Үйл явдал
“Марсын сорилт” номын нээлт өнөөдөр болно
Марс гарагийг эзэмших нь хүн төрөлхтний ойрын зорилт болсон гэдгийг бид мэднэ. Монгол Улс ч сансар огторгуйг судлахад дэлхий нийтийн хөгжил дэвшилтэй хөл нийлүүлэн алхахыг зорьж ирсэн. Үүний нэг илэрхийлэл нь Монголын сансрын судалгаа, хөгжүүлэлтийн төв НҮТББ /MARSA/-аас "Mars V" төслийг 2018 онд санаачлан эхлүүлсэн.
"Mars V" төслийн багийнхан Марс нийгэмлэг (Mars Society)-ийг үүсгэн байгуулагч доктор Роберт Зубрины Ангараг гарагийн талаар баримт, нотолгоо, судалгаанд үндэслэн бичсэн “The Case for Mars” номыг “Марсын сорилт” нэрээр орчуулж 2022 оны зургаадугаар сарын 22-нд Монголын уншигчдын хүртээл болгох гэж байна.
Энэхүү номын нээлтийн үйл ажиллагаа нь Монгол Улсыг олон улсын сансар судлалын томоохон байгууллагуудад таниулах, гадны хөрөнгө оруулагчдыг татахад томоохон хувь нэмэр оруулах, хөгжингүй орнуудтай хамтын ажиллагаагаа тэлэхэд чухал ач холбогдолтой юм.
Доктор Роберт Зубрин нь Сансрын Хайгуулын Технологийн SpaceX компанийн захирал Илон Маскийн багш, хамтрагч бөгөөд түүний бичсэн “The Case for Mars” ном нь англи, япон, франц, герман, польш, итали, испани, орос хэлнээ орчуулагдан дэлхий нийтэд түгсэн бүтээл юм. Энэхүү бүтээлээс Улаан нүдэн гарагийг хэрхэн эзэмших, яагаад эзэмших ёстой хийгээд Ангараг гарагийг эзэмших боломж, сорилт, төлөвлөгөөний талаар унших боломжтой.
Номын нээлтийн ажиллагаанд Марс нийгэмлэг (Mars Society)-ийг үүсгэн байгуулагч доктор Роберт Зубрин өөрийн биеэр ирж оролцож Монголын эрдэмтэн, судлаач, багш нарт болон сансар судлал, шинжлэх ухаан сонирхогч оюутан залууст зориулан лекц унших юм.
Түүнчлэн Чибагийн Технологийн их сургуулийн профессор, Япон болон Арабын Нэгдсэн Эмират улсын Марс хөтөлбөрийн удирдагч доктор Хироки Акияама “Марсын сорилт” номын нээлтэд оролцож, илтгэл тавина. Нээлтийн ёслолд Монгол улсын БШУ-ны сайд Л.Энх-Амгалан, Харилцаа холбоо, мэдээллийн технологийн газрын дарга Б.Болор-Эрдэнэ, MarsV төслийн санаачлагч С. Эрдэнэболд, МУИС-ийн ерөнхийлөгч/ректор Б.Очирхуяг, ГХЯ-ын Олон улсын гэрээ эрх зүйн газрын захирал С. Сүхболд нар үг хэлж оролцоно.
Мөн Монгол Улсын хөгжлийн бодлого, хөтөлбөрийг тодорхойлоход манлайлан оролцогчид, сансар судлалаар дэлхийд тэргүүлж буй улсуудын элчин сайдын яамдууд, олон улсын байгууллагууд, түүнчлэн тухайн салбарын шинжлэх ухааны байгууллагууд, тэргүүлэх мэргэжилтнүүд, төслийг багийн гишүүд, дэмжигчид тус арга хэмжээнд оролцох юм.
Ангараг гарагийг эзэмших, тэнд дасан зохицох, аж төрөх, улмаар сорилт бэрхшээлийг даван туулах тухай онолыг бодит болгохоор зорьж буй энэ түүхэн цаг үед манай дэлхий дээр Марс гарагтай ойролцоо орчин нөхцөлтэй газрыг олж нээн, мэргэжлийн ба сонирхогчдод зориулсан дэвшилтэт технологи бүхий хүний нөөцийн чадварыг хөгжүүлэх туршилт, хөгжүүлэлтийн бааз байгуулах нь нэн чухал асуудал болоод байна.
