Бидэнтэй нэгдэх

Тод индэр

Цахим санал хураалт ба онлайн сонгуулийн ирээдүй

Огноо:

,

Сэтгүүлч:

Эх сурвалж: Тагнуулын ерөнхий газар

Мэргэжилтнүүд онлайн санал хураалтыг ардчиллын ирээдүй гэж үздэг

Антон Тимофеев 2020.07

Москва болон Нижний Новгород мужид туршилт болгон явуулсан ОХУ-ын Үндсэн хуульд оруулах нэмэлт, өөрчлөлтийн талаарх онлайн санал хураалтаар гайхалтай үр дүн гарчээ. Вэб дээр саналаа өгөх гэж буйгаа мэдэгдсэн бараг бүх иргэн энэ эрхээ ашигласан байна. Ирээдүйд хүсэл зоригоо илэрхийлэх үйл явц цахим хэлбэрт орно гэдэгт шинжээчид итгэлтэй байгаа тул жил ирэх тусам улам идэвхжиж эхэлнэ.

Тохиромжтой, хурдан бөгөөд аюулгүй

ОХУ-ын Олон нийтийн танхимд 7 дугаар сарын 6-ны даваа гарагт "Цахим санал хураалт – ирээдүйд нэг алхам" сэдвээр дугуй ширээний ярилцлага болсон ба мэргэжилтнүүд Үндсэн хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай онлайн санал хураалтын дүн, энэ системийг сонгуулийн үйл явцад ашиглах хэтийн төлөвийн талаар ярилцав.

РОЦИТ (Интернет Технологийн Бүс нутгийн Олон нийтийн төв) -ийн хэвлэлийн албанаас мэдээлэхдээ, сонгуулийн шинэ технологид иргэд бэлэн байгаа, онлайн санал хураалтыг "бүртгүүлэх замаар" баталгаажуулах, жагсаалтын системийг сайжруулах, давхар санал хураалтын асуудлыг багасгах, мэдээллийн технологийн ажиглагчийг дадлагажуулах, сонгогчийн хэн болохыг шалгах тогтолцоог нэвтрүүлэх зэрэг шаардлагатай зарим асуудлууд байгааг онцлон тэмдэглэсэн. Үүнээс гадна цахим санал хураалтыг орон даяар явуулахад засаг захиргааны хүчин чармайлт ихээхэн шаардлагатай байгааг ч шинжээчид танилцуулсан байна.

РОЦИТ-ийн захирал Сергей Гребенников: "Өнөөдөр дугуй ширээний ярилцлагын үеэр би 2, 3 жилийн өмнө трендүүдийн слайд дээрх Оросын интернет форумын нээлтийн үеэр алсын зайн цахим санал хураалтын эрин ирэхийг хүмүүс хүсэн хүлээж  байгааг цохон тэмдэглэж байсан бөгөөд одоо биеллээ олж байна. Энэ нь ямар нэгэн туршилт биш, "Идэвхтэй иргэд" Үндсэн хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай өөрсдийн хүсэл зоригийн албан ёсны илэрхийллээ онлайнаар дамжуулан санал өгч байгаа нь дэвшил юм" гэж Gazeta.Ru-д ярьсан.

Москва, Нижний Новгород мужид хийсэн туршилт нь хүмүүсийн онлайн санал хураах хэлбэрт оролцохыг хүсч буйг баталжээ. Тэрээр "Бид ирүүлсэн өргөдөл, санал өгөх хүмүүсийн тоо бараг бүрэн давхцаж байгааг харж байна. Ингээд санал өгсөн хүмүүсийн бараг 100% саналаа өгсөн нь хамгийн чухал юм. Үүний зэрэгцээ, бид ердийн санал хураалтаар гарсан бусад үзүүлэлтүүдийг харьцуулан харж байна" гэж тэмдэглэв.

Сергей Гребенниковын санаа бодлыг дугуй ширээний уулзалтад оролцсон Төрийн Думын депутат, Мэдээллийн бодлого, мэдээллийн технологийн комиссын гишүүн Антон Горелкин нар бүрэн дэмжиж, санал болгосон байна.

Төрийн Думын депутат, Мэдээллийн бодлого, мэдээллийн технологийн комиссын гишүүн Антон Горелкин: "Санал хураалтын системд нэг ч ноцтой алдаа гараагүй. Иргэдийн хүсэл зоригийн үр дүнд эргэлзээ төрүүлж байсан зүйл болоогүй. Та бүхний мэдэж байгаагаар санал өгөх системийн серверүүд рүү хакерууд халдлага үйлдсэн боловч бүгд бүтэлгүйтсэн. Би Орос дахь ДЕГ /алсын цахим санал хураалт/-ын туршлагыг маш амжилттай болсон гэж үнэллээ. Энэ бол миний үнэлгээ юм" гэж парламентын гишүүн Gazeta.ru-д ярьжээ.

Түүний хэлснээр ДЕГ дээр өндөр ирцтэй байгаа нь иргэдийн хүсэл зоригийг илэрхийлэх ийм хэлбэр, түүний тухтай байдалд олон нийт итгэж байгааг харуулж байна. "Гэсэн хэдий ч цахим санал хураалт нь хаа нэг газар, олон нийтийн газар очих шаардлагатай байдаг (энэ нь коронавирусын нөхцөлд чухал ач холбогдолтой) байна" гэж хэлсэн.

