Чөлөөт бүс
Японы гайхамшгийн нууц нь "хар сувд" байсан уу...
Өнгөрсөн зууны эхээр буюу 1904 онд болсон нэгэн сонирхолтой түүхийг та бүхэнд хүргэж байна. Тэр үед Оросын "Аметист" хэрэх онгоц Өмнөд Хятадын тэнгист Данагаас холгүй Японы нэгэн мина зөөгч онгоцыг живүүлжээ. Түүнээс хойш 2 жилийн дараа буюу 1906 оны эхээр Францын "Круле" завь салаар яваа тамирдсан туранхай тэнгисчинг Хойд Аннамагийн эрэг хавиас олжээ. Намайг Имурио Исокава гэдэг. Би №125 мина зөөгч хөлгийн багийн амь мэнд үлдсэн цорын ганц гишүүн юм. Параселийн нэгэн аралд ганцаараа 1,5 жил амьдарсан гэж далайчин өгүүлжээ.
Тэр Япон улсад буцаад гурван жил сэтгэл мэдрэлийн өвчтэй хүмүүсийн эмнэлэгт эмчилгээ хийлгэжээ. Дараа нь цэргийн яамны тэтгэврээр гэр бүлтэйгээ амьдарсан байна. Тэр арал дээр олж илрүүлсэн гайхамшигт дармал эд эрдэнэсийн тухай эмч нар болон төрөл төрөгсдөдөө өгүүлсэн. Гэвч тэд далайчинд итгэхгүй байв. Гэвч 1945 оны эхээр Токиогоос хүмүүс талийгаач Исокавагийн ар гэрт очиж, эрдэнэсийн тухай далайчны яриаг их сонирхов. Тэгэхдээ уулзалт ярианы тухай мэдээлэхгүй байх хүсэлт тавьжээ.
1945 оны 6 дугаар сард Японы "I-409" шумбагч онгоц Параселийн нэгэн аралд ойртов. Түүний ахмад ба багийн гишүүд Японы цэргийн тагнуулын хүмүүст захирагдаж байсан. Тэнгисчид хэдэн торх эрэг хавийн хавцлаас гаргаж онгоцонд ачсаныг агаараас харсан гэж хожим дайсны хөлгийн гэнэтийн дайралтаас хамгаалах усанд буух нисэх онгоцны нисэгч өгүүлжээ. Эдгээр торхонд чухам юу байсныг далайчдад мэдээлээгүй. Дараа нь бүх далайчныг камиказе хэмээх шумбагч хөлөг онгоцнуудаар хуваарилсан билээ.
1955 онд дээрх нисэх онгоцны нисэгч Нагасаки хотын гудамжинд шумбагч онгоцны багийн даргатай санамсаргүй тааралдсан байна. Нөгөө хэдэн торх сувд түүний дотор их үнэтэй хар сувд дүүрэн байсныг тагнуулын офицеруудээс нууцаар шагайж харснаа тэрээр өгүүлжээ. Хориод торх тус тус бараг 100 кг жинтэй байсан. Тэр үед эдгээр торхонд хийсэн сувд 10-15 тэрбум долларын үнэтэй байжээ.
Гайхалтай нь сувд XVI зууны үед Параселийн нэгэн аралд баазтай байсан Малайн далайн дээрэмчин Бумбгвар Анамбасугийн өмч байсан гэдэг. Имурио Исокава тэр л арлаас энэхүү эрдэнэсийг олсон байна. Тэгвэл "I-409" шумбагч хөлөг онгоцонд ачсан сувд хаачсан бэ?
Дайны дараа нэг бүр нь бараг 10 сая долларын өртөг бүхий хэдэн хар сувд Техасын нефтийн үйлдвэрийн эзэн Жон Синкстоны цуглуулгад байсан байна. Тэр Америкийн "Радиотехникс" пүүсийн ерөнхий нягтлан бодогч Рональд Смиттай харилцаа холбоотой байсан аж. Дайны дараагаар хоёр япон хүн дампуурах ирмэгт тулсан пүүсийн ажлын өрөөнд ирж, 1943 онд үндэслэн байгуулагдсанаасаа хойших пүүсийн бүх боловсруулалтыг чемодан сувдаар солих санал тавьсан тухай Рональд Смит өгүүлэв. Америкчууд зөвшөөрч, нэг үе тансаг амьдарч, эцэст үгүйрэн хоосорсон гэдэг. Харин Япон улсад цэргийн ба энгийн янз бүрийн бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэх пүүс бий болжээ.
Энэ мэтээр Европ буюу Америкт байгаа нэлээд үнэтэй хар сувдны түүхийг сонирхвол дайны дараа дэлхий даяар аялж, чемодан дүүрэн сувдаар цоо шинэ техникийн боловсруулалтыг худалдан авч байсан хэдэн япон хүний ул мөр илрэн тодорч болох юм.
Чөлөөт бүс
Муур өндрөөс бүрэн аюулгүй унаж чаддаг уу?
Муур өндөр газраас унаад зүгээр босоод явчихдаг бичлэг, түүхүүдийг бид олонтаа хардаг. Тэгэхээр муур үнэхээр ямар ч өндрөөс унасан гэмтэхгүй гэсэн үг үү гэдэг асуулт гарч ирнэ.
Үнэндээ муур бусад амьтдаас илүү “унаж чаддаг” нь үнэн. Тэдэнд төрмөл нэг онцгой чадвар бий. Унах үедээ агаарт биеэ эргүүлж, дөрвөн хөл дээрээ буухыг хичээдэг. Үүнийг шинжлэх ухаанд Righting reflex гэж нэрлэдэг. Өөрөөр хэлбэл, муур унаж байхдаа “өөрийгөө засаж” чаддаг гэсэн үг.