Монголын сансрын судалгаа, хөгжүүлэлтийн төв НҮТББ /MARSA/-аас санаачилсан "Mars V" төсөл нь Монголын сансар судлалыг өргөжүүлж, Монголын говьд тусгай сонирхлын аялал жуулчлалыг хөгжүүлэх зориулалт бүхий сансрын сургалт судалгаа, хөгжүүлэлтийн төв байгуулах, сансар судлалын Шинжлэх ухааны парк байгуулах зорилготой юм.
Төслийн хүрээнд өнгөрсөн хугацаанд “Марс хол биш” баримтат киног монгол, англи хэлээр гаргаж, “Mars on Earth” олон улсын хурлыг амжилттай зохион байгуулсан нь олон улсын Ангараг гараг судлаачдын анхаарлыг татсаны нэгэн илэрхийлэл бол Марс нийгэмлэгийн ерөнхийлөгч доктор Роберт Зубрины Монголд хийж байгаа айлчлал, “Марсын сорилт” номын нээлт юм.
"Mars V" төслийн багийнхан цаашид NASA, ISRO, JAXA-тай хамтран ажиллах бэлтгэлээ базааж байна.
Үйл явдал
Ерөнхий сайд Н.Учрал гадаадын улсуудад томилогдсон Элчин сайд нарыг хүлээн авч уулзав
Монгол Улсын Ерөнхий сайд Н.Учрал Монгол Улсаас гадаадын улсуудад суух Элчин сайд нарыг 2026 оны дөрөвдүгээр сарын 16-ны өдөр хүлээн авч уулзав. Уулзалтад Гадаад харилцааны сайд Б.Батцэцэг болон Монгол Улсаа гадаад улсад төлөөлөн суух 14 Элчин сайд оролцлоо.
Шинээр томилогдсон Элчин сайд нар өнгөрсөн гурван сарын хугацаанд бэлтгэлээ хангаж Засгийн газрын гишүүдтэй уулзалт хийж, орон нутагт томилолтоор ажиллаж, үндэсний томоохон үйлдвэрлэгч компаниудын төлөөлөлтэй уулзжээ.
Олон улсын харилцаа, дэлхийн дэг журам өөрчлөгдөж буй онцгой цаг хугацаанд томилогдож буй Элчин сайд нар уламжлалт арга барилаасаа орчин үеийн чиг хандлагад хөрвөн илүү прагматик, тоо, чанарын үзүүлэлтээ сайжруулж ажиллах хэрэгтэйг Ерөнхий сайд Н.Учрал хэллээ.

Мөн Монгол Улсын Засгийн газар худалдаа, эдийн засаг, хөрөнгө оруулалт болон ногоон эдийн засаг, сэргээгдэх эрчим хүчний эх үүсвэрийг нэмэгдүүлэх, гадаадын банк оруулж ирэх зэргийг тэргүүлэх чиглэлээ болгон либерал бодлого баримтлан ажиллаж байгааг онцлов.
Олон улсын харилцаа, геополитикийн нөхцөл байдал хурцдаж, мөргөлдөөн, сөргөлдөөний голомт олширч, улс гүрэн хоорондын талцал гүнзгийрч байгааг харгалзан гадаад бодлогын үйл ажиллагааны механизм, арга барилыг боловсронгуй болгоход анхаарахыг мөн захив. Чингэхдээ суугаа орон, бүс нутаг болон дэлхийн томоохон өөрчлөлт, эрсдэлийг урьдчилан харж, Монгол Улсын ашиг сонирхолд нийцсэн байр суурийг цаг алдалгүй тодорхойлж байх нь чухал гэлээ. Ялангуяа сансрын орон зай, хиймэл оюун, газрын ховор метал зэрэг салбарын хөгжлийг соргог ажиглаж, хамтын ажиллагааны тодорхой ахиц гаргахын төлөө идэвх зүтгэл гарган ажиллахыг үүрэг болгов.
Мөн Элчин сайд бүхний хамгийн том даалгавар болох, “хүчтэй монгол паспорт”-ыг бүтээх зорилгоо амжилттай хэрэгжүүлэхийг даалгав.

Үйл явдал
AI-ийн өгсөн мэдээлэл бодит байдалтай зөрөх тохиолдол их байна
Сүүлийн үед AI технологид суурилсан мэдээллийн системүүдийн өгч буй хариу бодит нөхцөл байдалтай зөрөх тохиолдол анхаарал татаж байна. Ялангуяа улс төр, олон улсын харилцааны шинжтэй, богино хугацаанд өөрчлөгдөх мэдээлэл дээр ийм зөрүү илэрч байгааг хэрэглэгчид онцолжээ.