Будлиангүй, аюулгүй сонгууль

Шинжээчдийн үзэж буйгаар ДЕГ нь хэрэглээний хувьд уламжлалт санал өгөх, хүсэл зоригоо илэрхийлэх хэлбэрээс илүү тохиромжтой төдийгүй илүү аюулгүй юм. "Ердийн санал авах байр бүх талаараа маш эмзэг байдаг. Хохирогч эсвэл өдөөн хатгасан хүн тэнд ирж, ямар нэгэн байдлаар хорлон сүйтгэх үйл ажиллагаа явуулж болно. Харин ДЕГ дээр эдгээр бүх илүүдлийг хасч тооцно. Системийн аюулгүй байдал төвлөрсөн байдлаар хангагдсан бөгөөд энэ нь бүх сонгогчдод ижил түвшинд байна" гэж үзэж болно.

Санал хураалтын цахим хэлбэрийн аюулгүй байдал, тохь тухыг РОЦИТ-ийн захирал Сергей Гребенников мөн онцолсон байна. Тэрээр: "Аюул" гэж хэлээд зарим аргумент өгье. Тухайлбал, гудамжаар алхах нь аюултай толгой дээрээс тоосго унаж магадгүй юм. Том өгөгдөл, хувийн өгөгдөлтэй ажилладаг системийг аюулгүй байлгахыг төр сонирхож байна. Энэ бол төрийн гол үүрэг бөгөөд сонгуулийг ардчилсан байдлаар хийх сонирхолтой байгаагийн илрэл" гэж хэлсэн.

Мөн РОЦИТ-ийн Шуурхай хариу арга хэмжээ авах төв байгуулагдсан цагаас хойш хүмүүс 3 айдастай байсныг тодорхойлж болно.

Эхний айдас нь иргэний дуу хоолой нь тооцогдохгүй буюу интернетийн товчлуур дээр дарахгүй байх.

Хоёр дахь айдас нь өгөгдөл хамгаалалтгүй хаа нэгтээ гоожих.

Гурав дахь айдас нь техникийн үүднээс мэдлэггүй байх, өөрөөр хэлбэл дижитал мэдлэгтэй байх түвшний талаар санаа зовох явдал юм.

"Бид энэ бүх айдсыг задалж, дижитал бичиг үсгийн мэдлэгийг зааж, төрийн үйлчилгээний портал ашиглахыг хичээсэн. Дашрамд дурдахад, Төрийн үйлчилгээний портал нь СЕХ-той хамтарч маш өндөр түвшний ажлыг үзүүлсэн тул миний санаж байгаагаар төрийн үйлчилгээний порталаар өргөдлийг маш хурдан, энгийн бөгөөд хялбар байдлаар илгээх боломжийг бий болгосон. Энэ удаад улсын мэдээллийн технологийн системүүд хамгийн өндөр түвшинд ажиллаж байсан" гэж РОЦИТ-ийн захирал онцолсон.

Ардчиллын ирээдүй

Gazeta.Ru-д ярилцлага өгсөн шинжээчид "ирээдүй цахим санал хураалтын форматад байгаа гэдэгт итгэлтэй байна. Энэхүү орчин үеийн технологи нь иргэд санал авах байрны шууд оролцоогүйгээр хүсэл зоригоо илэрхийлэх боломжийг олгож байгаагаараа давуу талтай" хэмээн онцолсон.

"Санал өгөх нь баяр биш, үзэсгэлэн биш. Биечлэн очиж, паспортоо үзүүлэхийн тулд буудал дээр очих нь тийм ч гүн утгатай биш юм. Офлайн байдлаар санал өгөх нь нэмэлт үнэ цэнэгүй тул онлайнаар санал өгөх нь илүү тохиромжтой. Ирээдүй, миний бодлоор, зөвхөн цахим санал хураалтаар явагдана. Энэ удаад корона вирусын тахал бүх үйл явцыг хурдасгаж эхэллээ. Тухайлбал, уулзалтыг алсаас хийж, бүтээгдэхүүн, бусад үйлчилгээг захиалах ажлыг интернетээр илүү ихээр хийж эхэлсэн бөгөөд энэ удаад сонгуулийн санал хураалтыг цахим хэлбэрээр явууллаа. Санал өгөх нь бусад ажилтай адил үүрэг юм. Өнөөгийн мэдээллийн технологийн дэд бүтцийн хувьд би үүний төлөө хаа нэгтээ явахад бэлэн байна" хэмээн РОЦИТ-ийн захирал Сергей Гребенников хэлсэн.

Төрийн Думын депутат Антон Горелкин: "ДЕГ нь эцэстээ нийтлэг дадал болж, Оросын хаа сайгүй ашиглах боломжтой болно гэж үзэж байна. Үүний зэрэгцээ, парламентын гишүүн үүнийг уламжлалт санал хураалтын хэлбэрийг орлуулах гэж үзэхгүй, харин удахгүй танил болох өөр хувилбар гэж" үзнэ.

