Үйл явдал
Монгол, Японы шууд нислэгийн чиглэлийг өргөжүүлэх асуудлаар Хирошима мужийн удирдлагуудтай санал солилцлоо
Монгол Улсын Засгийн газрын гишүүн, Зам, тээврийн сайд Б.Дэлгэрсайхан Япон Улсын Хирошима мужийн Иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хурлын дарга Такаши Накамото тэргүүтэй төлөөлөгчдийг өнөөдөр (2026.07.30) хүлээн авч уулзан Монгол, Япон хоёр улсын хамтын ажиллагааг зам, тээврийн салбарт өргөжүүлэн хөгжүүлэх чиглэлээр санал солилцлоо.
Уулзалтын эхэнд сайд Б.Дэлгэрсайхан Монгол Улсад хүрэлцэн ирсэн төлөөлөгчдөд талархал илэрхийлээд, Монгол, Японы Стратегийн тусгай түншлэлийн харилцаа жилээс жилд өргөжин бэхжиж, зам, тээврийн салбар дахь хамтын ажиллагаа амжилттай хөгжиж байгааг онцлон тэмдэглэлээ.
Мөн тэрбээр Япон Улсын Засгийн газар, ард түмний буцалтгүй тусламж, хөнгөлөлттэй зээлийн хүрээнд хэрэгжсэн нийтийн тээвэр, авто зам, гүүр, төмөр зам, нисэх буудлын томоохон төсөл, хөтөлбөрүүд Монгол Улсын нийгэм, эдийн засгийн хөгжилд бодит хувь нэмэр оруулж ирснийг онцолж, хамтын ажиллагаанд талархал илэрхийллээ.
Уулзалтын үеэр талууд Монгол Улсын Засгийн газраас хэрэгжүүлж буй агаарын тээврийн либералчлалын бодлого, аялал жуулчлалыг дэмжих хүрээнд хэрэгжүүлж буй “Монголд зочлох жил” санаачилгын талаар санал солилцлоо. Энэ хүрээнд “Чингис хаан” олон улсын нисэх буудлыг өргөтгөх төслийг Япон Улсын Засгийн газрын хөгжлийн албан ёсны тусламжийн хөнгөлөлттэй зээлийн хүрээнд хэрэгжүүлэх гэж байгаа тухай танилцууллаа.
Мөн “Чингис хаан” олон улсын нисэх буудал-Улаанбаатар хотыг холбосон MRT буюу хурдан галт тэрэгний төсөл, түүнийг хэрэгжүүлэх боломж, техник, эдийн засгийн судалгааны явц, Японы төр, хувийн хэвшлийн байгууллагуудтай хамтран ажиллахаар судалгааны ажлыг эхлүүлээд байгаа тухай дурдлаа.
“Монголд зочлох жил”-ийн ажлын хүрээнд Япон улсын Нагано мужийн Мацумото хотоос Өмнөговь аймгийн Гурвансайхан нисэх буудалд 2026 оны 7 дугаар сарын 18-нд анхны олон улсын шууд нислэгийг үйлдлээ. Энэхүү нислэгээр Монголын говь нутгийг зорьсон Японы 80 гаруй жуулчин хүрэлцэн ирснийг танилцууллаа.
Дараагийн нислэгийг Япон улсын Нагоя хотоос жуулчид авчирахаар төлөвлөж байгаа бөгөөд хамтран ажиллахаар албан бичгээ хүргүүлсэн гэдгийг онцоллоо. Мөн Монгол-Япон улсын шууд нислэгийн чиглэлээр Япон Улсын Хирошима мужийн удирдлагуудтай хамтран ажиллах хүсэлтэй байгаагаа илэрхийллээ.
Хирошима мужийн Иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хурлын дарга Такаши Накамото Монгол, Японы харилцаа, хамтын ажиллагаа сүүлийн жилүүдэд эрчимтэй хөгжиж байгааг онцолж, хоёр орны зам, тээвэр, логистик, нисэхийн салбарын хамтын ажиллагааг улам өргөжүүлэхэд дэмжлэг үзүүлэн ажиллахаа илэрхийллээ.