Тухайлбал, Япон улсын улс төрийн шинэчлэл, удирдлагын өөрчлөлттэй холбоотой асуултад зарим AI системүүд хуучирсан мэдээлэлд тулгуурлан хариулж, бодит байдлаас зөрсөн дүгнэлт өгөх тохиолдол гарчээ. Энэ нь хиймэл оюун ухааны системүүд бодит цагийн мэдээлэлтэй бүрэн уялдаж ажиллахгүй, тодорхой хугацааны хоцрогдолтой өгөгдөл дээр үндэслэн ажиллаж байгаатай холбоотой гэж шинжээчид үзэж байна.
Мэргэжилтнүүдийн тайлбарлаж буйгаар AI системүүд нь асар их хэмжээний өгөгдөл дээр сургагддаг ч мэдээллийг шинэчлэх, бодит цагт нийцүүлэх процесс нь харьцангуй удаашралтай байдаг. Үүний улмаас улс төрийн шийдвэр, томилгоо, олон улсын уулзалт зэрэг хурдан өөрчлөгддөг мэдээлэл дээр алдаа гарах эрсдэл өндөр хэвээр байгаа юм.
Иймд хэрэглэгчид AI-аас авсан мэдээллийг шууд үнэн гэж хүлээн авахгүй байх, албан ёсны эх сурвалж, олон улсын нэр хүндтэй мэдээллийн агентлагийн мэдээг давхар нягтлах шаардлагатайг шинжээчид зөвлөж байгаа.
Цахим орчинд мэдээллийн урсгал эрчимжиж буй энэ үед хиймэл оюун ухаан ч алдаа гаргах боломжтойг энэхүү жишээ харуулж байгаа бөгөөд мэдээллийн үнэн зөв, эх сурвалжийн баталгаажуулалт улам чухал болж байгааг онцолж байна.
Үйл явдал
Томоохон байгууллагууд руу чиглэсэн кибер халдлагын оролдлого нэмэгдэж буйг анхаарууллаа
Сүүлийн 24 цагийн хугацаанд дэлхийн хэмжээнд томоохон байгууллагууд руу чиглэсэн кибер халдлагын оролдлого нэмэгдэж буйг олон улсын кибер аюулгүй байдлын байгууллагууд анхаарууллаа. Ялангуяа санхүү, эрчим хүч, харилцаа холбооны салбарын байгууллагууд халдлагад өртөх эрсдэл өндөр байгаа бөгөөд халдлагын арга хэлбэр улам нарийсч, зохион байгуулалттай болж буйг онцолж байна.
Шинжээчдийн мэдээлснээр, сүүлийн үед
- нууц мэдээлэл хулгайлах
- ransomware буюу өгөгдлийг барьцаалах
- хуурамч имэйл, холбоосоор дамжуулан нэвтрэх
зэрэг халдлагын тохиолдол нэмэгдэж байна.
Зарим тохиолдолд хиймэл оюунд суурилсан арга ашиглан хэрэглэгчдийг төөрөгдүүлэх, байгууллагын дотоод сүлжээнд нэвтрэх оролдлого хийж буй нь кибер халдлагын шинэ хандлага болж байна.
Мөн зарим бүс нутагт интернетийн үйлчилгээ доголдох, систем түр хугацаанд саатах зэрэг үзэгдэл бүртгэгдсэн нь кибер халдлагатай холбоотой байж болзошгүй гэж үзэж байна.
Кибер аюулгүй байдлын байгууллагууд байгууллагуудад хандан мэдээллийн хамгаалалтаа сайжруулах, системийн шинэчлэл хийх, ажилтнуудын цахим аюулгүй байдлын мэдлэгийг нэмэгдүүлэх шаардлагатайг анхааруулж байна.
-
Дэлхий нийтээр..2023/04/11
УИХ-ын дарга НҮБ-ын Хөгжлийн хөтөлбөрийн Суурин төлөөлөгчийг хүлээн авч уулзлаа
-
Чөлөөт бүс2020/08/03
Ургамлын тоосны харшлаас сэргийлэх аргууд...
-
Дэлхий нийтээр..2023/06/27
Мах экспортлох бичиг баримт бүрдүүлэлтийг цахимжуулжээ
-
Үйл явдал2019/09/06
Гадаад харилцааны дэд сайд Б.Батцэцэг БНБУ-д айлчилж байна
