Тод индэр
У.Баярсайхан: “Монгол бахархал”-ын өдрөөр Монгол урчууд, дархчуудаараа бахархъя л даа

Сурвалжлагч Т.Болор-Эрдэнэ
“Монгол бахархал”-ын өдрийг тохиолдуулан энэ сарын 16-нд Сүхбаатарын талбайд “Монгол бахархал-2020” шилмэл урчуудын нэгдсэн үзэсгэлэн, үзэсгэлэн худалдаа анх удаа болох гэж байна. Уг арга хэмжээг “Монгол бахархал” сантай хамтран зохион байгуулж буй сэтгүүлч, яруу найрагч Ундраагийн Баярсайхантай ярилцлаа.
-Тун удахгүй нэг сайхан арга хэмжээ Сүхбаатарын талбайд зохион байгуулагдах гэж байгааг сошиалаас мэдлээ. Бэлтгэл ажил ямар шатандаа яваа вэ?
-Оролцогчдын бүртгэл ид үргэлжилж байна. 12 хүртэл бүртгэх ёстой. Манайхан ид бужигнаж байна аа. “Монгол бахархал” сангийн тэргүүн, үндэсний сурын аймгийн гоц харваач, спортын дэд мастер Ч.Ууганцэцэгтэй хамтран энэхүү үйл ажиллагааг бий болгохоор ажиллаж байна. Энэ бүсгүй Монголын үйлдвэрлэгч байгууллага, хувь хүмүүстэй хамтран ажиллаж байсан болохоор тэдэнд тулгардаг гол гол асуудлыг илүү сайн мэднэ л дээ. Тэгээд ч манай улсад жилийн жилд ирж аялдаг жуулчид байгалийн сайхан, үндэсний спорт, урлагийг л ихэвчлэн сонирхдог болохоос уран дарханы бүтээсэн эд эдлэл, үндэсний хувцас, төрөл бүрийн сийлбэрийг тэр бүр анзаардаггүй юм шиг ээ. Тиймээс энэ удаагийн арга хэмжээгээрээ дамжуулан тэдэнд илүү нээлттэй, дөхөм болгохын тулд хичээж байна. Төр засаг маань энэ талд бодлогын хэмжээнд л юм яриад байгаа болохоос яг гарт баригдаж, нүдэнд харагдахуйц үйл ажиллагаа хийхгүй байна. Аливаа зүйл хийх тусмаа чанаржиж, түүнээсээ туршлага хуримтлуулдаг. Тиймээс бидний хийж буй энэ удаагийн ажилд оноо ч харагдана, алдаа ч мэдрэгдэнэ. “Хүсэхээс хясна” гэгчээр энэ жил дэлхий дахинаа “Ковид-19” цар тахал тархсны улмаас жуулчид хараахан ховор байна. Гэхдээ үүнийг цаашид жил бүр уламжлал болгон зохион байгуулж байх төсөл хэрэгжүүлж байгаа. Одоогоор 300 орчим хүн оролцохоор мэдүүлэгээ ирүүлээд байна.
-Тэгэхээр ирэх жил цаг сайхан болвол илүү олон оролцогчтой болох нь ээ ...
-Тэгнэ байх шүү. Ирэх жилүүдэд дээрх аюулт өвчин ангижирчхаар Монгол туургатны хэмжээнд хийх төлөвлөгөөтэй байгаа. Тэгвэл аль ч улсын урлаач, уран бүтээлч хэн хэнээсээ туршлага солилцох боломж бүрдэнэ. Мөн энэ үйл ажиллагааны хүрээнд өөр нэг ажил бий.
-Ямар ...
