Үйл явдал
МСНЭ-ээс цаг үеийн асуудлаар мэдэгдэл гаргалаа
Монгол Улсын Үндсэн хуулиар төрийн нууцад хамаарахаас бусад мэдээллийг хайх, хүлээн авах, үзэл бодлоо чөлөөтэй илэрхийлэх, үгээ хэлэх, хэвлэн нийтлэх эрх, эрх чөлөөг иргэн бүрт олгосон. Гэтэл төр засгийн зүгээс цар тахлын үеийн түр хууль, дагалдах журам зэргийг гаргаж, сэтгүүлч, хэвлэл мэдээллийнхний мэргэжлийн үйл ажиллагаа явуулах орчин, нөхцөл, хараат бус чөлөөт хэвлэл оршин тогтнох бололцоог улам бүр хумьсаар байгаад харамсаж байна.
Төр засаг, төрийн өндөр дээд албан тушаалтнуудын удаа дараагийн үйл ажиллагаа, шийдвэрийг хүлээн зөвшөөрч, тэдгээрийг даган мөрдөхийн хэрээр хэвлэл мэдээллийн хэрэгслүүд эх сурвалжаар хомстох эсвэл эх сурвалжууд давтагдах, ижил төстэй агуулга, байр суурь илэрхийлэх, аль болох албаны мэдээг голлоход хүрч байна.
Хэвлэл мэдээллийн байгууллагууд цар тахлын үеийн төр засгийн шуурхай мэдээллийг үнэ төлбөргүй, саадгүй бөгөөд баттай эх сурвалжаас дамжуулах үүргийг хуулиар хүлээн ажиллаж байгаа ч бусад салбарын аж ахуйн нэгж, хувийн хэвшлийнхний нэг адил эдийн засгийн хүндрэл бэрхшээлд орж байна. Мэдээллийн хэрэгслүүдийн гол харилцагч, хамтран ажиллагч бизнесийн байгууллагууд хүнд нөхцөлд орсноос үүдэн орлого, санхүүжилт нь тасарч, редакциуд үүдээ хааж байна.
Цар тахлын үед төрөөс хэрэгжүүлж буй эдгээр арга хэмжээнүүд нь хараат бус чөлөөт хэвлэлийн мөн чанарыг бүрдүүлэгч олон ургальч үзэл, олон талт эх сурвалж, редакцийн чөлөөт байр суурь, санхүүгийн бие даасан чадавх зэрэг хүчин зүйлүүдийг улам бүр сулрууллаа.
Энэ бүхний эцэст асуудал улам бүр даамжирч, тодорхой зорилготой, зохион байгуулалттай мэдээллийн менежментийг чөлөөт хэвлэлүүд дээр хэрэгжүүлж, “Мэдээллийн урсгал” хэмээх хөтөлбөрөөр иргэдэд хайрцаглагдсан, засвартай мэдээллийг тулган хүлээлгэх, чөлөөт редакц, хэвлэлүүдийг нэг ижил агуулгатай үзэл суртлын талбар болгох, өөр үзэл бодол, байр суурийг чөлөөт өрсөлдөөнийг боомилох, эдийн засгийн аргаар шахан зайлуулах оролдлогыг тодорхой субъектүүдийн зүгээс хэрэгжүүлж байгааг эрс эсэргүүцэж байна.
Монголын хараат бус чөлөөт хэвлэл, хүчирхэг, шударга сэтгүүл зүйн эсрэг аливаа алхмыг хэрэгжүүлэгч этгээдүүд дээрх үйлдлүүдээ нэн даруй зогсоохыг шаардахын зэрэгцээ сэтгүүлчид бид цар тахлын дэглэмийг үл харгалзан тэмцлийн дараагийн шатанд шилжихээс өөр аргагүй байдалд хүрч байгааг мэдэгдэж байна.
МОНГОЛЫН СЭТГҮҮЛЧДИЙН НЭГДСЭН ЭВЛЭЛ
Үйл явдал
Чернобылийн атомын цахилгаан станцад гарсан ослын 40 жилийн ой энэ онд тохиож байна
Чернобылийн атомын цахилгаан станцад гарсан ослын 40 жилийн ой энэ онд тохиож байна. Тус осол нь түүхэн дэх хамгийн ноцтой цөмийн ослын нэгт тооцогдож, их хэмжээний цацраг идэвхт бодис агаар мандалд алдагдан Зөвлөлт Холбоот Улс төдийгүй Европын олон оронд нөлөөлсөн юм.
Ослын үеэр станцын дөрөвдүгээр реакторт дэлбэрэлт гарч, гал түймэр дэгдсэнээр цацраг идэвхт бодис орчинд тархжээ. Ослын дараахан олон мянган хүнийг нүүлгэн шилжүүлж, станцын орчимд 30 км-ийн радиуст “хориотой бүс” байгуулсан бөгөөд өнөөдрийг хүртэл байнгын оршин суухыг хориглосон хэвээр байна.
Цацрагийн нөлөө хүний эрүүл мэнд, байгаль орчинд урт хугацаанд үргэлжилж, хавдрын өвчлөл нэмэгдэх зэрэг сөрөг үр дагавар дагуулсан гэж судлаачид үздэг. Гэсэн ч сүүлийн жилүүдэд хүний үйл ажиллагаа багассанаар уг бүсэд зэрлэг ан амьтад олширч, байгаль тодорхой хэмжээнд сэргэж буйг онцолж байна.