"Миний бодлоор одоогоор ДЕГ нь хотын түвшинд үр дүнтэй байх болно. Бид орон нутгийн засаг захиргаа, нийгмийн хоорондын байнгын холбоо, тасралтгүй чиг хандлагыг ажиглаж ирсэн. Цахим санал хураалтын систем нь хурдан бөгөөд хямд, найдвартай арга юм. Одоогийн байдлаар эрх баригчид олон хот, бүс нутагт олон төрлийн платформ дээр явуулж байгаа бүх санал асуулга нь өндөр хамгаалалттай, найдвартай суурийг авах боломжтой. Холбооны түвшинд 2021 оны намар гэхэд бүх Оросын олон сая иргэн Думад цахим хэлбэрээр саналаа өгөх боломжтой болно гэж үзэж байна" хэмээн парламентын гишүүн хэлсэн.

ОХУ-ын СЕХ-ны нарийн бичгийн дарга Майя Гришина: "түүнтэй санал нэг байна 2021 онд Төрийн Думын депутатуудын сонгуулиар Москвад цахим санал хураалтыг (ДЕГ) ашиглах бөгөөд үүнийг хийх нь гарцаагүй" гэж цохон тэмдэглэсэн.  

РОЦИТ-ийн захирал Сергей Гребенников: "Ардчилал бол ард түмний хүч юм. Тиймээс, санал өгөх үед ямар ч тохиолдолд хиймэл оюун ухаан эсвэл үүнтэй ижил төстэй хөгжлийг ашиглах ёсгүй.

Хүн өөрийн хүсэл зориг, сэтгэл хөдлөлийн төлөө саналаа өгөх нь хамгийн чухал зүйл юм. Тухайн цаг хугацаанд тухайн нэр дэвшигчийг хүндэлж, дэмжиж чадна, тэгээд бодлоо өөрчилнө гэсэн үг. Тиймээс сонгогч саналаа өгч, сонгох ёстой. Ямар ч тохиолдолд, машин нь бидний төлөө эсвэл хэн нэгнийг хэзээ ч сонгох ёсгүй, зөвлөмжийн үйлчилгээ энд байх ёсгүй.

Онлайн горимд шилжихдээ ардчиллын үндсэн зарчмуудыг хадгалах нь маш чухал бөгөөд хүн юу сонгодог вэ, энэ бол ард түмний хүч юм" гэж дүгнэсэн.

Мэргэжилтнүүдийн өндөр үнэлгээ

Үндсэн хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай Оросын бүх нийтийн санал хураалт өндөрлөж, санал өгсөн хүмүүсийн 77-аас дээш хувь нь Ерөнхийлөгч Владимир Путины санал болгосон өөрчлөлтийг дэмжсэн. Энэ нь төрийн тэргүүний санаачилгуудад иргэдийн итгэл их байгааг харуулж байна. Шинжээчдийн үзэж байгаагаар санал хураалт хууль ёсны бөгөөд аль болох ил тод болсон. Амжилтад хүрсэн нь цахим санал хураалтыг ийм өндөр түвшинд хийсэн анхны туршилт байсан. Түүний аюулгүй байдал, маргаангүй байдал нь сонгуулийн үйл явцыг зохион байгуулахдаа цаашид ашиглах үндэс суурь болохоор байна.

Туршилтын хоёр бүс онлайнаар саналаа өгсөн.

 – Москва ба Нижний Новгородын бүс нутаг, оршин суугчид өөрсдийн хүсэл зоригоо илэрхийлэх энэ хэлбэрийг урьдчилан сонгосон. Үүний үр дүнд хоёр бүс нутагт 1,090,211 хүн санал өгсөн тул сонгуульд оролцсон хүмүүс системд бүртгэгдсэн хүмүүсийн 93.03% -ийг эзэлж байна. Нийтдээ 1.19 сая сонгогч цахим саналын жагсаалтад орсон (үүний 1,051 сая нь Москва хотод, 139.6 мянга нь Нижний Новгород мужид байсан). Цахим санал хураалтын дүнгээс харахад Москвад санал өгсөн иргэдийн 62.33% нь энэхүү өөрчлөлтийг дэмжиж, 37.67% нь эсрэг санал өгчээ.

Москва дахь Бүх Оросын санал хураалтыг хянах, олон нийтийн төв газрын дарга Илья Массукийн хэлснээр төв байр нь "биечлэн", хоёр сар орчим гадуур ажилласан. Энэ бүх ажлын явцад уламжлалт болон эрт санал хураалт, цахим санал хураалтаар Москвагийн ажиглалтын стандартыг хадгалах боломжтой байв.

Зохион байгуулалтын түвшин өндөр байв

"Алсын зайн цахим санал хураалт дуусахад сая гаруй манай иргэд оролцсон бөгөөд хувийн мэдээлэл алдагдах тохиолдол гараагүй, шифрлэх журам, эцсийн протоколын төсөл нь бүх эрсдэл, зогсонги байдлыг хангаж өгнө" гэж "Цэвэр сонгуулийн төлөө" хөдөлгөөний дарга хэлсэн.

Мөн "Түүний хэлснээр олон нийтийн ажиглагчдын ажил санал хураалтын явцыг нээлттэй, хууль ёсны болгосон" гээд "санал хураалтыг бэлтгэх, зохион байгуулах талаар төрийн байгууллагуудын хийсэн шаргуу ажилд үндэслэн би цахим хэлбэрээр саналаа өгсөн иргэдийн хувийн мэдээллийн аюулгүй байдал, аюулгүй байдалд итгэх итгэлийг олж авлаа" гэж Москвагийн "Хуульчдын холбоо"-ны гишүүн Александр Каратнюк санал хураалтын хууль ёсны болохыг батлав.