-Монгол, Орос, Англи, Хятад, Герман гэсэн таван хэлээр сэтгүүл гаргана. Ингэхийн зорилго маань дэлхий дахинаа өөрийн улсын урлаач, бүтээлч, үйлдвэржилтийнхээ хүрээг тэлж, сурталчлахад оршиж байгаа юм. Үүнийг дагаад зах зээл нь ч нэмэгдэх сайн талтай. Энэ сэтгүүлд тухайн үйлдвэрлэгчийн товч танилцуулга, бүтээлийнх нь зураг, холбоо барих хаяг гэх мэт багтана.
-Манай улсын урчуудын ур чадвар бусад улсынхтай харьцуулахад ямар төвшинд яваа гэж та дүгнэх вэ...
-Би мэргэжлийн урлаач биш болохоор ийм, тийм гэж хэлэх боломжгүй. Гэхдээ судлаачид, ахмад урчуудтай ярилцаж байхад “Илүү гарна уу гэхээс дутуугүй” гэдэг. Үүнийгээ тэд хийсэн бүтээлээрээ ч нотолж байгаа болов уу. Жишээ нь дээхний Дарьганга, Тожил хийцтэй мөнгөн эмээлийг хэдэн үеэрээ эдэлж, хэрэглээд элээгээгүй байна. Гэвч харамсалтай нь одоо тэр хийцээр хийх хүн ховордож байна гэж сонсогдсон. Нэмж хэлэхэд өнөөдөр манай улсын залуус хоолойнхоо бяраар, биеийнхээ бяраар, ухааныхаа бяраар дэлхийд гайхагдаж байна. Онцолбол, “Чингис хаан” одонт, гавьяат жүжигчин Г.Ариунбаатар, олимпын аварга Н.Түвшинбаяр, Э.Бадар-Ууган, гавьяат тамирчин Н.Төгсцогт нарын зэрэг эрхмүүд. Тэгвэл тэдэнтэй ижил хэмжээний үнэлэгдэх, хүндлэгдэх хүмүүс бол урчууд, дархчууд юм. Тэд дэлхийн хэмжээнд яригдах ёстой. Хамгийн гол нь тэд өөрсдөө болон харьяа байгууллагууд нь дэмжиж, арга эвийг нь олж сурталчилгааг нь явуулдаггүй. Тиймээс миний бие тэс өөр мэргэжлийн хүн хэдий ч бусад нөхдийнхөө хамт Монгол брэндийг олон улсад хүлээн зөвшөөрүүлэхийн тулд энэ ажлаа эхлүүлээд байгаа минь энэ. Аливаа зүйлийг “Хийе” гэж бодоод яваад байх бус хийгээд үзэх нь сайхан биз дээ.
-Оролцогчид та бүхний саналыг хэрхэн хүлээн авч байна вэ?
-Их сонирхож, соргогоор хүлээн авч байна. Өмнө нь манай улсад ийм томоохон хэмжээний үзэсгэлэн худалдаа болж байгаагүй болохоор хэдэн зуун км-ын цаанаас ч хамаагүй ирэхээр мэдэгдсэн. Энэ ташрамд Нийслэлийн аялал жуулчлалын газар, Жижиг дунд үйлдвэрлэлийг дэмжих газар дэмжиж ажиллахаа мэдэгдсэнд талархаж байгаа.
-Жишээ нь Говь-Алтай аймагт хувиараа хөдөлмөр эрхэлж байгаа иргэн тухайн аймагтаа л үйлчилгээгээ явуулж байгаа. Харин нийслэл хотод ирснээр бизнесийн зах зээл нь ч тэлэгдэх байх даа ...
