Хэн юу хэлэв...
Турк улс Персийн булангийн орнуудыг Ираны эсрэг мөргөлдөөнд оролцохгүй байхыг уриалав
Турк улс Персийн булангийн орнуудыг Ираны эсрэг мөргөлдөөнд оролцохгүй байхыг уриалжээ. Бүс нутгийн хэвлэлүүдийн мэдээлснээр Туркийн эрх баригчид Ойрхи Дорнодын нөхцөл байдал хурцадмал байгаа энэ үед мөргөлдөөн өргөжихөөс сэргийлэх шаардлагатай гэж үзсэн байна.
Туркийн тал бүс нутгийн орнуудыг аливаа цэргийн ажиллагаанд татагдан орохгүй байхыг уриалж, дипломат аргаар асуудлыг шийдвэрлэх нь чухал болохыг онцолжээ. Мөн мөргөлдөөн өргөжвөл бүс нутгийн тогтвортой байдал алдагдаж, эрчим хүчний зах зээлд сөрөг нөлөө үзүүлэх эрсдэлтэй гэж үзсэн байна.
Шинжээчдийн үзэж байгаагаар Персийн булангийн бүс нутагт нөхцөл байдал хурцадвал дэлхийн нефтийн нийлүүлэлтэд шууд нөлөөлөх магадлал өндөр. Учир нь дэлхийн нефтийн томоохон урсгал энэ бүс нутгаар дамждаг юм.
Турк улс сүүлийн жилүүдэд Ойрхи Дорнодын бүс нутагт тэнцвэртэй бодлого баримтлахыг эрмэлзэж, мөргөлдөөн намжаах дипломат оролдлогыг идэвхжүүлж байгаа гэж ажиглагчид үзэж байна.
Одоогоор Персийн булангийн орнуудын албан ёсны хариу байр суурь бүрэн тодорхой болоогүй байгаа бөгөөд бүс нутгийн нөхцөл байдал цаашид хэрхэн өрнөх нь дэлхийн анхаарлын төвд хэвээр байна.
Хэн юу хэлэв...
Элон Маск сансрын бага тойрог замыг сая сая хиймэл дагуулаар дүүргэнэ
Элон Маск-ийн удирддаг SpaceX компани дэлхийн сансрын бага тойрог замд хэдэн арван мянгаас цаашилбал сая сая хиймэл дагуул байрлуулах урт хугацааны зорилго дэвшүүлсэн талаар олон улсын сансрын салбарын эх сурвалжууд мэдээлэв.
Одоогоор:
- Starlink төслийн хүрээнд
- 6000 гаруй хиймэл дагуул аль хэдийн тойрог замд байрласан
- Дэлхийн 70 гаруй улсад интернет үйлчилгээ үзүүлж эхэлсэн
SpaceX-ийн өмнө гаргасан баримтад:
- 12,000 хиймэл дагуул байрлуулах эхний зөвшөөрөл
- 30,000 хүртэл нэмэлт хиймэл дагуулын хүсэлт
- Ирээдүйд илүү олон хиймэл дагуул байрлуулах боломж
зэрэг төлөвлөгөө дурдагдсан байдаг.
NASA болон олон улсын сансрын байгууллагууд:
- Сансрын хог хаягдал нэмэгдэх
- Мөргөлдөх эрсдэл өсөх
- Одон орон судлалд нөлөөлөх
эрсдэл нэмэгдэж болзошгүйг анхааруулжээ.
Мөн:
- Одон орон судлаачид
- Сансрын агентлагууд
- Харилцаа холбооны зохицуулагчид
хиймэл дагуулын тоо хэт олшрох нь сансрын бага тойрог замын аюулгүй байдалд нөлөөлөх магадлалтай гэж үзэж байна.
Гэсэн ч SpaceX:
- Дэлхийн хаанаас ч интернет ашиглах боломж
- Онцгой нөхцөлд харилцаа холбоо
- Алслагдсан бүсийн дижитал холболт
зэрэг давуу талыг онцолж байна.