Цахим санал хураалтын системийг blockchain технологийн үндсэн дээр бүтээсэн нь нэрээ нууцлах, оросуудын саналыг орлуулах боломжгүй болохыг баталгаажуулсан. Блокчейн нь сонгогчдын саналыг шифрлэсэн хэлбэрээр устгах, өөрчлөх чадваргүйгээр хадгалах боломжийг олгодог. Санал хураалт өөрөө сонгогчийн төхөөрөмжийн дэлгэц дээр үүсдэг бөгөөд энэ тухай мэдээлэл нь хөтөч болон администратор серверүүд дээр хадгалагдахгүй. Үүнээс гадна blockchain сүлжээнд дангаар нь "хянах" сервер байдаггүй бөгөөд энэ нь өгөгдлийг өөрчлөх, хакердах боломжийг үгүй болгодог. Хакеруудын системийг хагалах гэсэн цорын ганц оролдлого бүтэлгүйтсэн.

Шөнийн цагаар шинжээчдэд онцгой анхаарал хандуулж байсан тул сонгуулийг онлайнаар сонгосон хүмүүс хүссэн үедээ саналаа өгөх боломжтой байв. Гэсэн хэдий ч энэ тохиолдолд хоёулаа давхцаж байсангүй.

"Цахим санал хураалтын төв байранд шууд гомдол гараагүй" гэж тус төвийн дарга Илья Массух хэлсэн.

Ийнхүү өндөр чанартай технологийн шийдлүүд нь иргэдийн хүсэл зоригийг алсын хараатай илэрхийлэх явцад гарсан зөрчлийг арилгасан гэж Олон нийтийн төв төвөөс мэдээлсэн.

Алсын зайн цахим санал хураалтын форматад ийм итгэл хүлээлгэж байгаа нь онлайн санал хураалтын горим аюулгүй, цэвэр байгаатай холбоотой гэж олон улсын төлбөрийн системийн Wallet нэгдлийн менежер Денис Сережкин хэлсэн.

"Ерөнхийдөө би цахим санал хураалтын системд эерэг хандлагатай байдаг. Гэхдээ ерөнхийдөө бүх үйлчилгээг, түүний дотор төрийн үйлчилгээг дижиталчлалд оруулахыг би үргэлж дэмжиж байдаг" гэж шинжээч хэлсэн.

Денис Сережкиний хэлснээр дотоодын засгийн газрын үйлчилгээ нь маш өндөр түвшний аюулгүй байдалтай байдаг. Гэсэн хэдий ч ерөнхий ажилд хамгаалалтын технологи, дижитал үйлчилгээ хэрхэн ажилладаг талаар оросуудад байнга мэдээлж байх шаардлагатай.

"Шинжээч, сонгуулийн комиссын гишүүд, олон нийтийн ажиглагчид хоёулаа энэ төрлийн илүү ил тод, хууль ёсны санал хураалт байхгүй гэж санал нэгдэв" гэсэн нийтлэг дүгнэлтэд эрх зүйчид хүрч байна. Тэд: "Энэ бол Оросын Холбооны улсад шинэ практик болсон бөгөөд дараа нь хуульд тодорхой өөрчлөлт оруулах байх гэж бодож байна." Гэхдээ энэ практик, ялангуяа долоон өдрийн турш санал өгөх нь онцгой зүйл биш юм. Ихэнх улс оронд санал хураалт нэг өдрөөр хязгаарладаг. Долоо хоног хаана байна, сар хаана байна, янз бүрийн асуудлаар санал хураах сарууд байдаг. Царт тахлын үед маш хатуу хязгаарлалт тулгарч байгаа тул өөр санал өгөх боломжгүй бөгөөд учир нь энэ нь иргэдийн аюулгүй байдлын тухай юм" гэж онцолж байна.

Шинжээчдийн үзэж байгаагаар санал хураалтын аюулгүй байдал нь олон хүчин зүйлүүдийн хосолсоны үр дүнд гарсан юм.

"Аюулгүй байдлын арга хэмжээ, олон нийтийн ухамсартай байдал, олон нийтийн хяналт, сонгуулийн тогтолцооны үйл ажиллагаа, Ноу-хауг амжилттай уялдуулсны хүчинд Москва, Нижний Новгород муж гэсэн хоёр бүсэд алсын зайнаас цахим санал хураалт явууллаа" гэж Ерөнхийлөгчийн Хүний эрхийн зөвлөлийн гишүүн Александр Броуд гэж хэлэв.

Тиймээс, янз бүрийн хэлбэрийг ашиглан иргэдэд тохиромжтой цагт, аюулгүйгээр санал өгөх бүх боломжийг бий болгосон ба энэхүү санал хураалт нь олон улсын стандартад нийцэж байгааг харуулж, иргэдийнхээ хүсэл зоригийг илчлэх шаардлагатай үед бусад чухал мөчүүдэд ашиглаж болох сайн туршлагыг бий болгосон гэдэгт шинжээчид итгэлтэй байна.