-Яг зөв. Бид энэ замыг нь л улам уужуу болгох гээд байгаа юм. Түүнээс биш ямар нэгэн ашиг харсан юм байхгүй шүү. Дээрээс нь нэг зүйл онцолж хэлэхэд худалдан авагчдад ч давуу талтай болно. Жишээ нь нэг сайхан Монгол гутал хийсэн хүн манай энэ үйл ажиллагаанд авч ирэхдээ зөвхөн гар дээрх үнээрээ худалдана. Түүнээс биш лангууны түрээснээс эхлээд олон нэмэгдэл тооцогдохгүй. Бидний судалгаагаар ямар ч байсан 20-30 хувийн хямдралтай зарагдах юм билээ. Томоохон дэлгүүрүүдэд бүр их хэмжээгээр нэмэгддэг ч гэх нь бий. Түүнчлэн үйлдвэрлэгч, худалдан авагч нар шууд харилцаж, тогтмол түнш болж болно. Мөн үзэсгэлэнгийн үеэр олон улсын зах зээлд бүтээгдэхүүн гаргах зорилготой хүмүүс судалгаа хийнэ. Одоогийн байдлаар хоёр хүн олон улсын зах зээлд экспортлох талаар холбоо барьсан байгаа.
-Оролцогчдын бүтээлийг хэдэн төрөлд ангилж бүртгэж байгаа вэ?
-Оролцогчдыг бүтээлээ ирүүлэх байдлаас харахад гурван төрөлд хувиарлах нь зүйтэй гэж шийдсэн. Тодруулбал, дахин давтагдашгүй үнэт өв, уламжлалт буюу урлангийн, үйлдвэржилтийн гэж. Эхний төрөлд нь олон жилийн ур ухаан шингэсэн бүтээл байхаас гадна уран зураг, уламжлагдан ирсэн үнэт зүйлс, археологийн олдворууд багтана. Эдгээр зүйлс зарим судлаач, урлаач нарт хадгалагддаг юм билээ. Харин удаах хоёр төрлийг иргэд яг бодитоор харьцуулж харах боломжтой. Үнэндээ энэ хоёр тэс өөр харагддаг юм билээ.
-Иргэдийн сонирхлыг хамгийн их татах гэвэл юу байх бол ...
-“Эрийн гурван наадам” компанид хадгалагдаж буй Хүннүгийн үеийн булшнаас олдсон эвэр нум байна. Үүнийг Монгол Улсын хүндэт мэргэн Т.Батмөнх гуай эзэмшдэг юм билээ. Эртний гэхээсээ гадна Монголын хамгийн том нумд тооцогддог тул иргэд их сонирхох байх. Мөн XVII зууны үед БНХАУ-ын зураач Монголчуудын ахуй амьдралыг харуулсан зураг байршина. Үүнийг зураач Д.Чулуунбаатар хоёр жилийн өмнө БНХАУ-аас авч ирсэн гэсэн. Энэ мэтчилэн маш олон зүйл дэлгэгдэнэ ээ.
-Үзэсгэлэнгийн дараа тухайн үнээрээ дэлгүүрт тавигдана гэсэн байх аа ...
-Тийм. Эхлээд бид “Монгол бахархал”-ын өдөр буюу энэ сарын 16-нд төв талбайдаа нээлтээ хийгээдхье. Дараа нь “Их наяд”-ын “Traple” event hall-д танхимын үзэсгэлэнгээ гурван өдөр гаргана. Ингээд 20-ноос нэгдүгээр хороололд байрлалтай “Grand plaza-2” худалдааны төв, “UBH” center, хотын зүүнд талд бас нэг томоохон дэлгүүрт “Монгол бахархал” нэртэй дэлгүүрээ нээнэ. Хамгийн гол нь бүх бараа бүтээгдэхүүн дээрх дэлгүүрт төв талбайд зарагдаж байсан үнээрээ худалдаалагдана. Үүнд лангуу болон арчилгааны гэх мэт төлбөр нэмэгдэхгүй. Бүтээгчийн гар дээрх үнээр л зарагдана гэсэн үг. Нөгөөтээгүүр бид маш өндөр харуул хамгаалалттайгаар, цэвэр орчинд, хэрэглэгчдийг ая тухай үйлчлүүлэхэд анхаарч ажиллана. Тэнд гэрэл зураг авах студи, хүүхэд тоглох орчин зэргийг бүрдүүлнэ. Тэгвэл иргэд хүүхдээ аюулгүй орчинд тоглуулж байх хугацаандаа худалдан авалтаа сэтгэл амар хийх юм. Манай улсад ирсэн зочид болон иргэд маань нийслэл хотод үзэх зүйлээр ховор байдаг. Тиймээс эдгээр дэлгүүрээ бид музейгээс дутахааргүй тохижуулж, хэрэглэгчдийн мэлмийг баясгавал сайхан биз дээ. Тэгээд ч үйлдвэрлэгчид маань бүтээгдэхүүнээ зарахдаа сайндаа л фэйсбүүкдээ оруулж байна. Харин бид үүнийг нь шинэчилж, худалдаалах маркетингаас эхлээд лангууг нь хүртэл бэлдэх юм. Тэгэхээр тэд өөрийн гэсэн байнгын худалдан авагчтай болоход нь дөт болно. Үүнээс гадна энэ удаагийн арга хэмжээний төгсгөлд байгаль орчиндоо ээлтэй буяны үйл санаачилсан байгаа.
