Дэлхий нийтээр..
Засгийн газрын 2024-2028 оны үйл ажиллагааны хөтөлбөрийн төслийг УИХ-д өргөн мэдүүлнэ
Монгол Улсын Засгийн газрын ээлжит хуралдаан 2024 оны наймдугаар сарын 7-ны өдөр болж, Монгол Улсын Засгийн газрын 2024-2028 оны үйл ажиллагааны хөтөлбөрийн төслийг хэлэлцээд холбогдох тогтоолын төслийн хамт 2024 оны наймдугаар сарын 12-ны даваа гарагт Улсын Их Хуралд өргөн мэдүүлэхээр тогтлоо.
Засгийн газрын 2024-2028 оны үйл ажиллагааны хөтөлбөрийн төслийг боловсруулахдаа “Алсын хараа-2050”, “Бүсчилсэн хөгжлийн үзэл баримтлал” зэрэг Монгол Улсын урт, дунд хугацааны хөгжлийн бодлогод нийцүүлж, 2024 оны сонгуулиар Улсын Их Хуралд суудал авсан Монгол Ардын Нам, Ардчилсан Нам, ХҮН намын сонгуулийн мөрийн хөтөлбөрт тулгуурлан, төр, хувийн хэвшил, эрдэм шинжилгээ, судалгаа, иргэний нийгэм болон олон улсын байгууллагуудын саналыг тусгажээ.
Үйл ажиллагааны хөтөлбөрт
· Бүсчилсэн хөгжлийн бодлого
· Хүний хөгжлийн цогц бодлого
· Үндэсний баялгийн сан ба орон сууцжуулалтын бодлого
· Эдийн засгийн бодлого
· Бүтээмжтэй, цомхон төрийн бодлого гэсэн таван бүлгийн хүрээнд “Улаанбаатар хот-20 минутын хот”, “Бүсчилсэн хөгжил”, “Боловсролын чанарын шилжилт ба хүртээмж”, “Эрүүл монгол хүн”, “Дундаж давхаргыг тэлэх бодлого”, “Үндэсний баялгийн сан”, “Орон сууцжуулалт”, “Эдийн засгийн эрх чөлөө”, “Хүртээмжтэй эдийн засаг”, “Эдийн засаг, нийгмийн эрэлт хэрэгцээнд суурилсан салбар дундын шинжлэх ухаан, технологийн хөгжүүлэлт”, “Үндэсний сөрөн тэсвэрлэх чадавх ба олон улсын нөхцөл байдал”, “Байгаль орчин, уур амьсгалын өөрчлөлтийн бодлого”, “Иргэндээ ээлтэй засаглалын бодлого” зэрэг 13 бодлогын зорилтыг хэрэгжүүлэхээр төлөвлөсөн байна.
Түүнчлэн Үндэсний эрх ашиг, олон улсын харилцаа, геополитикийн эгзэгтэй өнөөгийн нөхцөл байдал, Монгол Улсын хөгжлийн тулгамдсан асуудлыг хурдтай шийдвэрлэх шаардлагын дагуу Засгийн газрын 2024-2028 оны үйл ажиллагааны хөтөлбөрийг хэрэгжүүлэхдээ таван үндсэн чиглэлд анхаарч ажиллах юм.
Үүнд:
Нэгдүгээрт, Бүсчилсэн хөгжлийн үзэл баримтлалыг хэрэгжүүлж, Улаанбаатар-20 минутын хот зэрэг бүс бүрд шаардлагатай хөрөнгө оруулалтыг шийдвэрлэнэ.
Хоёрдугаарт, Боловсрол, эрүүл мэндийн салбар, дундаж давхаргыг тэлэх бодлогод анхаарал тавьж, хүний хөгжил, амьдралын чанарыг сайжруулна.
Гуравдугаарт, Үндэсний баялгийн санг орон сууцжуулалттай уялдуулж, 150 мянган өрхийг орон сууцжуулна.
Дөрөвдүгээрт, Шинжлэх ухаан, технологид суурилсан мэдлэгийн шилжилт хийж, аж үйлдвэржилт, ногоон хөгжил, эрчим хүч, тээвэр логистик, аялал жуулчлал, хөдөө аж ахуй зэрэг салбаруудад онцгойлон анхаарна.
