Монгол Улсын Их Хурлын дарга С.Бямбацогтод өнөөдөр Улсын Их Хурлын гишүүн П.Сайнзориг, О.Алтангэрэл, Д.Ганмаа, С.Зулпхар, Г.Хосбаяр, Д.Цогтбаатар нар Үндэсний их баяр наадмын тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төсөл өргөн мэдүүлэв.

Үндэсний их баяр наадмын тухай хуулийн 9 дүгээр зүйлийн 9.1 дэх хэсэгт “Улсын баяр наадамд 10 жил тутам Их Монгол Улс байгуулагдсаны болон Ардын хувьсгалын тэгш ойг давхцуулан 1024 бөх, бусад баяр наадамд 512 бөх барилдана.” гэж заасан. Энэхүү зохицуулалт нь 10 жил тутамд 1024 бөхийг Үндэсний их баяр наадмаар барилдуулж, цолны үнэлэмжийг дээшлүүлэх, түүх, соёлын асуудалд ач холбогдол өгч буй хэрэг гэдгийг төсөл санаачлагч гишүүн П.Сайнзориг энэ үеэр тодотгов. Мөн тэрбээр энэ жил Их Монгол Улс байгуулагдсаны 820 жилийн ой тохиож буй тул үүнийг ёслол төгөлдөр, өргөн дэлгэр тэмдэглэх нь зүйтэй гэж үзэж Улсын Их Хурлын 18 гишүүнээс уг хуулийн төслийг боловсруулан өргөн мэдүүлж байгаа нь энэ гэлээ.

Тухайлбал, төсөлд Их Монгол Улс байгуулагдсаны тэгш ой тохиох жилүүдэд 1024 бөхийн барилдаан зохион байгуулах асуудлыг Монгол Улсын төрийн тэргүүн, Монголын ард түмний эв нэгдлийг илэрхийлэгч Ерөнхийлөгч тухай бүр шийдвэрлэдэг байх,  улмаар Үндэсний их баяр наадмын тухай хуулийн 9 дүгээр зүйлийн 9.5 дахь хэсэгт аймгийн наадамд зургаа давсан бөхөд “аймгийн харцага” цол олгох асуудал орхигдсон байгааг нэмж оруулах зохицуулалтыг тусгасан байна.

Хуулийн төсөл батлагдсанаар Монгол Улсын тусгаар тогтнол, бүрэн эрхт байдал, үндэсний эв нэгдэл, төрт ёс, түүх, соёл, өв уламжлал, зан заншлыг бэлгэдсэн үндэсний уламжлалт баяр болсон Үндэсний их баяр наадам, Их Монгол Улс байгуулагдсаны 820 жилийн тэгш ойг ёслол төгөлдөр, өргөн дэлгэр тэмдэглэж, түүх, соёлоороо бахархах үндэсний ухамсар сайжирна гэж төсөл санаачлагчид үзжээ.

Мөн уг хуулийн төслийг дагалдуулан Үндэсний их баяр наадмын тухай хууль /шинэчилсэн найруулга/-ийг дагаж мөрдөх журмын тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төслийг боловсруулсан байна.

2003 оны 6 дугаар сарын 13-ны өдөр баталсан Үндэсний баяр наадмын тухай, 2022 оны 6 дугаар сарын 28-ны өдөр баталсан Үндэсний баяр наадмын тухай хууль /шинэчилсэн найруулга/ батлагдаж хүчин төгөлдөр үйлчлэхээс өмнөх үеийн 1987 онд зохион байгуулагдсан Монголын бүх ард түмний спартакиад, 1995 оны Монгол Улсын Засгийн газрын шийдвэрээр зохион байгуулсан “Өндөр Гэгээн Занабазарын 360 жилийн ойн баяр наадам, 1989 он, түүнээс хойших улсын баяр наадамд үзүүрлэж, шөвгөрсөн болон Ардын хувьсгалын тэгш ойн баяр наадамд шөвгөрч тухайн үеийн дүрэм, уламжлал, жишгийн дагуу цол олгогдох амжилт үзүүлсэн боловч цол нь олгогдоогүй бөхчүүдийн өөрийн, эсхүл гэр бүлийн гишүүний хүсэлтийн дагуу цолыг нөхөж олгох асуудлыг Монголын Үндэсний бөхийн холбооны саналыг үндэслэн Үндэсний их баярын наадмын хороо Монгол Улсын Ерөнхийлөгчид уламжлан нэг удаа шийдвэрлүүлэх болон Ардын хувьсгалын 100 жил, Залуучуудын байгууллага үүсэж хөгжсөний 100 жил, Монголын Үндэсний бөхийн холбоо байгуулагдсаны 30 жил, Монгол бөхийг дэлхийн дээд амжилт Гиннесийн номд бүртгүүлсний 10 жилийн ойд зориулан 2021 онд зохион байгуулсан хүчит бөхийн барилдаанд 5, 6, 7, 8, 9 давж амжилт үзүүлсэн бөхчүүдэд Үндэсний их баяр наадмын тухай хуулийн 9.3 дахь хэсэгт цолыг Монголын Үндэсний бөхийн холбооны саналыг үндэслэн Үндэсний их баярын наадмын хороо Монгол Улсын Ерөнхийлөгчид уламжлан шийдвэрлүүлэх зохицуулалтыг тодорхой болгох шаардлагатай гэж үзэн уг хуулийн төслийг боловсруулсан гэж байлаа хэмээн Улсын Их Хурлын Хэвлэл мэдээлэл, олон нийттэй харилцах газраас мэдээлэв.