-Тодруулбал ...
-Оролцогч нараасаа хуримтлуулсан хураамжаасаа тодорхой хувийг байгаль хамгаалах чиглэлийн санд хандивлана. Энэ бол хүн бүр нийгмийн хариуцлагынхаа хүрээнд хийх ёстой ажлын нэг шүү дээ.
-Ярилцсанд баярлалаа.
Эх сурвалж: MNB.mn
Тод индэр
Б.Жавхлан: Гадаад валютын улсын нөөц таван тэрбум ам.долларт хүрлээ
Уул уурхайн бүтээгдэхүүний экспортыг нэмэгдүүлэх, гадаад валютын улсын нөөцийн нөхцөл байдлын талаар Сангийн сайд Б.Жавхлан Засгийн газрын хуралдаанд мэдээлэл хийлээ.
“Монгол Улсын Ерөнхий сайдын захирамжаар экспорт нэмэгдүүлж, тулгамдаж буй асуудлыг шуурхай шийдвэрлэх үүрэг бүхий Ажлын хэсэг уул уурхайн экспортод тулгараад буй асуудлыг цогц байдлаар шийдвэрлэж, экспортыг эрчимжүүлж, гадаад валютын орох урсгалыг нэмэгдүүлэх арга хэмжээ авч ажиллаж байна. Тус Ажлын хэсгийн дарга, Сангийн сайд Б.Жавхлан,
Нэгдүгээр улирлын нийт дүнгээр нүүрс 17.4 сая.тонн, төмрийн хүдэр 1.8 сая тонн экспортолсон нь өмнөх оны мөн үетэй ижил түвшинд байгаа бол зэсийн баяжмалын экспорт 456 мянган тоннд хүрч 24 хувиар өссөн дүнтэй байна.
Ажлын хэсэг банкны салбарын төлөөлөлтэй уулзаж, гадаад валютын улсын нөөцийг хамгаалах чиглэлд хамтран ажиллах талаар хэлэлцэж, Санхүүгийн тогтвортой байдлын зөвлөлийн хурлаар холбогдох асуудлыг шийдвэрлэж, бодлогын зөвлөмж гарган ажиллаж байна.
Энэ сарын 1-ний байдлаар гадаад валютын улсын нөөц өмнөх долоо хоногоос 305 сая ам.доллароор нэмэгдэж, таван тэрбум ам.долларт хүрлээ гэж мэдээллээ.
Тод индэр
О.Батнайрамдал: Бакалаврын төвшинд суралцагчдад тэтгэлэг, магистр, докторын төвшинд бол зээл олгохоор зохицуулах нь зөв байна
Монгол Улсын Их хурлын Боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан, спортын байнгын хорооны 2024 оны 10 дугаар сарын 15-ны өдрийн 02 тоот тогтоолоор Боловсролын зээлийн сангийн үйл ажиллагаа, журмын биелэлтэд хяналт шалгалт хийх, холбогдох санал, дүгнэлт гаргах шийдвэрийн төсөл боловсруулах үүрэг бүхий Ажлын хэсгийг байгуулсан. Энэхүү ажлын хэсгийг УИХ-ын гишүүн О.Батнайрамдал ахалж байна. Түүнтэй уулзаж ярилцсан юм.