Уулзалтын төгсгөлд талууд Монгол, Японы Стратегийн тусгай түншлэлийн хүрээнд зам, тээврийн салбарын хамтын ажиллагааг шинэ шатанд гаргах, харилцан ашигтай төсөл, хөтөлбөрүүдийг хамтран хэрэгжүүлэх чиглэлээр нягт хамтран ажиллахаа илэрхийллээ гэж Зам тээврийн яамнаас мэдээллээ.
Үйл явдал
Чингэлтэй дүүргийн 149 дүгээр сургууль нүүрс түлдэггүй, ногоон сургууль боллоо
Чингэлтэй дүүргийн ерөнхий боловсролын 149 дүгээр сургуулийн нүүрсний хэрэглээг халж, шингэрүүлсэн хийгээр халаалтыг нь шийдлээ.
Монгол Улсын Ерөнхий сайд Н.Учрал боловсролын салбар дахь ногоон шилжилтийн сайн жишээг онцолж өнөөдөр /2026.10.28/ тус сургуульд ажиллалаа. Нэг сургуулийг уурын зуухаас чөлөөлөхөд 100 гаруй айлын яндан буулгасантай тэнцэх үр дүн гарч байгааг Ерөнхий сайд тэмдэглээд сургуулийн хамт олон болон төсөл хэрэгжүүлэгчдэд баяр хүргэж, амжилт хүслээ.
Нийслэлийн 149 дүгээр сургууль хоёр зуух галлаж, жилд дунджаар 420 тонн нүүрс түлдэг байжээ. Шингэрүүлсэн хийн зуух ашигласнаар агаарын бохирдол буурахад нэмэр болох төдийгүй хүүхэд эрүүл, аюулгүй орчинд суралцах нөхцөл бүрдэж байна.
Төсөл хэрэгжүүлэхэд төсвөөс мөнгө зарцуулаагүй, Засгийн газраас хэрэгжүүлж буй татварын хөнгөлөлтийн бодлогоор санхүүжилтийг шийджээ.
Төслийн өртөг 860 сая төгрөг. Энэ зардлыг “Саусгоби сэндс” ХХК аж ахуйн нэгжийн орлогын албан татварын нэг хувийн хөнгөлөлтийн хүрээнд санхүүжүүлсэн бол гүйцэтгэгчээр “Газком” ХХК ажиллажээ. Тоног төхөөрөмж угсарч, хийн зуухыг ашиглалтад оруулахад хоёр сарын хугацаа зарцуулсан байна.
“Газком” компани Чингэлтэй дүүргийн 117, Сонгинохайрхан дүүргийн 122 дугаар сургуулийн уурын зуухыг шингэрүүлсэн хийн түлшний технологид шилжүүлсэн бөгөөд 2018 оноос хойш 50 гаруй байршилд уурын зуух буулгаж хийн түлш нэвтрүүлэх төсөл хэрэгжүүлжээ.
2025 онд нийслэлийн 13 байршилд 27 уурын зуухыг шингэрүүлсэн хийн халаагуурт шилжүүлж 6300 тонн нүүрсний хэрэглээг халсан. Энэ нь 1,400 гаруй айлын яндантай дүйцэх хэмжээний бохирдлын эх үүсвэрийг арилгасан үзүүлэлт гэдгийг мэргэжлийн хүмүүс хэлж байна.
Үйл явдал
Ургац хураалт 88 хувьтай үргэлжилж байна
Ургац хураалтын дүн болон стратегийн нөөц бүрдүүлэлтийн явцын талаар Хүнс, хөдөө аж ахуй, хөнгөнүйлдвэрийн сайд Ц.Идэрбат танилцуулав. Монгол Улсын 2026 оны төсвийн тодотголоор Хүнс, хөдөө аж ахуй, хөнгөн үйлдвэрийн сайдын багцад батлагдсан 120.0 тэрбум төгрөгийн санхүүжилтээр стратегийн нөөц бүрдүүлэх арга хэмжээг шуурхай зохион байгуулж, үр дүнг танилцуулахыг сайд Ц.Идэрбатад даалгалаа.