Дэлгэрэнгүй унших
сурталчилгаа
Монгол Улсын Их Хурлын 2020 оны сонгуулийн санал хураалт дуусах хүртэл сайтын сэтгэгдэл бичих талбарыг түр хаасан тул хүлцэл өчье. TODOTGOL.MN сайтын редакц

Тод индэр

Эрүүл мэндийн салбар дахь авлигатай тэмцэх нь - Афганистаны таван сургамж

Огноо:

,

Афганистанд айдас төрүүлэм үйл явдлуудын зэрэгцээ авлигатай тэмцэх талаар сонирхолтой зүйлс өрнөж байна. 2016 оны 6-р сараас хойш боловсрол, худалдан авах ажиллагааны талаарх ахиц дэвшлээс гадна эрүүл мэндийн системд авлигын эсрэг томоохон санаачилга гарч байна. Энэхүү хүнд хэцүү нөхцөлд авлигын эсрэг амжилтад хүрсэн туршлага нь бусад орны авлигатай тэмцэгчид болон эрүүл мэндийн сайд нарт дараах таван сургамжийг өгч байгаа юм. 

Нэгдүгээрт, улс төрийн хүчтэй, зоригтой манлайлал зайлшгүй шаардлагатай боловч ширүүн эсэргүүцлийг өдөөдөг. 2015 онд доктор Фероззудин Фероз Афганистаны Нийгмийн эрүүл мэндийн сайд болсон бөгөөд өөрийнх нь эсрэг авлигын хэргээр буруутгаж байсныг ч үл харгалзан тэр даруй авлигын эсрэг зогсож, энэ талаар хэд хэдэн захирамж гаргаж, авлигын эрсдэлийн хараат бус үнэлгээ хийлгэхийг хүссэн юм. 2016 оны 6-р сард Хяналт шинжилгээ, үнэлгээний хороо эрүүл мэндийн салбар дахь авлигын асуудлыг шийдвэрлэж чадаагүй Яамыг маш их шүүмжилж, зуу гаруй зүйлийн өөрчлөлт шинэчлэл хийхийг зөвлөсөн хараат бус тайлан гаргахад сайд уг тайланг ил тодоор дэмжиж байв. 

Хэдийгээр парламентын гишүүдийн зүгээс маш их дарамт шахалт ирж байсан ч тэрээр импичментээр албан тушаалаас нь огцруулах гэсэн парламентын оролдлогыг даван гарсан юм. Афганистан дахь асуудлын нэг хэсэг нь парламентын гишүүд бөгөөд тодорхой хүмүүсийг, тэр дундаа эрүүл мэндийн салбарт ажилд авахыг яамнаас шаардаж, албан тушаалын эрх мэдлээ урвуулан ашиглаж гэрээ байгуулахад нөлөөлөхийг оролддог. Сайдын энэхүү хатуу байр суурь нь аюултай боловч зайлшгүй шаардлагатай байсан юм.

Хоёрдугаарт, эрүүл мэндийн салбар дахь авлигатай тэмцэх талаар хэсэгчилсэн бус, цогц, иж бүрэн арга хэмжээ авах нь зүйтэй. Хяналт шинжилгээ, үнэлгээний хорооны тайлан болон түүнээс урган гарсан шинэчлэлийн хүчин чармайлтын ялгагдах нэг зүйл бол түүний өргөн цар хүрээ байв. Энэхүү тайлан непотизм хайх, эрх мэдлээ урвуулан ашиглах, эрүүл мэндийн үйлчилгээ үзүүлэхэд хүний эрхийг зөрчих, мөнгө нэхэх, залилан мэхлэх, үнэмлэх, диплом хуурамчаар бүрдүүлэх, ашиг сонирхлын зөрчил, төрийн өмчийг шамшигдуулах, хувьдаа завших, хээл хахууль зэрэг эрүүл мэндийн салбарын авлигын асуудлуудыг бүхэлд нь хамарсан байна. 

Дараа нь сайд Фероззудин Фероз эрүүл мэндийн тогтолцооны зургаан хэсэг болох (1) эрүүл мэндийн зохицуулалтын удирдлага, (2) эрүүл мэндийн үйлчилгээ, (3) бүтээгдэхүүний түгээлт, хадгалалт, (4) эрүүл мэндийн бүтээгдэхүүний маркетинг, (5) худалдан авах ажиллагаа, (6) санхүү, ажиллах хүчний менежмент дэх авлигатай тэмцэх дөрвөн үндсэн элемент болох (i) зохицуулалт, (ii) урьдчилан сэргийлэх, (iii) яллах, (iv) олон нийтийн оролцоонд чиглэсэн авлигын эсрэг цогц стратегийг боловсруулсан байна.

Гуравдугаарт, бодлогын үр ашигтай багц шинэчлэл бүрэн хангалттай биш бөгөөд стратегийг хэрэгжүүлэх бат бөх бүтэц болон үйл явцыг бий болгож, түүнийг тайлагнах нь бас чухал юм. Афганистаны эрүүл мэндийн салбар дахь авлигатай тэмцэх хүчин чармайлтын хувьд эрүүл мэндийн салбарын оролцогч талууд болон яамны дотоод удирдах албан тушаалтнуудаас бүрдсэн удирдлагын хамтын ажиллагааны бүлгийг байгуулав. Мөн тэрбээр Ерөнхийлөгчийн идэвхтэй дэмжлэгийг авч, яамны ажилтнуудад зөвлөмжийг хэрэгжүүлэхийг даалгаж, эсэргүүцсэн зарим хүмүүсийг албан тушаалаас нь түдгэлзүүлсэн байна.