-Ажлын хэсэг байгуулагдах шаардлага юу байв?
-Засгийн газрын татвар төлөгчдийн мөнгөөр санхүүждэг 23 сангийн нэг нь Боловсролын зээлийн сан юм. Хамгийн үнэ цэнэтэй, тэр хэрээрээ хамгийн их хөрөнгө оруулалттай сан юм. Гэхдээ энэ сан өнгөрсөн хугацаанд зээл олгох журмаасаа эхлээд эргэн төлөлт хүртэл олон асуудлыг дагуулсаар байна. Нийтдээ 360 тэрбум төгрөгийн гадаад зээлийн санхүүжилт олгосон боловч эргэн төлөлтөд асуудал үүсч байна. Боловсролын зээлийн сан журмаар зохицуулагдаж ирсэн. Энэхүү мөрдөгдөж буй журам 27 хуудас бүхий олон удаагийн нэмэлт өөрчлөлт орсон учраас ойлгомжгүй, ишлэлээс ишлэгдсэн маягтай баримт бичиг болжээ. Тиймээс журам бүрэн шинэчлэглэх зайлшгүй шаардлага үүссэн. Ингээд 2025 оны сонгон шалгаруулалтаас өмнө Боловсролын сангийн зээлийн журмыг шинэчлэхээр ажиллаж байна. Манай ажлын хэсэг санал, дүгнэлтээ боловсруулан Байнгын хорооны хуралдаанаар хэлэлцүүлж, холбогдох яаманд хүргүүлэхэд бэлэн болоод байна.
-Боловсролын зээлийн сангийн журмын төсөлд ямар ямар өөрчлөлт оруулах саналыг боловсруулсан бэ?
- Ер нь бол Боловсролын зээлийн сан алсын хараагаасаа эхлээд стратегийн хувьд шинэчлэл хийх шаардлага буй болжээ. Жишээлбэл, Боловсролын зээлийн сан гэх атлаа нийт санхүүжилтийн 87 орчим хувь нь тэтгэлэг болж олгогдож байна. Эдийн засгийн бүтэц өөрчлөгдөх тусам хөдөлмөрийн зах зээлтэй уялдаад эрэлт хэрэгцээтэй мэргэжилтэй нийцүүлэн Боловсролын зээлийн сангийн стратегийг тодорхойлох ёстой. Боловсролын зээлийн сангийн санхүүжилтийн 35-45 хувь нь Ерөнхийлөгчийн нэрэмжит тэтгэлэгт буюу бакалаврын боловсрол эзэмшихэд олгогдож байна. Гэтэл дэлхийн 100 топ сургуульд тэнцсэн хүүхдэд зээл хэлбэрээр олгогдож байна. Энэ нь харьцангуй ялгаатай байдал үүсээд байгаа юм. Мөн өндөр мөнгөн дүнгээр буюу 100-200 мянган ам. долларын зээл авсан оюутан бакалавраа төгсч ирээд зээлийг эргэн төлөх нь асуудалтай. Ер нь дөнгөж бакалаврын түвшний боловсрол эзэмшээд өндөр хэмжээний зээл төлөх нь хэцүү учраас зээлийн эргэн төлөлт ч тааруу явж ирсэнтэй холбоотой байх.
