 насны сурагчдыг сургууль дээр гар утас ашиглахыг хориглохоор ажиллаж байгаагаа хэлжээ.
Засгийн газраас дэмжсэн хуулийн төсөлд бага сургуулийн сурагчдыг хичээлийн үеэр төдийгүй завсарлага, сургуулийн орчин, мөн сургуулиас зохион байгуулсан боловсролын үйл ажиллагааны үеэр гар утас ашиглахыг хориглохоор тусгасан байна. Ухаалаг цаг зэрэг мэдээлэл, харилцааны боломжтой төхөөрөмжүүд ч уг хязгаарлалтад хамрагдахаар байна.
Гэхдээ сурагчид төхөөрөмжөө сургууль дээр авчрах боломжтой бөгөөд сургуулиуд тэдгээрийг хичээлийн хугацаанд хадгалах тусгай байр, зохицуулалт хийх эрх зүйн үндэстэй болох аж.
Польшийн бага сургуулийн боловсрол найман жил үргэлжилдэг бөгөөд 7-15 насны хүүхдүүд хамрагддаг. Хуулийн төсөл цаашид Польшийн парламентын доод танхим болох Сейм, дээд танхим болох Сенатаар хэлэлцэгдэж, батлагдсаны дараа Ерөнхийлөгч гарын үсэг зурснаар хүчин төгөлдөр болох юм.
Ерөнхий сайд Дональд Туск хүүхэд, өсвөр үеийнхний гар утас, цахим платформ, тоглоомд донтох асуудал ноцтой болж, хичээлдээ төвлөрөх болон зан төлөвт сөргөөр нөлөөлж байгааг онцолсон байна.
-
Дэлхий нийтээр..2022/09/22
Хүүхдийн нүдний эрүүл мэнд ба эрт илрүүлэг
-
Дэлхий нийтээр..2023/08/09
Авто замыг хүчитгэх, эвдэрсэн зам талбайг засварлах, сэргээн босгох ажил үргэлжи...
-
Хэн юу хэлэв...2019/05/30
Д.ДАВААСҮРЭН: МОНГОЛ УЛС ЕВРОПЫН ХОЛБООНЫ “ТАТВАРЫН АСУУДЛААР ХАМТРАН АЖИЛ...
-
Дэлхий нийтээр..2025/04/17
Хангайн бүсийн талаар Засгийн газрын хуралдаанаас дараах шийдвэрүүдийг гаргалаа