АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамп хиймэл оюуны хамгийн дэвшилтэт загваруудыг олон нийтэд нэвтрүүлэхээс өмнө Засгийн газарт сайн дурын үндсэн дээр танилцуулж, кибер аюулгүй байдлын эрсдэлийг шалгуулах тухай захирамжид гарын үсэг зуржээ.

Уг захирамжийн дагуу технологийн компаниуд шинэ хиймэл оюуны загвараа нийтэд гаргахаас өмнө АНУ-ын төрийн байгууллагуудад 30 хүртэл хоногийн хугацаанд шалгуулах боломжтой. Энэ нь заавал биелүүлэх журам бус, харин сайн дурын хамтын ажиллагаанд тулгуурласан зохицуулалт аж.

Захирамжид Сангийн яам, Батлан хамгаалах яам, Худалдааны яам, Дотоодын аюулгүй байдлын яам болон бусад холбогдох байгууллагыг хиймэл оюуны компаниудтай тохиролцоо хийхээр тусгасан байна. Төрийн байгууллагууд тухайн загвар нь кибер халдлага, чухал дэд бүтцийн аюулгүй байдал, үндэсний аюулгүй байдалд ямар эрсдэл үүсгэж болохыг урьдчилан үнэлэх юм.

Энэхүү шийдвэр нь Трампын засаг захиргаа хиймэл оюуны салбарт өмнөхөөсөө илүү идэвхтэй хяналт тавих чиглэл рүү шилжиж буйг харуулж байна. Өмнө нь тус засаг захиргаа технологийн салбарт хатуу зохицуулалт тогтоохоос болгоомжилж, АНУ-ын өрсөлдөх чадвар, инновацад саад учруулахгүй байх байр суурь баримталж ирсэн юм.

Анхны хувилбарт хиймэл оюуны загваруудыг 90 хүртэл хоног шалгах заалт тусгагдаж байсан ч эцсийн захирамжид энэ хугацааг 30 хоног болгон богиносгожээ. Зарим технологийн компани ийм төрлийн урт хугацааны шалгалт нь шинэ бүтээгдэхүүн гаргах явцыг удаашруулж, АНУ-ын хиймэл оюуны салбарын өрсөлдөх чадварт нөлөөлж болзошгүй гэж болгоомжилсон байна.

Сүүлийн үед хүчирхэг хиймэл оюуны загварууд кибер аюулгүй байдлын эмзэг цэг илрүүлэх, зарим тохиолдолд халдлагын арга замыг илүү боловсронгуй болгох эрсдэлтэй гэх анхааруулга нэмэгдсэн. Тиймээс Цагаан ордон уг захирамжийг үндэсний аюулгүй байдал, кибер хамгаалалтыг бэхжүүлэх алхам гэж тайлбарлажээ.

Гэхдээ уг зохицуулалт нь хиймэл оюуны компаниудад заавал биелүүлэх зөвшөөрлийн тогтолцоо тогтоогоогүй. Харин Засгийн газар, хувийн хэвшлийн хамтын ажиллагаагаар эрсдэлийг эрт илрүүлж, олон нийтэд нэвтрэхээс өмнө аюулгүй байдлын үнэлгээ хийх зорилготой гэж албаныхан мэдэгдэв.

Шинжээчдийн үзэж буйгаар, энэ алхам нь АНУ хиймэл оюуны хөгжлийг хэт хязгаарлахгүйгээр үндэсний аюулгүй байдлын эрсдэлийг бууруулах тэнцвэр хайж буйг илтгэж байна. Хятадтай өрсөлдөх технологийн өрсөлдөөн ширүүсэж буй энэ үед Вашингтон хиймэл оюуны салбарт тэргүүлэх байр сууриа хадгалах, нэгэн зэрэг шинэ эрсдэлээс сэргийлэхийг зорьж буй юм.

АНУ-д дөрөвдүгээр сард сул ажлын байрны тоо огцом нэмэгдсэн ч ажилд авах үзүүлэлт буурч, хөдөлмөрийн зах зээлд болгоомжлол хэвээр байгааг харууллаа.

Тус улсын Хөдөлмөрийн яамны “Job Openings and Labor Turnover Survey” буюу JOLTS тайланд дурдсанаар, дөрөвдүгээр сард сул ажлын байр 731 мянгаар нэмэгдэж, 7.6 саяд хүрчээ. Энэ нь 2024 оны тавдугаар сараас хойших хамгийн өндөр үзүүлэлт болов.

Гэсэн хэдий ч ажилд авсан хүний тоо өмнөх сараас 419 мянгаар буурч, 5.1 сая болсон байна. Ажилд авах түвшин 3.5 хувиас 3.2 хувь болж буурсан нь компаниуд ажиллах хүч хайж байгаа ч шинэ ажилтан авахдаа болгоомжилж буйг илтгэв.