Зохион байгуулалтын хамгийн гол өөрчлөлтүүд нь Үндэсний анагаах ухаан, эрүүл мэндийн бүтээгдэхүүний зохицуулах газрыг шинээр байгуулсан (эмийн сан, эм импортлогч компани, лабораториудад аудит, хяналт шалгалтыг нэмэгдүүлж, лицензгүй олон зуун компанийг хар жагсаалтад оруулсан), мөн яамны бүтэцэд Өргөдөл гомдлыг хянах алба байгуулсан явдал байв.

Дөрөвдүгээрт, бодитой, нягт нямбай хяналт шинжилгээнд хүрэлцээтэй нөөцөөр хангах нь амин чухал юм. Афганистаны эрүүл мэндийн салбарын хувьд Хяналт шинжилгээ, үнэлгээний хороо хяналтын дараах шинэ хэлбэрийг бий болгов. Зөвлөмжүүд хэрэгжиж дууссан эсэхийг уламжлалт маягаар зөвхөн дөрвөлжин нүдэнд тэмдэглэхийн оронд эрүүл мэндийн гурван байгууллага бүрт нэг сарын хугацаатай ажиллаж, шаардлагатай арга хэмжээ хэрэгжиж байгаа эсэх талаар эрүүл мэндийн ажилтнууд, өвчтөнүүд, эмч нартай ярилцах тус бүр хоёр хүний бүрэлдэхүүнтэй баг байгуулав. Энэхүү идэвхтэй хяналт нь нэлээд өртөг өндөртэй боловч энэ талбарт үнэхээр юу өөрчлөгдөж байгаа талаар Хяналт шинжилгээ, үнэлгээний хороо болон Яам хараат бус мэдээллээр хангагдах анхны алхам болсон юм. 

Одоогийн байдлаар тус Хороо нь хяналтын энэхүү хэлбэрийг бүх яамд дээр томоохон дүн шинжилгээ хийхдээ ашиглаж байна. (Хяналт шинжилгээ, үнэлгээний хороо улирал тутмын тайлангаа нийтэлдэг бөгөөд эндээс үзэх боломжтой.)

Тавдугаарт, олон нийт болон орон нутгийн удирдагчидтай зарим талаар ил тод байдал, санал хүсэлтийг нь хангах, зарим талаар найдвар хүлээлтийг нь зохицуулах зорилгоор ажиллах. Афганистаны эрүүл мэндийн салбарын шинэчлэлийн хүрээнд үүссэн нэг асуудал бол гэрээт эрүүл мэндийн үйлчилгээ үзүүлэх талаарх олон нийтийн хүлээлт болон яам, ТББ-уудын чадварын хоорондын үл нийцэх байдал юм. Энэхүү зөрүүтэй байдал нь олон нийтийн дунд үл итгэх байдал, яамны талаарх сөрөг ойлголтыг бий болгож, улмаар яам нь ТББ-уудыг хүмүүсийн хэрэгцээг хангахын тулд "хүчилдэггүй", өөрийн үйлчилгээ үзүүлэх тогтолцоог завхруулсан гэсэн ойлголтыг өргөнөөр бий болгожээ. Энэ бол ноцтой асуудал бөгөөд Сайдын стратеги нь 12-18 сарын хугацаанд авлигын эсрэг шинэчлэлийг эхлүүлэх, дараа нь олон нийтийн уулзалт, үйл ажиллагаагаар хөндөгдөж буй асуудлуудад анхаарал хандуулах болно. Тэгэхээр энэ нь үр дүнд хүрэх эсэхийг хэлэхэд нэлээн эрт байгаа юм.

Дэлгэрэнгүй унших

Тод индэр

Г.Хосбаяр: Туул гол дагуух 4 байршилд концепц, загвар зураг боловсруулах 20 сая төгрөгийн шагналын сантай уралдаан зарлалаа

Огноо:

,

Туул голын эрэг дагуу дөрвөн байршилд иргэд, олон нийтийн амрах, зугаалах, чөлөөт цагаа ая тухтай, зөв боловсон өнгөрөөх, талбайн төлөвлөлтийн шийдлийг олон нийтийн оролцоотой тодорхойлох зорилгоор 20 сая төгрөгийн шагналын сантай концепц, загвар зураг боловсруулах уралдаан зарласан. Уралдаан дөрөвдүгээр сарын 30-наас тавдугаар сарын 20-ны хооронд 21 хоногийн хугацаатай үргэлжилнэ. Тэгвэл энэ талаар Хот байгуулалт, хөгжлийн газрын Ерөнхий архитекторын ажлын албаны ахлах мэргэжилтэн Г.Хосбаяраас тодрууллаа.

-Туул гол дагуу нийт хэдэн байршилд зураг төсөл хийхээр төлөвлөсөн бэ?

-Туул гол дагуу Баянзүрхийн гүүрнээс Сонсголонгийн гүүр хүртэл нийт 16 байршилд тохижилт хийхээр төлөвлөж байгаа. Үүнээс нэг  байршилд тохижилтын ажил бүрэн хийгдсэн бол есөн байршилд тохижилтын ажлын даалгаврыг баталсан. Эхний ээлжид дөрвөн байршилд концепц, загвар зураг боловсруулах уралдаан зарлаад байна.