Тэгэхээр бакалаврын төвшинд эргэн төлөгдөх нөхцөлгүйгээр тэтгэлэг, магистр, доктор буюу ахисан төвшинд зээл олгохоор зохицуулах нь зөв байна. Өөрөөр хэлбэл, ахисан төвшинд зээлээр суралцагч санхүүгийн хувьд зээлийг эргэн төлөх боломжтой болсон байна. Хоёрдугаарт, гадаадын их, дээд сургуульд суралцах хүүхдийн сонгон шалгаруулалтыг эрэмбэ, ерөнхий тест явуулж шалгаруулж байна. Зөвхөн эрэмбийг харах нь өрөөсгөл учраас тухайн хүүхэд өөрсийн санаачлагаар тэтгэлэг авсан бол үнэлэгдэж, оноожуулалтад нь ордог байх ёстой. Мөн тухайн сургуулийн төлбөрийн хэмжээг оноожуулалтад тусгах нь зөв хэмээн үзэж байна. Яагаад гэвэл зарим сургууль эрэмбэ нь ойролцоо атлаа хэд дахин илүү төлбөртэй байх тохиолдол байдаг. Жишээлбэл, АНУ-ын Стэнфордын Их сургуульд 200 мянган ам.доллараар суралцуулахаар нэг хүүхэд явуулах нь уу эсвэл эрэмбээрээ ойролцоо Токиогийн их сургуульд яг энэ төсвөөр 10 хүүхэд суралцуулах уу гэдгийг бололцох ёстой. Энэ мэт уялдааг оноожуулалтад шингээж өгч байж, харилцан ашигтай, хүртээмжтэй зээлийн олголтыг шинэчлэн хэрэгжүүлэх боломжтой хэмээн үзсэн.
- Төрийн албан хаагчдыг мэдлэг боловсролоо дээшлүүлэхэд зээлийн сангаас тэтгэлэг өгч болох уу?
- Төрийн албан хаагчдыг бодлогоор дэмжин чадавхжуулах хүрээнд гадаад болон дотоодын сургалтын байгууллагад магистр, докторын үндсэн хөтөлбөрт хамруулах боломжийг бүрдүүлнэ. Мөн шаардлагатай тохиолдолд гадаад хэлний бэлтгэлд хамруулах боломжийг олгоно. Түүнээс гадаадад суралцаад төгссөн хүүхэд тухайн орондоо ажлын туршлага хуримтлуулж ирэх боломжийг олгох уян хатан зохицуулалтыг тусгалаа. Хэрвээ эргэн ирэхгүй бол тэтгэлэг зээл хэлбэрт шилжиж, эргэн төлөгдөх нөхцөлттэй байна. Тухайн суралцагч энэ бүхнээ бүрэн ялгаж ойлгосон байхын тулд журмын шинэчлэл мөн чиглэж байна. Мөн зорилтот бүлэгт чиглэсэн буцалтгүй тусламжаар суралцах боломжийг журамд тусгах ёстой юм.
-Зээлийн эргэн төлөлтөөр дараагийн зээлийг олгох зарчмаар төсөвлөсөн. Тэгэхээр зээлийн эргэн төлөлтийг сайжруулахад хэрхэн анхаарч ажиллах вэ?
- 2025 оны улсын төсөвт Боловсролын зээлийн сангийн үйл ажиллагаанд 158,4 тэрбум төгрөг төсөвлөгдсөн. Түүний 33,6 тэрбум нь зээлийн эргэн төлөлтөөс санхүүжихээр тусгасан. Өөрөөр хэлбэл, эргэн төлөлт заавал хийгдэж байж Боловсролын зээлийн сангийн үйл ажиллагаагаа хэвийн явуулна. Зээлийн эргэн төлөлт хийгдэхгүй бол дотоодын их,дээд сургуульд суралцагч хүүхдүүд Монгол банкны хар жагсаалтад бичигддэг. Харин гадаадад суралцахаар зээл аваад эргэн төлөлт хийгээдгүй бол энэ хар жагсаалтад ордоггүй. Энэ ялгавартай байдлыг халах хэрэгтэй учраас журмын төсөлд санал тусгасан байгаа. Зээлийн эргэн төлөлтийг сайжруулах, зээлийн санг шударга ёсны зарчимд нийцүүлэхийн тулд шинэчлэл хийхээр саналыг боловсруулсан юм.