Сул ажлын байрны өсөлтийн дийлэнх нь мэргэжлийн болон бизнесийн үйлчилгээний салбарт ногджээ. Тухайлбал, энэ салбарт ажлын байр 668 мянгаар нэмэгдсэн бол санхүү, даатгалын салбарт 134 мянгаар, зочид буудал, хоол үйлчилгээний салбарт 74 мянгаар буурсан байна.

Мөн ажлаас өөрийн хүсэлтээр гарах үзүүлэлт 1.9 хувь болж буурсан нь ажилчдын хөдөлмөрийн зах зээлд итгэх итгэл сул байгааг харуулж байна. Харин цомхотголын түвшин харьцангуй тогтвортой хэвээр буюу 1.1 хувьтай гарчээ.

Шинжээчдийн үзэж буйгаар, АНУ-ын хөдөлмөрийн зах зээл “бага ажилд авалт, бага цомхотгол”-ын төлөвт шилжсэн хэвээр байна. Ажлын байрны зар нэмэгдсэн ч ажил олгогчид эдийн засгийн тодорхойгүй нөхцөл, зардлын өсөлтөөс шалтгаалан шинэ ажилтан авах шийдвэрээ хойшлуулж буй бололтой.

Эдийн засагчид тавдугаар сарын хөдөлмөр эрхлэлтийн тайланг анхааралтай хүлээж байна. Уг тайлан АНУ-ын хөдөлмөрийн зах зээл үнэхээр сэргэж эхэлсэн эсэх, эсвэл ажлын байрны зарын өсөлт түр зуурын үзэгдэл байсан уу гэдгийг тодруулах чухал үзүүлэлт болох юм.

Бүгд Найрамдах Ардчилсан Конго Улсад дэгдээд буй Эбола вирусний халдварын үед таван хүн эдгэрч, эмнэлгээс гарсан нь нөхцөл байдал хүнд хэвээр ч найдвар төрүүлж буй аж.

Дэлхийн эрүүл мэндийн байгууллагын мэдээлснээр, БНАКУ-ын Буниа хотын эмнэлэгт эмчлүүлж байсан дөрвөн сувилагч Эбола вирусний Бундибугьо омгийн халдвараас эдгэрэн эмнэлгээс гарчээ. Үүнээс өмнө нэг лабораторийн ажилтан эдгэрсэн бөгөөд нийт эдгэрсэн хүний тоо тавд хүрэв.

Тус улсад Эбола вирусний батлагдсан тохиолдол нэмэгдсээр байгаа бөгөөд халдварын улмаас нас барсан хүний тоо ч өсжээ. Одоогийн дэгдэлт нь Эбола вирусний Бундибугьо омгоор үүсгэгдсэн. Энэ омгийн эсрэг бүрэн батлагдсан вакцин, эмчилгээ одоогоор байхгүй нь халдварын хариу арга хэмжээг хүндрүүлж буй гол хүчин зүйл болж байна.

Гэсэн ч эрт оношилж, чанартай эмнэлгийн тусламж үзүүлбэл өвчтөн эдгэрэх боломжтойг олон улсын эрүүл мэндийн байгууллагууд онцолжээ. Эмнэлгийн ажилтнууд эдгэрсэн нь халдварын эсрэг тэмцэлд эерэг дохио болж, эмчилгээ, сувилгааны ач холбогдлыг харуулж байна.

ДЭМБ өмнө нь БНАКУ болон Уганда дахь Эбола вирусний дэгдэлтийг олон улсын анхаарал татсан нийгмийн эрүүл мэндийн онц байдал гэж зарласан. Халдвар БНАКУ-ын Итури мужид голлон тархаж, Хойд болон Өмнөд Киву мужид мөн бүртгэгджээ. Хөрш Уганда улсад ч халдварын батлагдсан тохиолдол нэмэгдсэн.

Бүс нутагт зэвсэгт мөргөлдөөн, хүн амын шилжилт хөдөлгөөн, эрүүл мэндийн байгууллагад итгэх итгэл сул зэрэг хүчин зүйл халдварын тандалт, хяналт, эмчилгээнд хүндрэл учруулж буйг олон улсын байгууллагууд анхаарууллаа.

Гэсэн хэдий ч эдгэрсэн тохиолдлууд нь эрт илрүүлэлт, эмнэлгийн тусламж үйлчилгээ, олон нийтийн хамтын ажиллагаа Эбола вирусний эсрэг тэмцэлд чухал болохыг дахин харуулж байна.