Мөн муурын биеийн бүтэц нь уналтыг даахад тусалдаг. Нуруу нь маш уян, хөл нь доргилтыг шингээх чадвартай. Унахдаа хөл, биеэ дэлгэж, агаарт хурд сааруулдаг нь нэг төрлийн “байгалийн шүхэр” мэт үйлчилдэг аж.
Сонирхолтой нь, унах өндөр хүртэл нөлөөтэй. Хэт нам өндрөөс унахад муур биеэ зөв эргүүлж амжихгүй байж болно. Харин арай өндөр зайд унах үедээ зөв байрлалаа олж амжих магадлал нэмэгддэг гэж судлаачид тайлбарладаг. Гэхдээ энэ нь “өндөр байх тусмаа аюулгүй” гэсэн үг огт биш.
Муур ямар ч тохиолдолд гэмтэх эрсдэлтэй хэвээр. Яс хугарах, дотор эрхтэн гэмтэх, хүнд тохиолдолд амь насанд аюул учрах ч боломжтой. Тиймээс “муур есөн амьтай” гэдэг нь бодит биш, харин зүйрлэл төдий ойлголт юм.
Эцэст нь хэлэхэд, муур унахдаа амьд үлдэх чадвар өндөр боловч бүрэн аюулгүй биш. Тиймээс гэрийн тэжээвэр муураа цонх, тагт зэрэг өндөр газраас хамгаалах нь эзний хамгийн чухал үүрэг хэвээр байна.
Чөлөөт бүс
Халимны сүү ууж болох уу?
“Амьтны сүү юм чинь ууж л таараа биз дээ?” гэж бодогдож байна уу? Тэгвэл жаахан сонирхоод үзье. Юуны өмнө, халимны сүү гэдэг чинь энгийн сүү биш аж. Үхрийн сүүтэй харьцуулахад хэд дахин илүү тослогтой, бараг л цөцгий, масло хоёрын дунд юм шиг өтгөн. Тэр бүү хэл усанд уусахгүй, харин шахагдаж гардаг гэвэл итгэх үү? Зулзагандаа зориулсан жинхэнэ “energy drink” гэсэн үг.
Гэхдээ эндээс л сонирхолтой хэсэг эхэлнэ.
“За тэгээд нэг амсаад үзчихье” гэвэл тийм амар биш.
Халим бол зэрлэг, асар том амьтан. Далайд амьдардаг, барихад ч бэрх. Дээрээс нь дэлхий даяар хамгаалагдсан амьтны нэг тул International Whaling Commission зэрэг байгууллагууд агнах, барихыг хатуу хянадаг. Өөрөөр хэлбэл, сүүг нь авах гэж оролдох нь өөрөө асуудал дагуулна.
Тэгээд ч бодоод үз дээ… усан дотор халим “саана” гэдэг кинонд л гардаг ажил шүү дээ. Бодит амьдрал дээр ийм технологи ч, арга ч байхгүй.
Тэгэхээр дүгнэлт?
- ✔️ Онолын хувьд: амьтны сүү тул ууж болох мэт
- ❌ Бодит байдалд: боломжгүй шахуу
- 😂 Туршиж үзэх: бараг “mission impossible”
Халимны сүү тийм өтгөн байдаг нь зулзагыг усанд дулаацаж, хурдан өсөхөд нь туслах зориулалттай гэнэ. Байгаль хүртэл “premium nutrition” хийчихжээ
Чөлөөт бүс
ChatGPT хэрхэн ажилладаг вэ
Хиймэл оюун ухаанд суурилсан ChatGPT нь хүний бичсэн асуулт, өгүүлбэрийг ойлгож, түүнд тохирсон хариу үүсгэдэг дэвшилтэт систем юм. Сүүлийн жилүүдэд ийм төрлийн чатботууд өргөн хэрэглээнд нэвтэрч, мэдээлэл авах, бичих, суралцах зэрэг олон үйлдлийг хөнгөвчилж байна.
ChatGPT-ийг ашиглахад хэрэглэгч асуулт эсвэл хүсэлтээ бичиж оруулснаар бүх процесс эхэлдэг. Энэ асуулт интернетээр дамжин серверт хүрч, тэнд асар их хэмжээний мэдээлэлд тулгуурласан хиймэл оюуны загвар ажиллаж эхэлнэ.
Энэхүү систем нь “хэлний загвар” гэж нэрлэгддэг технологид суурилдаг. Өөрөөр хэлбэл, үгс хоорондоо хэрхэн холбогддог, ямар дарааллаар хэрэглэгддэгийг өмнө нь сурсан өгөгдлөөрөө таамаглан, өгүүлбэрийн утгыг ойлгож эхэлдэг гэсэн үг юм.
Асуултын утгыг задлан шинжилсний дараа ChatGPT хамгийн тохиромжтой хариуг үүсгэхийн тулд үгсийг нэг нэгээр нь сонгон, өгүүлбэр болгон эмхэтгэдэг. Энэ процесс маш богино хугацаанд явагддаг тул хэрэглэгчид бодит цагийн мэт хурдан хариу авдаг.
Үүсгэсэн хариуг хэрэглэгчид буцаан харуулсны дараа харилцаа үргэлжилж болно. Хэрэглэгч дахин асуулт асуух бүрд систем шинэ нөхцөлд тохируулан хариултаа өөрчилж, илүү оновчтой болгохыг зорьдог.
Ийнхүү ChatGPT нь хүний хэлний хэв маягийг дуурайн, мэдээллийг боловсруулах замаар харилцан яриа өрнүүлдэг технологи бөгөөд өнөөдөр боловсрол, сэтгүүл зүй, бизнес зэрэг олон салбарт өргөн ашиглагдаж байна.