Ослын дараа реакторыг хамгаалалтын байгууламжаар бүрхсэн бөгөөд 2016 онд шинэ хамгаалалтын байгууламж ашиглалтад орсноор цацрагийн алдагдлыг бууруулах нөхцөл бүрдсэн байна.
Энэхүү ойн хүрээнд дэлхийн олон оронд ослын хохирогчдыг дурсах, цөмийн аюулгүй байдлын ач холбогдлыг сануулах арга хэмжээнүүд зохион байгуулагдаж байна.
Үйл явдал
АНЭУ-ын шийдвэр нефтийн зах зээлийг хөдөлгөлөө
Арабын Нэгдсэн Эмират улс Олон улсын нефть экспортлогч орнуудын байгууллага болох ОПЕК болон ОПЕК+ бүлгээс гарах шийдвэр гаргаснаа 2026 оны дөрөвдүгээр сарын 28-нд зарлалаа. Албаны мэдэгдлээр тус шийдвэр 2026 оны тавдугаар сарын 1-нээс хэрэгжиж эхлэх бөгөөд “үндэсний ашиг сонирхол, эрчим хүчний бодлогын шинэ чиглэл”-тэй холбоотой гэж тайлбарласан байна.
АНЭУ нь ОПЕК-ийн гурав дахь том үйлдвэрлэгч орон бөгөөд уг шийдвэр нь дэлхийн нефтийн зах зээлд нөлөө бүхий өөрчлөлт авчрах боломжтой гэж шинжээчид үзэж байна. Тус улс ОПЕК-ээс гарснаар олборлолтоо байгууллагын квотоос хамааралгүйгээр нэмэгдүүлэх боломж бүрдэх бөгөөд энэ нь урт хугацаанд нефтийн нийлүүлэлт, үнийн хэлбэлзэлд нөлөөлж болзошгүй юм.
Шийдвэр гарсан шалтгааны нэг нь бүс нутагт өрнөж буй зэвсэгт мөргөлдөөн, тэр дундаа Ирантай холбоотой хямралын улмаас Персийн булан дахь нефтийн тээвэрлэлт доголдсон явдал гэж үзэж байна.
Мөн АНЭУ ОПЕК-ийн зарим гишүүн орнууд бүс нутгийн аюулгүй байдлыг хангахад хангалттай дэмжлэг үзүүлээгүй гэж шүүмжилж байсан нь уг шийдвэрт нөлөөлсөн аж.
Шинжээчдийн дүгнэлтээр, АНЭУ-ын гарц нь ОПЕК-ийн нөлөөг сулруулж, гишүүн орнуудын дунд бодлогын зөрчил гүнзгийрч буйг илтгэж байна.
Үйл явдал
Суданд өлсгөлөнгийн улмаас олон мянган өрх дүрвэхэд хүрч байна
Африкийн зүүн хэсэгт орших Судан улсад үргэлжилж буй хүнсний хомсдол, зэвсэгт мөргөлдөөний улмаас олон мянган гэр бүл орон гэрээ орхин дүрвэхэд хүрч байгааг олон улсын байгууллагууд анхаарууллаа.
Тус улсад үүсээд буй хямрал нь ган гачиг, зэвсэгт мөргөлдөөн, эдийн засгийн хүндрэл зэрэг олон хүчин зүйл давхцсантай холбоотой бөгөөд хүнсний хангамж огцом буурч, иргэдийн амьжиргаа доройтож байна. Ялангуяа хөдөө орон нутагт амьдарч буй иргэд хамгийн ихээр өртөж, мал аж ахуй, тариалангийн салбар хүнд байдалд оржээ.
Олон улсын хүмүүнлэгийн байгууллагуудын мэдээлснээр, өлсгөлөнд нэрвэгдсэн бүс нутгуудаас иргэд хөрш орнууд руу дүрвэх урсгал нэмэгдэж, түр хоргодох байр, хүнсний тусламжийн хэрэгцээ эрс өссөн байна. Хүүхэд, эмэгтэйчүүд хамгийн эмзэг бүлэгт тооцогдож байгаа бөгөөд шим тэжээлийн дутагдал, өвчлөлийн эрсдэл нэмэгдэж буйг онцолжээ.
НҮБ болон бусад олон улсын байгууллагууд Суданд хүмүүнлэгийн тусламжийг нэмэгдүүлэхийг уриалж, хүнсний тусламж, эрүүл мэндийн үйлчилгээ, ундны усны хүртээмжийг яаралтай сайжруулах шаардлагатай байгааг мэдэгдсэн байна.
Суданд үүсээд буй энэхүү хямрал нь бүс нутгийн тогтвортой байдалд нөлөөлөхөөс гадна цаашид олон улсын анхаарлын төвд байх төлөвтэй байна.
-
Дэлхий нийтээр..2024/07/03
Үерийн гамшгаас урьдчилан сэргийлэх чиглэлээр эрдэмтэн, судлаачидтай хамтарч бай...
-
Дэлхий нийтээр..2025/01/08
Гэр хорооллын 50 мянган өрхийг хийн түлшинд шилжүүлнэ
-
Дэлхий нийтээр..2025/04/28
Өнөөдөр "Монгол генералын өдөр"
-
Дэлхий нийтээр..2020/06/27
Сэжигтэй этгээд цэргийн бааз руу нэвтрэхийг завджээ