Ийнхүү сансрын бага тойрог замд хиймэл дагуулын тоо эрчимтэй өсөх нь дэлхийн харилцаа холбооны шинэ эрин эхэлж байгааг харуулахын зэрэгцээ сансрын орчны аюулгүй байдлын шинэ сорилтыг бий болгож эхэллээ.
Хэн юу хэлэв...
Трамп эмийн бүтээгдэхүүнд 100 хувийн татвар ногдуулах санал танилцуулав
Дональд Трамп эмийн импортод 100 хувийн татвар ногдуулах санал танилцуулсан талаар олон улсын хэвлэлүүд мэдээлэв. Энэ алхам нь эмийн үйлдвэрлэлийг дотоодод татах, гадаадын эмийн компаниудтай шинэ хэлэлцээр хийхэд шахалт үзүүлэх зорилготой гэж тайлбарлажээ.
Мэдээллээр уг санал нь:
- Импортын эмийн бүтээгдэхүүнд өндөр татвар ногдуулах
- Дотоодын эмийн үйлдвэрлэлийг нэмэгдүүлэх
- Эмийн хангамжийг дотооддоо төвлөрүүлэх
зорилготой аж.
Трампын мэдэгдэлд АНУ гадаадын эмийн нийлүүлэлтээс хэт хамааралтай болсон гэж онцолжээ. Ялангуяа зарим эмийн үйлдвэрлэл:
- БНХАУ
- Энэтхэг
- Европын Холбоо
зэрэг бүс нутагт төвлөрсөн нь эрсдэл үүсгэж болзошгүй гэж үзсэн байна.
Шинжээчдийн үзэж буйгаар ийм өндөр татвар хэрэгжвэл:
- Эмийн үнэ өсөх
- Худалдааны маргаан нэмэгдэх
- Эмийн нийлүүлэлтэд өөрчлөлт гарах
магадлалтай.
Гэхдээ зарим ажиглагчид энэ шийдвэрийг эмийн компаниудыг АНУ-д үйлдвэр байгуулахад шахалт үзүүлэх бодлого гэж үзэж байна.
Ийнхүү эмийн импортод 100 хувийн татвар ногдуулах санал гарсан нь дэлхийн эмийн зах зээлд нөлөөлөх томоохон өөрчлөлт болж магадгүй нөхцөл үүсгэж байна.
Хэн юу хэлэв...
Шинэ геополитикийн тэнцвэр: Иран, Орос, Хятад ойртож байна
Дэлхийн геополитикийн тэнцвэр сүүлийн жилүүдэд аажмаар өөрчлөгдөж эхэллээ.
Барууны хориг, цэрэг-улс төрийн дарамт нэмэгдэхийн хэрээр Иран, Орос, Хятад гурван улс бие бие рүүгээ ойртож, харилцан нөхөх бүтэц бүрэлдэж байна гэсэн дүгнэлт улам хүчтэй яригдах болов.
Энэ гурван улсын боломжийг харвал тус бүрдээ өөр давуу талтай. Харин нийлбэл илүү тогтвортой, бие даасан эдийн засаг-геополитикийн бүтэц үүсэх магадлалтай.
Иран — Эрчим хүчний зангилаа
Иран улс дэлхийн томоохон нефть, байгалийн хийн нөөцтэй орнуудын нэг. Персийн булан болон Ормузын хоолойд нөлөөлөх боломжтой нь Ираны стратегийн үнэ цэнийг улам нэмэгдүүлдэг.
Дэлхийн нефтийн тээврийн чухал хэсэг энэ бүсээр дамждаг. Иймээс Ираныг бүрэн тусгаарлах боломж бодит байдал дээр хязгаарлагдмал байдаг.
Хориг олон жил үргэлжилсэн ч Иран:
- Эрчим хүч экспортлох өөр сувгууд хайсан
- Дотоод үйлдвэрлэл хөгжүүлсэн
- Бүс нутгийн нөлөөг хадгалсан
гэдгээр тогтвортой оршин тогтнож чадсан.