Тавдугаарт, Авлигын эсрэг шударга ёсны тэмцэл, цахим засаглал, “И-Монголиа” нэгдсэн системийг үргэлжлүүлж бүтээмжтэй, цомхон төрийг бий болгон, эдийн засгийг либералчлах чиглэлүүд багтжээ.
Засгийн газрын хуралдаанаар мөн Монгол Улсын нэгдсэн төсвийн 2024 оны төсвийн хүрээний мэдэгдэл, 2025-2026 оны төсвийн төсөөллийн тухай хуульд өөрчлөлт оруулах тухай, Монгол Улсын 2024 оны төсвийн тухай хуульд өөрчлөлт оруулах тухай, Нийгмийн даатгалын сангийн 2024 оны төсвийн тухай хуульд өөрчлөлт оруулах тухай, Эрүүл мэндийн даатгалын сангийн 2024 оны төсвийн тухай хуульд өөрчлөлт оруулах тухай, Үндэсний баялгийн сангийн 2024 оны төсвийн тухай хуулийн төсөл болон дагалдах хууль тогтоомжийн төслийг хэлэлцэж, нэн яаралтай горимоор Улсын Их Хуралд өргөн мэдүүлэхээр тогтлоо.
Төсөвт тодотгол хийж буй гол үндэслэл нь УИХ-ын ээлжит сонгуулийн үр дүнд шинээр байгуулагдсан Засгийн газрын 2024-2028 оны мөрийн хөтөлбөрт тусгагдаж буй мега төслүүдийн ажлыг шууд эхлүүлэхэд шаардлагатай санхүүжилтийг шийдвэрлэхэд чиглэж байна.
Дэлхий нийтээр..
АНУ ухарсан уу: Хормузын бүс дэх завсарлага юу өгүүлж байна вэ
Ирантай холбоотой хурцадмал байдал намжаагүй энэ үед АНУ-ын цэргийн ажиллагаа сүүлийн өдрүүдэд саарч, зарим чиглэлд түр зогссон нь анхаарал татаж байна. Үүнтэй зэрэгцэн “АНУ ухарсан уу?” гэсэн асуулт олон нийтийн дунд гарч эхэллээ.
АНУ тавдугаар сарын эхнээс Хормузын хоолойд саатсан хөлөг онгоцуудыг хамгаалан нэвтрүүлэх ажиллагаа явуулсан. Энэ нь дэлхийн нефтийн нийлүүлэлтийн чухал урсгалд үүссэн саатлыг арилгах зорилготой байв. Харин удалгүй уг ажиллагаагаа хэсэгчлэн саатуулж, хэлэлцээрт илүү анхаарах хандлага ажиглагдав.
Гэвч энэ өөрчлөлтийг шууд “ухралт” гэж дүгнэхэд эрт. АНУ бүс нутагт цэргийн хяналтаа хэвээр хадгалж, шаардлагатай тохиолдолд дарамтаа нэмэгдүүлэх боломжтой байр суурь баримталж байна. Өөрөөр хэлбэл, бүрэн зогсолт бус, тодорхой зорилготой завсарлага гэж ойлгож болно.
Хормузын хоолой бол дэлхийн нефтийн урсгалын гол зангилаа. Тус бүсээр дамжих нийлүүлэлтэд саад гарвал олон улсын зах зээлд шууд нөлөөлдөг. Иймээс АНУ-ын алхам зөвхөн цэргийн хүрээнд бус, эдийн засгийн томоохон үр дагавартай.
Нөгөө талд Иран энэ бүс дэх нөлөөгөө хадгалахыг эрмэлзэж, гадаадын цэргийн оролцоог эсэргүүцсээр байна. Энэ нь хэлэлцээрийг урагшлуулахад бэрхшээл учруулж, хоёр талын итгэлцлийг сул хэвээр байлгаж байна.
Одоогийн нөхцөл байдлыг ажиглавал, аль аль тал тодорхой хэмжээнд болгоомжтой байр суурь баримталж, хурцадмал байдлыг хэт өргөжүүлэхээс зайлсхийж буй дүр зураг ажиглагдана. Гэхдээ бүс нутагт эрсдэл бүрэн арилгагдаагүй хэвээр.