-Энэхүү уралдааныг зохион байгуулж байгаа зорилго юу вэ. Өмнө нь ийм төрлийн уралдаан зохион байгуулж байсан уу?

-Туул гол дагуу иргэдийн амарч, зугаалах, чөлөөт цагаа өнгөрөөх нэгдсэн зохион байгуулалт, төлөвлөлттэй тохижилт бүхий талбай байгуулах шинэлэг санаа, шийдэл, концепцыг олон нийтийн оролцоонд тулгуурлан тодорхойлох үүднээс нээлттэй уралдааныг зарласан. Өмнө нь нийслэлээс жанжин Д.Сүхбаатарын талбайн урд хэсгийн 2.5 га газарт тохижилтын концепц, загвар зураг төсөл боловсруулах уралдаан зохион байгуулж байсан бөгөөд түрүүлсэн бүтээлийн үзэл, санааны дагуу бүтээн байгуулалтыг өнгөрсөн онд хийж гүйцэтгэсэн

.

 

-Уралдаанд хэн оролцох боломжтой вэ?

-Зураг төсөл боловсруулдаг мэргэжлийн байгууллага, хувь хүн, уран бүтээлчид, оюутан, залуус оролцож, бүтээлээрээ өрсөлдөх бүрэн боломжтой. Уралдаанд оролцох материалыг 2021 оны тавдугаар сарын 20-ны 10:00-16:00 цагийн хооронд Нийслэлийн Засаг захиргааны II байр, Хангарди ордны 13 давхар Хот байгуулалт, хөгжлийн газарт хүлээж авна.

-Уралдааны гол шалгуур үзүүлэлт юу байх вэ?

-Таван гол шалгуур үзүүлэлт байгаа. Төслийн үзэл санааны шинэлэг байдал, иргэд, олон нийтийн амрах нөхцөлийг бүрдүүлсэн байх, байгаль орчинд ээлтэй орчин үеийн  техник технологийн шийдлүүдийг тусгасан байдал, ажлын гүйцэтгэл иж бүрдлийг хангасан байдал, иргэд, олон нийтийн санал гэсэн таван шалгуур үзүүлэлтээр тус бүрд нь оноо өгч, үнэлгээ гаргана.

-Оролцогчид юуг анхаарах хэрэгтэй вэ?

-Уралдаанд ирүүлсэн бүтээлүүдийг 2021 оны тавдугаар сарын 20-23-ны өдрүүдийн хооронд Нийслэлийн Хот байгуулалт, хөгжлийн газрын албан ёсны цахим хуудас болох https://uda.ub.gov.mn/ сайтад байршуулан иргэд, олон нийтээс санал авна. Үүний дараа Нийслэлийн Засаг даргын захирамжаар байгуулагдсан уралдаан дүгнэх комисс хуралдаад, дүнгээ гаргана. Мөн уралдаан зарлаж байгаа дөрвөн байршлын UTM 1:500-ын байр зүйн зургийг 11-321943 болон 90999918 утсаар холбогдож, албан ёсоор бүртгүүлэн, и-мэйлээр авах боломжтой.

-Нэг л зураг төсөл шалгаруулах уу?

-Нийслэлийн Засаг даргын захирамжаар нийт 20 сая төгрөгийн шагналын санг баталсан. Үүнээс шилдгийн шилдэг санаа буюу тэргүүн байр нэгийг шалгаруулж, 15 сая төгрөг, дэд байр нэгийг шалгаруулж таван сая төгрөгөөр урамшуулна. Шилдгээр шалгарсан бүтээлийн концепц, үзэл санааны дагуу тохижилтын ажлын зураг хийгдэх юм.

Дэлгэрэнгүй унших

Тод индэр

Д.Сумъяабазар: Хүчирхэг сэтгүүл зүйн төлөөх үйлсэд амжилт хүсье

Огноо:

,

Эрхэм хүндэт сэтгүүлчид ээ,
Эрхэм хүндэт хэвлэл мэдээллийн байгууллагын ажилтан, хэвлэлийн төлөөлөгчид өө,
Та бүхэндээ Дэлхийн хэвлэлийн эрх чөлөөний өдрийн мэндийг хүргэхийн ялдамд дэлхий нийтийг хамарсан коронавирусийн цар тахлын энэ хүнд, хэцүү цаг үед эзэмшсэн мэргэжилдээ эзэн болж, нийгмийн болоод нийтийн үнэт зүйлийн төлөө хичээнгүйлэн ажиллаж буйд тань талархал илэрхийлье.
НҮБ-ын Ерөнхий ассамблейн шийдвэрээр Дэлхийн хэвлэлийн эрх чөлөөний өдрийг жил бүрийн тавдугаар сарын 3-ны өдөр тэмдэглэж ирсэн нь сэтгүүлчид Та бүхний эрхийг баталгаажуулж, үүргийг чангатгаад зогсохгүй оршин буй нийгмийнхээ хөгжил дэвшилд оруулж буй бодит хувь нэмрийг тань алдаршуулан таниулахад чиглэдэг нь гарцаагүй. Энэ бол иргэдийн мэдэх эрхийг хангахын зэрэгцээ амьдрах эрхийг хамгаалахын төлөө нийгэмд шударга ёсыг төлөвшүүлж, хүн ёсны харилцааг баталгаажуулахын тулд Та бүхний даван туулж буй олон олон саад бэрхшээл, халширч шантрахгүйгээр хичээнгүйлэн зүтгэж буй итгэл найдварт зориулагдсан их хүндэтгэл юм.
Тиймээс ч нийслэлийн Засаг дарга бөгөөд Улаанбаатар хотын Захирагчийн хувиар их хотын хөгжилд оруулж буй Та бүхний хувь нэмэрт дахин талархал илэрхийлээд орчин цагийн хотын хөгжлийг цогцлоон бүтээх их үйлсэд хамтран ажиллахыг урья. Учир нь, хотын хөгжил гэдэг хүний эрх, амьдрах эрхийн баталгаа бөгөөд Улаанбаатар хотод хийгдэж буй бүх бүтээн байгуулалт улаанбаатарчуудын маань эрх ашгийн төлөө, улаанбаатарчуудын маань ая тухтай, аюулгүй амьдралын төлөө зориулагдах ёстой юм.
Үүнд эрхэм хүндэт сэтгүүлчид Та бүхэн минь хяналт тавьж, алдаа дутагдал бүрд минь нүд чих болж, сайн сайхан болгонд урам зориг өгч гэмээн улаанбаатарчууддаа ээлтэй ШИНЭ УЛААНБААТАР ХОТыг хамтын хүчээр бүтээж чадна гэдэгт итгэлтэй байна.
Энэ бол Дэлхийн хэвлэл мэдээллийн эрх чөлөөний өдөр Та бүхнээсээ хүсэх хотын хүсэл бөгөөд дашрамд нь хараат бус, бие даасан сэтгүүл зүйн үнэнд хааяа алгадуулж, хааяа зэмлүүлж, хааяа зөвлөлдөж яваа улстөрчийн хувьд хэзээд сэтгүүлчдийн хөдөлмөрийг үгүйсгэх, хүчгүйдүүлэх, “өшиглөх” үйлдэл гаргахгүй гэдгээ илэрхийлье. Мөн цар тахлын нөхцөл байдалтай уялдуулан та бүгдийн хэвлэн нийтлэх үйл хэрэгт дэлхийн бусад сэтгүүлчийн нэгэн адил багагүй хохирол учирч, саад бэрхшээл тохиож буй ч хүнд, хэцүү цаг үеийг хичээнгүйлэн даван туулахыг хүсье. Учир нь, энэ бол бид бүхний, хүн нэг бүрийн хамтдаа даван туулах дэлхий нийтийн бэрхшээл бөгөөд ковидгүй зуны өдрүүдэд Улаанбаатар хотын төв гудамжнаа хотын хөгжлийг хэлэлцэн ярилцах сайхан цаг ирнэ гэдэгт итгэлтэй байгаагаа уламжилъя.
Тэр цагт нийгмийн үнэт зүйлийг түүчээлэгч, хамгаалагч болсон сэтгүүлчид Та бүхэнтэйгээ нээлттэй хамтран ажиллаж, шударга, үнэн сэтгүүл зүйн дэмжигч, хэвлэлийн эрх, эрх чөлөөний хамгаалагч нь байх болно оо. Иймд Та бүхэндээ дахин баярын мэнд хүргэж, ХҮЧИРХЭГ СЭТГҮҮЛ ЗҮЙН төлөөх их үйлсэд тань амжилт хүсье.
Үзэг тань хурц, үг тань мэргэн байг ээ.
 
НИЙСЛЭЛИЙН ЗАСАГ ДАРГА БӨГӨӨД УЛААНБААТАР ХОТЫН ЗАХИРАГЧ Долгорсүрэнгийн СУМЪЯАБАЗАР
Дэлгэрэнгүй унших
сурталчилгаа
Тод мэдээ2 цаг 2 минут

Богд уулын аяллын маршрутыг тохижуулах төслийг танилцуулав

Тод мэдээ2 цаг 13 минут

Урамшуулал олгох журмын төслийг буцаав

Тод мэдээ2 цаг 16 минут

Хог хаягдлын олон нийтийн байцаагч ажиллуулах, мөнгөн урамшуулал олг...

Тод мэдээ2 цаг 26 минут

Энхтайваны гүүрний замыг нээлээ

Өнөөдөр2 цаг 29 минут

Тээврийн хэрэгслийг замын хөдөлгөөнд 06:00-22:00 цагийн хооронд орол...

Өнөөдөр2 цаг 32 минут

Худалдаа үйлчилгээний байгууллагууд 07:00-20:00 цагийн хооронд ажилл...

Өнөөдөр2 цаг 33 минут

Улаанбаатарт өдөртөө 13 хэм дулаан

Өнөөдөр2 цаг 33 минут

Үс шинээр үргээлгэх буюу засуулбал өлзийтэй сайн

Өнөөдөр2021/05/07

УОК-оос сэрэмжлүүлэг мэдээлэл хүргэж байна /2021.05.07/

Тод мэдээ2021/05/07

Д.Амарбаясгалан: АН эрх мэдэл, албан тушаалын төлөө өлсгөлөн зарлаха...

Тод мэдээ2021/05/07

Л.Оюун-Эрдэнэ:Тавантолгой-Гашуунсухайт чиглэлийн төмөр замыг ирэх он...

Тод мэдээ2021/05/07

Ковид цар тахлын үед хууль, дүрмийн гадуур байж болно гэсэн ямар ч з...

Санал болгох