Дэлхий нийтээр..
Шинэ Хархорум хотын бүтээн байгуулалт албан ёсоор эхэллээ
2022 онд Их эзэн Чингис хааны мэндэлсний 860 жилийн ойгоор Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Ухнаагийн Хүрэлсүх дэлхийн үнэт өв, түүх, соёлын дурсгалт газар Орхоны хөндийд шинэ Хархорум хотыг сэргээн байгуулах зарлиг гаргасан.
Монголчуудын түүхэн уламжлал, хүсэл тэмүүлэл, эв нэгдэл, шударга ёс, цог хийморийн илэрхийлэл болсон Төрийн далбааг Ерөнхийлөгчийн зарлигийн дагуу “Их хаадын цэцэрлэгт хүрээлэн”-д өнө мөнхөд мандуулах ёслолоор Хархорум хотын бүтээн байгуулалт эхэллээ.
Ёслолд Монгол Улсын Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх оролцож хэлсэн үгэндээ, монгол түмний ариун гал голомт болох Орхоны хөндийд Хархорум хотыг бүтээн байгуулахдаа сурвалж бичиг, археологийн олдвор, нотолгоонд тулгуурлан 800 гаруй жилийн тэртээх дүр төрх, Их хаадын сүр хүчийг шингээх ёстойг онцоллоо.
Мөн авто зам, төмөр зам, нисэх буудал, ус, дулаан, цахилгаан, хог хаягдал боловсруулах үйлдвэр, цэвэрлэх байгууламж, ногоон бүс, хөдөө аж ахуйн кластер, гол, нуурыг сэргээх зэрэгт нэн тэргүүнд анхаарах шаардлагатайг тэмдэглэв.
Цаг хугацаа, хөрөнгө, хүч хөдөлмөр шаардах бүтээн байгуулалтад төр, засаг, хувийн хэвшил, түмэн олноороо нэгдэж, нэгэн үзүүрт сэтгэлээр Хархорум хотоо сэргээн байгуулах үйлсэд идэвхтэй оролцохыг уриаллаа.
Тэрбээр Хархорум хотын ногоон байгууламжийн ажилд сэтгэл зүрхээ зориулан, идэвх санаачилга гарган, хөрөнгө зарцуулсан байгууллага, аж ахуйн нэгж, иргэдэд ард түмний нэрийн өмнөөс талархал илэрхийллээ.
Хархорум хотыг бүтээн байгуулах хүрээнд нийт 1,500 га талбайд нэг сая гаруй шилмүүст болон навчит мод, сөөг тарьж ургуулна.
Сүүлийн сар гаруйн хугацаанд төр, хувийн хэвшил, түүний дотор уул уурхай, ойн болон модны салбарын 40 гаруй байгууллага, аж ахуйн нэгжийн 800 гаруй хүн 550 гаруй мянган мод тариад байна.
“Их хаадын цэцэрлэгт хүрээлэн”-д гэхэд л төр, хувийн хэвшил хамтран 11 мянган ширхэг мод тарин, 13 мянган кв.м авто зогсоол, 11 мянган кв.м явган зам тавьж, цахилгаан, гэрэлтүүлэг, худаг, усжуулалт зэргийг шийджээ.
Шинэ Хархорум хотод 500 мянган хүн оршин суух бөгөөд 285 мянган ажлын байр бий болж, үүнийг даган бүс нутгийн хөгжлийг тэтгэх хот болно гэж тооцоолж байна.
Төр, захиргааны болон олон улсын байгууллага, гадаад улс орнуудын Дипломат төлөөлөгчийн газар төвлөрсөн, нийгэм, эрүүл мэнд, дэд бүтэц, өндөр технологийн үйлдвэрлэл, орон сууц, соёл, урлаг, аялал жуулчлал, ногоон байгууламж, бусад үйлчилгээ хөгжсөн ухаалаг хот байхаар төлөвлөсөн.
Тухайлбал, хотын нийт талбайн 50 хувь нь ногоон байгууламж, 30 хувь нь барилгажих талбай, 20 хувь нь авто зам байх юм.
Хот байгуулахтай холбоотойгоор Өвөрхангай, Архангай аймгийн нутаг дахь Орхоны хөндийд 189 мянган га газрыг улсын тусгай хэрэгцээнд аваад байна.