Улсын хэмжээнд ургацын урьдчилсан балансаар 555.3 мянган тонн үр тариа, үүнээс 497.1 мянган тонн улаанбуудай, 168.2 мянган тонн төмс, 218.4 мянган тонн хүнсний ногоо, 50.4 мянган тонн тосны ургамал, 201.8 мянган тонн малын тэжээлийн ургамал тус тус хураан авах төлөв гарсан.
2026 оны аравдугаар сарын 26-ны байдлаар улсын хэмжээнд ургац хураалтын ажлын явц 88.1 хувьтай байна. 327.1 мянган га талбайгаас 569.5 мянган тонн үр тариа, үүнээс 288.1 мянган га талбайгаас 507.1 мянган тонн улаанбуудай, 12.8 мянган га талбайгаас 174.8 мянган тонн төмс, 12.8 мянган га талбайгаас 206.4 мянган тонн хүнсний ногоо, 80.3 мянган га талбайгаас 230.6 мянган тонн малын тэжээлийн ургамал, 62.5 мянган га талбайгаас 39.3 мянган тонн тосны ургамал тус тус хураан аваад байна.
Улаанбуудайн хуваарилалтыг авч үзвэл “Хөдөө аж ахуйн корпораци” ТӨХХК-д хүнсний улаанбуудайн стратегийн нөөц бүрдүүлэхэд 109.8 мянган тонн, гурилын үйлдвэрүүдэд 185.0 мянган тонн, малын тэжээлд 78.1 мянган тонн, спиртийн үйлдвэрт 6.2 мянган тонн, тариалан бүхий аж ахуйн нэгжүүд дараа жилийн тариалалтад зориулсан үрийн нөөцөд 47.7 мянган тонн улаанбуудайн нөөц бүрдүүлээд байна.
Нийслэлийн хүн амын хаврын улирлын хүнсний хэрэгцээнд 15.0-20.0 мянган тонн нөөцийн мах бэлтгэхээр төлөвлөсөн. 25 аж ахуйн нэгжээс нийт 12.8 мянган тонн нөөцийн мах бэлтгэх хүсэлт ирээд байна.
Мөн нөөцийн мах бэлтгэх, хадгалах, түгээх, борлуулах үйл ажиллагааг нэгдсэн цахим системээр бүртгэлжүүлж, олон нийтэд ил тод мэдээлэх зорилгоор бэлтгэн нийлүүлэгчдийн мах худалдан авах цэгийн байршлын мэдээллийг dashboard.gov.mn системийн “Махны нөөц” хэсэг болон “E-Barimt” аппликейшнээр дамжуулан хүргэж эхлээд байна.
Үйл явдал
Нийгмийн халамжийн тэтгэвэр, тэтгэмжийн хэмжээг шинэчиллээ
Нийгмийн халамжийн тэтгэвэр, тэтгэмжийн хэмжээг шинэчлэн тогтоох тухай Засгийн газрын тогтоол батлагдлаа.
Хөдөлмөрийн чадвараа 50 ба түүнээс дээш хувиар алдсан иргэн, 16 насанд хүрсэн одой иргэн, тэжээгч нь нас барсан хүүхэд, 18 хүртэлх насны 4 ба түүнээс дээш хүүхэдтэй өрх толгойлсон 45 насанд хүрсэн эх, 50 насанд хүрсэн эцэгт олгох нийгмийн халамжийн тэтгэвэр, байнгын асаргаа шаардлагатай 16 хүртэлх насны хөгжлийн бэрхшээлтэй хүүхдэд олгох амьжиргааг дэмжих мөнгөн тэтгэмжийн сарын хэмжээг 600 мянган төгрөгөөр, асаргааны тэтгэмжийг 370 мянган төгрөгөөр, байнгын асаргаа шаардлагатай хүнд хэлбэрийн хөгжлийн бэрхшээлтэй хүүхдийг асарч байгаа иргэнд олгох асаргааны тэтгэмжийн хэмжээг 524 мянган төгрөгөөр тус тус шинэчлэн тогтоолоо.
Тогтоолыг 2026 оны арваннэгдүгээр сарын 1-нээс хэрэгжүүлнэ.