Ийнхүү АНУ-ын энэ алхам нь ухралт гэхээс илүүтэй нөхцөл байдлыг ажиглах, дараагийн шийдвэрт бэлтгэх завсарлага мэт харагдаж байна. Харин энэ завсарлага энхийн хэлэлцээнд хүргэх үү, эсвэл дараагийн хурцадмал үеийн өмнөх нам гүм байдал болох уу гэдэг нь ойрын өдрүүдэд тодорхой болох төлөвтэй.
Дэлхий нийтээр..
АНУ, Ираны хэлэлцээ гацаж, Хормузын хоолойн асуудал хурц хэвээр байна
АНУ болон Ираны хооронд хэдэн сарын турш үргэлжилж буй зөрчилдөөн намжих шинжгүй байгаа бөгөөд хэдийгээр талууд түр гал зогсоох тохиролцоонд хүрээд байгаа ч нөхцөл байдал эмзэг, хэлэлцээ төдийлөн ахиц гараагүй хэвээр байгаа юм.
Хоёр улсын маргааны гол төв нь дэлхийн нефтийн тээвэрлэлтийн чухал зангилаа болох Хормузын хоолой болжээ. Энэ бүс нутгаар дэлхийн газрын тосны ихээхэн хувь дамжин өнгөрдөг тул аливаа саатал нь олон улсын зах зээлд шууд нөлөөлж байна.
Иран сүүлийн үед тус хоолойгоор нэвтрэх хөлөг онгоцнуудын хөдөлгөөнд тодорхой хязгаарлалт хийж, заримыг нь саатуулсан байна. Харин АНУ Ираны нефтийн экспортод дарамт үзүүлэх зорилгоор далайн блокад тогтоожээ. Үүний улмаас олон арван хөлөг онгоц гацаж, газрын тосны үнэ өсөхөд хүрсэн.
Ираны тал “хэрэв АНУ блокадаа зогсоож, хориг арга хэмжээгээ цуцалбал Хормузын хоолойг бүрэн нээхэд бэлэн” гэж мэдэгдсэн бол АНУ-ын Ерөнхийлөгч Доналд ТрампИраны гаргасан энхийн саналыг судалж байгаа ч одоогоор хангалтгүй гэж үзэж байгаагаа илэрхийлжээ.
Ийнхүү хоёр тал байр суурин дээрээ хатуу зогсож байгаа нь хэлэлцээг урагшлуулахад саад болж байна. Гал зогсоох тохиролцоо хүчин төгөлдөр хэвээр байгаа ч бүс нутагт хурцадмал байдал бүрэн намжаагүй, цаашид нөхцөл байдал хэрхэн өрнөх нь тодорхойгүй хэвээр байгаа юм.
Дэлхий нийтээр..
Олборлолт нэмэгдсэн ч Хормузын нөхцөл байдал нефтийн зах зээлд нөлөөлсөөр...
ОПЕК+ бүлгийн орнууд тавдугаар сарын 3-нд уулзаж, зургадугаар сараас нефтийн олборлолтоо өдөрт 188 мянган баррелиар нэмэхээр тохиролцсон байна. Гэвч энэ шийдвэр дэлхийн газрын тосны зах зээлийн гол дарамтыг сулруулж чадсангүй.
Хормузын хоолойн орчимд үүссэн хурцадмал байдал үргэлжилж, дэлхийн нефтийн нийлүүлэлтийн чухал урсгалд саад учруулсаар байна. Тус бүсээр дэлхийн нефтийн ойролцоогоор 20 хувь дамжин өнгөрдөг нь эрсдэлийг улам нэмэгдүүлээд байгаа юм.
Зах зээл дээр энэ нөлөө илэрч, нефтийн үнэ өндөр түвшинд хадгалагдав. Brent төрлийн нефть баррель нь 85–90 ам.долларын хооронд, WTI 80–85 ам.долларын орчимд хэлбэлзсэн.
Шинжээчдийн дүгнэлтээр, олборлолт нэмэгдэх нь үнийн огцом өсөлтийг тодорхой хэмжээнд сааруулж болох ч геополитикийн эрсдэлийг нөхөх хэмжээнд хүрэхгүй хэвээр байгааг анхааруулжээ.
ОПЕК+ бүлэг зах зээлийн нөхцөл байдлыг сар бүр үнэлж, дараагийн уулзалтаа зургадугаар сарын 7-нд хийхээр товлосон аж.