Хархорум хот нь түгжрэл, агаар, ус, хөрсний бохирдол гээд нийгэм, эдийн засаг, иргэдийн ахуй амьдрал, эрүүл мэнд зэрэгт сөргөөр нөлөөлж байгаа хүн амын төвлөрлийг задлах, эрүүл, аюулгүй орчинд амьдрах нөхцөл бүрдүүлэх, нийгмийн суурь үйлчилгээг хангах, суурьшлын шинэ бүсүүд бий болоход томоохон хувь нэмэр оруулна.
Улсын Их Хурал Хархорум хотын төлөвлөлт, бүтээн байгуулалт, хөгжлийг дэмжих тухай хууль баталж, Засгийн газар Хархорум хотын Захирагчийн Ажлын алба, Хотын болон Эрдэмтдийн зөвлөл ажиллуулж байна.
Одоогоор “Их хаадын цэцэрлэгт хүрээлэн”-гээс гадна “Мэдээлэл, сурталчилгааны цогцолбор” байгуулж, Хөгшин Орхон гол, Хэлтгий цагаан нуур, эртний нийслэлийн туурийг сэргээн, хотын бүтээн байгуулалтын ерөнхий төлөвлөгөөг боловсруулж байгаа юм.
Шинэ Хархорум хотод ногоон байгууламж барих эхний шатны ажилд:
1. “Эрдэнэс Тавантолгой” ХК
2. “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ
3. “Эрдэнэс алт ресурс” ХК
4. “Эрдэнэс Монгол нэгдэл”
5. “Эрдэнэс критикал минералс” ТӨҮГ
6. “Энержи ресурс” ХХК
7. “Шивээ овоо” ХХК
8. “Багануур” ХК
9. “Бороо гоулд” ХХК
10. “Оюу толгой” ХХК
11. “Болд төмөр ерөө” ХХК
12. “Саусгоби сэндс” ХХК
13. “Платинум ланд” ХХК
14. “Бадрах энержи” ХХК
15. “Дархан төмөрлөгийн үйлдвэр”
16. “Тэрбум мод” сан
17. Шүүхийн шинжилгээний ерөнхий газар
18. “МИАТ” ТӨХК
19. “УБТЗ” хувь нийлүүлсэн нийгэмлэг
20. “Монголын төмөр зам” ТӨХК
21. “Тавантолгой төмөр зам” ХХК
22. “Хархорин” цахилгаан түгээх сүлжээ
23. Зэвсэгт хүчний Жанжин штаб
24. Хил хамгаалах ерөнхий газар
25. Дотоодын цэргийн штаб
26. Онцгой байдлын ерөнхий газар
27. Цагдаагийн ерөнхий газар
28. Шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх ерөнхий газар
29. Төрийн тусгай хамгаалалтын газар зэрэг байгууллага, аж ахуйн нэгж хувь нэмрээ орууллаа.
Дэлхий нийтээр..
Европын холбоо ОХУ-ын эсрэг хориг арга хэмжээгээ өргөжүүлнэ
Европын холбоо ОХУ-ын эдийн засагт үзүүлэх хориг арга хэмжээний дарамтаа нэмэгдүүлэхээр төлөвлөж байна. Европын холбооны Гадаад бодлогын тэргүүн Кая Каллас Кипрт болсон тус холбооны Батлан хамгаалахын сайд нарын албан бус уулзалтын дараа мэдэгдэхдээ, Оросын Украины эсрэг дайныг дэмжиж буй дахин 80 байгууллага, хувь хүнд шинэ хязгаарлалт тавих асуудлыг хэлэлцэж байгааг онцолжээ.
Түүний хэлснээр, шинээр санал болгож буй жагсаалтад ОХУ-ын “цэрэг-аж үйлдвэрийн цогцолбор”, хүний эрх зөрчигчид болон суртал ухуулга явуулагчид багтаж байна.