Дэлхийн банкны санхүүжилтээр хэрэгжиж буй “Улаанбаатар хотын тогтвортой авто зам, тээвэр төсөл”-ийн гуравдугаар бүрэлдэхүүн хэсэг, Нийтийн тээврийн стратеги боловсруулах зөвлөх үйлчилгээний нэг хэсэг болон хэрэгжиж буй “Улаанбаатар хотын Нийтийн тээврийн стратеги” төслийн хаалтын семинар өнөөдөр /2026.05.28/ боллоо.

Улаанбаатар хотын гол гудамж, зам дагуу хөдөлгөөнд оролцож буй хувийн тээврийн хэрэгслийн дундаж хурд 7 км/цаг, нийтийн тээврийн дундаж хурд 10 км/цаг байна. Эдгээр хүндрэл нь иргэдийн өдөр тутмын амьдрал, эдийн засагт нөлөөлж байна.

Хэдийгээр сүүлийн жилүүдэд парк шинэчлэл тодорхой хэмжээнд хийгдсэн ч, нийт системийн ачааллыг дангаар шийдвэрлэхэд хангалтгүй хэвээр байсаар байна.

Иймд тээвэрт суурилсан хөгжил буюу нийтийн тээвэр, явган зорчих, дугуй унахыг үндсэн тээврийн хэлбэр болгон дэмжих хот байгуулалтын загварыг хөгжүүлж, олон талт, идэвхтэй, амьдрахад таатай орчин бүрдүүлэх шаардлагатайг энэхүү судалгаа харуулж байна гэж Зам тээврийн яамнаас мэдээллээ.

Боловсролын ерөнхий газар, Азийн хөгжлийн банкны дэмжлэгээр Багшийн хөгжлийн ордны 1 давхарт “Байгалийн ухааны жишиг лаборатори”-ийг байгуулж, өнөөдөр албан ёсоор нээлтээ хийлээ.

Тус лаборатори нь математик, физик, хими, биологи, газарзүй, мэдээллийн технологийн 6 чиглэлээр нийт 296 нэр төрлийн, 1881 ширхэг багаж, хэрэглэгдэхүүн, тоног төхөөрөмжөөр тоноглогдсон бөгөөд багш, сурагчдын туршилт, судалгаа, инноваци, бүтээлч үйл ажиллагааг дэмжих орчин болж байна.

Нээлтийн үйл ажиллагаанд УИХ, Засгийн газрын гишүүн, Боловсролын сайд Л.Энх-Амгалан, Боловсролын яам, Азийн хөгжлийн банк, их дээд сургууль, ерөнхий боловсролын сургуулийн удирдлага, багш, судлаачид болон боловсролын салбарын төлөөллүүд оролцлоо.

Энэхүү лаборатори нь Азийн хөгжлийн банкны санхүүжилтээр хэрэгжүүлж буй “Эдийн засгийн хүндрэлийн үед боловсролын чанар, хүртээмжийг сайжруулах” МОН-3594 төслийн хүрээнд 2021-2026 онд хэрэгжсэн ажлын үр дүн бөгөөд байгалийн ухааны хичээлийг орчин үеийн технологи, туршилт, судалгаанд суурилан заах боломжийг бүрдүүлж байгаагаараа онцлог юм.

Ерөнхий боловсролын сургуулийн багш нар өөрсдийн боловсруулсан сургалтын хэрэглэгдэхүүн, туршилтын арга зүй, судалгаанд суурилсан хичээлийн туршлагаа танилцуулж, шинжлэх ухааныг сонирхолтой, хүртээмжтэй хэлбэрээр суралцагчдад хүргэх боломжийн талаар арга туршлагаа хуваалцлаа.

УИХ, Засгийн газрын гишүүн, Боловсролын сайд Л.Энх-Амгалан хэлсэн үгэндээ “Энэхүү лаборатори нь зөвхөн тоног төхөөрөмж бүхий танхим биш, харин хүүхэд бүрийн шинжлэн судлах хүсэл тэмүүллийг асааж, багшийн арга зүйг шинэ шатанд гаргах, шинжлэх ухаан, технологи, инновацид суурилсан боловсролын шинэ орчин юм” хэмээн онцлон тэмдэглэлээ.

Цаашид тус лаборатори нь:

-Сургалтын хэрэглэгдэхүүний туршилт, танилцуулга
-Багшийн мэргэжлийн тасралтгүй хөгжил
-Хичээлээс гадуурх STEAM дугуйлан
-Олимпиад, эрдэм шинжилгээний ажил
-Судалгаанд суурилсан сургалт
-Дижитал болон бодит туршилтын интеграцчиллыг дэмжсэн нээлттэй төв болон хөгжинө гэж Боловсролын ерөнхий газраас мэдээллээ.