Орос — Технологи ба цэргийн чадавх
Орос улс сансар, батлан хамгаалах, цөмийн технологийн салбарт хүчтэй хэвээр байна. Сансрын технологи, пуужингийн систем, цөмийн эрчим хүчний салбарт Оросын байр суурь одоо ч дэлхийд нөлөөтэй.
Үүнээс гадна:
- Байгалийн хий
- Газрын тос
- Металл
- Уран
зэрэг түүхий эдийн асар их нөөцтэй.
Иймээс Орос технологи болон нөөцийн чадавхыг нэг дор агуулсан орон хэвээр байна.
Хятад — Дэлхийн үйлдвэрлэлийн төв
Хятад улс сүүлийн 30 жилд дэлхийн үйлдвэрлэлийн төв болж чадсан. Жижиг эд ангиас эхлээд өндөр технологийн төхөөрөмж хүртэл Хятадад үйлдвэрлэгдэж байна.
Өнөөдөр:
- Электроникийн эд анги
- Батерей
- Дэд бүтэц
- Машин техник
ихэнх нь Хятадад үйлдвэрлэгддэг.
Хятад:
- Ажиллах хүч
- Үйлдвэрлэл
- Логистик
- Дэд бүтэц
гэдгээр дэлхийн хамгийн том үйлдвэрлэлийн экосистемийг бий болгосон.
Нэг нь нефть, нэг нь технологи, нэг нь үйлдвэрлэл
Эдгээр гурван улсын боломжийг нэгтгэж харвал:
Иран — нефть, эрчим хүч
Орос — технологи, цэрэг, сансар
Хятад — үйлдвэрлэл, эд анги, ажиллах хүч
Энэ нь бие биеэ нөхөх боломжтой бүтэц болж байна.
Эрчим хүч → Үйлдвэрлэл → Технологи
гэдэг гурван үндсэн хүчин зүйл нэг дор төвлөрөх боломж бүрдэж байна.
Гадаад дарамт улс орнуудыг ойртуулдаг
Түүхэнд гадаад дарамт улс орнуудыг ойртуулж байсан жишээ олон бий. Хориг, шахалт нэмэгдэх тусам хамтын ажиллагаа нэмэгдэх хандлага гардаг.
Сүүлийн жилүүдэд:
- Иран-Орос хамтын ажиллагаа нэмэгдсэн
- Хятад-Иран эдийн засгийн хамтын ажиллагаа өргөжсөн
- Орос-Хятад худалдаа нэмэгдсэн
гэсэн өөрчлөлтүүд ажиглагдаж байна.
Шинэ тэнцвэр бүрэлдэх үү
АНУ болон Израилийн бодлого Ойрхи Дорнод болон Евразийн бүсийн нөхцөл байдлыг өөрчилж байна. Үүний нөлөөгөөр Иран, Орос, Хятад гурван улсын харилцаа улам ойртох магадлал нэмэгдэж байна.
Гэхдээ эдгээр улс бүрэн эвсэл байгуулах эсэх нь тодорхойгүй хэвээр. Ашиг сонирхлын зөрчил, бүс нутгийн өрсөлдөөн байсаар байгаа.
Гэсэн ч дэлхийн шинэ геополитикийн тэнцвэр аажмаар өөрчлөгдөж эхэлсэн нь тодорхой байна.
- Нэг нь нефть,
- нэг нь технологи,
- нэг нь үйлдвэрлэл.
Энэ гурвал ойртвол дэлхийн хүчний тэнцвэрт шинэ өөрчлөлт авчрах боломжтой гэж шинжээчид үзэж байна.
-
Дэлхий нийтээр..2020/09/21
Дархан, Сэлэнгийг газар тариалан, эрчимжсэн мал аж ахуйн бүс нутаг болгоно
-
Дэлхий нийтээр..2021/01/15
Хязгаарлалт тогтоосон хороодын иргэдийг 48 цагийн хугацаанд шинжилгээнд бүрэн ха...
-
Үйл явдал2023/06/13
УБЦТС: Өнөөдөр хийгдэх засварын хуваарь
-
Дэлхий нийтээр..2023/10/02
Булган аймгийн үхэр бордох аж ахуйн үйл ажиллагаатай танилцлаа