Тод индэр
Т.Баярхүү: Хуурайшилт ихтэй сумдад түймрийн эрсдэл маш өндөр байна
Шадар сайд, УОК-ын дарга С.Амарсайхан 21 аймаг, нийслэлийн Онцгой комиссын дарга нартай цахимаар хуралдаж, ой хээрийн түймэр, шар усны үерээс урьдчилан сэргийлэх төлөвлөгөө, арга хэмжээний талаар хэлэлцлээ. Энэ талаар УОК-ын Ерөнхий нарийн бичгийн дарга Т.Баярхүү мэдээлэл өглөө. Тэрбээр “Нийт нутгаар хуурайшилт өндөр байгаа. Баруун аймгуудад цас ихтэй байгаа учраас шар усны үерийн эрсдэл өндөр байна. Өнгөрсөн долоон хоногт зүүн аймгуудад бүртгэгдсэн хээрийн түймэр түүнийг унтраах үйл ажиллагааг зохион байгуулсан аймгийн онцгой комиссын мэдээлэл, түймрийн хор уршгийг арилгах, түймэрт өртсөн айл өрхүүдэд чиглэсэн арга хэмжээний талаарх мэдээллийг сонсож, холбогдох үүрэг чиглэлийг өгсөн.
Зүүн аймгууд ой хээрийн түймрийн эрсдэлтэй байгаа учраас хөдөлгөөнт бүлгүүд болон хяналтыг цэгүүдийг ажиллуулах зэрэг урьдчилан сэргийлэх ажлуудыг зохион байгуулж байгаа. Энэ чиглэлийн үйл ажиллагааг нэлээд эрчимжүүлэх үүргийг холбогдох аймаг орон нутгийн онцгой комиссын байгууллагад өгсөн.
Он гарснаас хойш 28 гал түймэр бүртгэгдсэн. Үүнээс гэмт хэргийн шинжтэй буюу мөрдөн шалгах ажиллагаа явагдаж байгаа хэргүүдийн статистик тоо баримтыг аваад үзэхээр 46 орчим хувь нь шалтгаан эзэн холбогдогч нь тодорхой байна. Жишээлбэл хогийн цэгээс, машины яндангаас, айлын янданг ил задгай орхисон үнс нурмаас гэх мэтчилэн шалтгаанаас үүдэлтэй гал гарчээ. Харин 56 орчим хувь нь эзэн холбогдогч тодорхойгүй байна. Үүн дээр мөрдөн шалгах ажиллагаа явагдаж байгаа.
Түймэрт өртсөн айл өрхүүдэд УОК-оос гэр хүнсний багц, эрүүл мэндийн багц, дулаан хувцас хэрэглэлүүдийг эхний ээлжид хүргэж өгсөн. Хөдөлмөр халамж үйлчилгээний газраас гамшигт өртсөн айл өрхүүдэд тодорхой хэмжээний мөнгөн тусламжуудыг үзүүлсэн. Мөн ХХҮЕ-аас тухайн иргэдтэй уулзалт зохион байгуулж үнэлгээ хийгээд цаашид малжуулах чиглэлээр ямар төсөл хөтөлбөрт хамруулах чиглэлээр судалгааны ажил үргэлжилж байгаа.
Увс, Завхан, Ховд, Баян-Өлгий зэрэг баруун аймгуудын цас одоохондоо хайлж дуусаагүй байна. Цастай байгаа газруудаар түймэр арай бага байгаа бол бусад аймаг, хуурайшилт ихтэй сумдад түймрийн эрсдэл маш өндөр байна. Ер нь өдөр ирэх тусам түймрийн эрсдэл нэмэгдэж байна. Иймээс дор бүрнээ сонор сэрэмжтэй байхыг анхааруулж байна” гэв.