Кая Калласын мэдээлснээр, Барууны орнуудын хориг арга хэмжээ ОХУ-д одоогоор 1.2-1.5 их наяд ам.долларын хохирол учруулаад байгаа аж. Тэрбээр “Орос мөнгө, хүн хүч, давшилтын эрчээ алдаж байна. Тиймээс л Украины энгийн иргэд рүү хийх халдлагаа нэмэгдүүлж байна” гэж мэдэгджээ.
Мөн Европын холбооны сайд нар Украинд зэвсэг нийлүүлсэн улс орнуудад нөхөн төлбөр олгох зорилготой 6.6 тэрбум еврогийн сангийн ирээдүйн талаар хэлэлцсэн байна. Уг сангийн асуудлыг Унгар өмнө нь эсэргүүцэж байсан ч одоо эсэргүүцлээ татахаа холбоотнууддаа мэдэгджээ.
Кая Каллас энэ хөрөнгийг зөвхөн өмнө нь нийлүүлсэн зэвсгийн нөхөн төлбөрт бус, хамтарсан зэвсэг худалдан авалт болон Европын холбооны цэргийн тусламжийг санхүүжүүлэхэд ашиглах санал гаргасан байна.
Европын холбоо АНУ-ын байр суурь суларсан энэ үед Москвагийн эсрэг дарамтаа нэмэгдүүлэхийг зорьж байна. Гуравдугаар сард тус холбоо 2,600 орчим хувь хүн, байгууллагад чиглэсэн хориг арга хэмжээг сунгаж, хөрөнгө царцаах болон зорчих эрх хязгаарлах шийдвэрээ үргэлжлүүлсэн юм.
Энэ үеэр ОХУ Украинд халдлагаа үргэлжлүүлсээр байна. Даваа гарагийн өглөө Оросын халдлагын улмаас Украины Запорожье мужид таван хүн амиа алдаж, 14 хүн шархадсан талаар орон нутгийн захирагч Иван Федоров мэдээлжээ.
Украины Ерөнхийлөгч Володимир Зеленский ОХУ-ын Ерөнхийлөгч Владимир Путинтэй нүүр тулсан уулзалт хийх санал гаргасан ч Кая Калласын хэлснээр, Оростой хэлэлцээ эхлүүлэх цаг хараахан болоогүй байна.
Тэрбээр Оросыг бодитоор хэлэлцээ хийх нөхцөл байдалд хүргэхийн тулд стратегийн тэвчээр хэрэгтэй гэж мэдэгдлээ.
Дэлхий нийтээр..
Пашиняны нам ялсан ч Арменийн гадаад бодлогын чиглэл тодорхойгүй хэвээр байна
Арменийн Ерөнхий сайд Никол Пашиняны тэргүүлдэг эрх баригч “Иргэний гэрээ” нам парламентын сонгуульд ялалт байгуулсан ч санал хураалтын дүн тус улсын цаашдын гадаад бодлогын чиглэлийг шууд нэг мөр дүгнэхэд төвөгтэй болгож байна.
Арменийн Сонгуулийн төв комиссын даваа гарагт мэдээлснээр, Пашиняны “Иргэний гэрээ” нам 49.81 хувийн санал авчээ. Энэ нь түүнийг Оростой ойр байр суурьтай сөрөг хүчний “Хүчирхэг Армени” намаас илт давуу гаргасан ч Оросоос зай барих бодлогоо бүрэн баталгаажуулах, Азербайжантай урт хугацааны энхийн хэлэлцээр байгуулахад шаардлагатай хүчтэй мандат хангалттай эсэх нь тодорхойгүй байна.
Пашинян урьдчилсан дүн гарсны дараа ялалтаа зарласан ч парламент дахь суудлын эцсийн хуваарилалт хараахан тодорхой болоогүй байна. Жижиг намууд парламентад суудал авахын тулд дөрвөн хувийн босго давах ёстой бөгөөд одоогийн байдлаар Пашиняны нам Үндсэн хуулийн өөрчлөлт хийхэд шаардлагатай гуравны хоёрын олонх авах эсэх нь эргэлзээтэй байгаа юм.
Энэ удаагийн сонгуулийг Арменийн гадаад бодлогын чиг баримжааг тодорхойлох санал хураалт гэж олон улсын ажиглагчид үзэж байв. Пашинян сонгуулийн кампанит ажлынхаа үеэр Азербайжантай энх тайван тогтоох, Турктэй харилцаагаа хэвийн болгох, Европын холбоотой харилцаагаа бэхжүүлэх амлалт өгсөн.
АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамп санал хураалтаас өмнө Пашиняныг дэмжиж буйгаа илэрхийлж, Армени, Азербайжаныг хэлэлцээний ширээнд ойртуулах хүчин чармайлтаа онцолсон байна. Боломжит хэлэлцээрийн нэг хэсэгт Армениар дамжих тээврийн коридорт АНУ онцгой эрхтэй оролцох тухай асуудал багтаж байгаа бөгөөд үүнийг “Олон улсын энх тайван, хөгжил цэцэглэлтийн Трампын маршрут” буюу TRIPP гэж нэрлэжээ.
Гэвч Арменийн Баруун руу чиглэсэн бодлого Оросын дургүйцлийг төрүүлж байна. Сонгуулийн өмнөхөн Москва Арменийн зарим бараа бүтээгдэхүүн, тухайлбал шинэ жимс, цэцэг, согтууруулах ундаанд импортын хориг тавьсан. Энэ нь Брюссель, Вашингтонтой харилцаагаа бэхжүүлэх нь тодорхой өртөг дагуулна гэсэн дохио гэж ажиглагчид үзэж байна.
ОХУ-ын Ерөнхийлөгч Владимир Путин Арменийн ард түмэнтэй “онцгой харилцаатай” гэдгээ тэмдэглэхийн зэрэгцээ Европын холбоотой ойртох замын талаар анхааруулсан өнгө аястай мэдэгдэл хийжээ. Тэрбээр Украины жишээг дурдан, Европын интеграц руу чиглэсэн алхам бүс нутгийн хурцадмал байдалд хүргэж болзошгүй гэсэн санаа илэрхийлсэн байна.
Армени сүүлийн жилүүдэд Оросын нөлөөний бүсээс аажмаар холдож эхэлсэн. Энэ үйл явц 2023 онд Азербайжан Уулын Карабахыг эргүүлэн авах цэргийн ажиллагаа явуулсны дараа улам эрчимжсэн юм. Тухайн үед 100 мянга гаруй армени угсаатан нүүлгэн шилжиж, Ереван Оросыг аюулгүй байдлын баталгаа болж чадсангүй гэж үзэн, Орос тэргүүтэй Хамтын аюулгүй байдлын гэрээний байгууллагад оролцохоо царцаасан.
Сүүлийн саруудад Пашинян Европын холбоотой харилцаагаа гүнзгийрүүлж, тус холбоонд ойртох шинэчлэлийн бодлого хэрэгжүүлж эхэлсэн. Мөн Армени улс Европын холбоо–Арменийн анхны дээд хэмжээний уулзалтыг зохион байгуулж, Украины Ерөнхийлөгч Владимир Зеленскийг хүлээн авсан нь Кремлийн бухимдлыг нэмэгдүүлжээ.
Европын Комиссын Ерөнхийлөгч Урсула фон дер Ляйен Оросын зүгээс Арменийн бүтээгдэхүүнд тавьсан эдийн засгийн хязгаарлалтыг “эдийн засгийн шахалт” гэж тодорхойлж, Европын холбоо Арменийг дэмжинэ гэдгээ мэдэгдсэн байна.
Гэсэн ч Пашинян Оростой харилцаагаа бүрэн таслах бус, тэнцвэртэй бодлого баримтлахыг эрмэлзэж байна. Тэрбээр дөрөвдүгээр сард Москвад айлчилж, Владимир Путинтэй уулзсан бол зургаадугаар сарын 1-нд төрсөн өдрөөрөө ОХУ-ын Ерөнхийлөгчтэй утсаар ярьжээ.
Олон улсын шинжээчдийн үзэж буйгаар Арменийн Европтой илүү ойртох зам амаргүй байх төлөвтэй. Оросын дарамт нь Арменийн сонгогчдыг автоматаар Европ руу түлхэнэ гэж үзэх нь хэтэрхий хялбар дүгнэлт бөгөөд Европын бодит дэмжлэгийн үр дүн одоогоор бүрэн мэдрэгдээгүй байна гэж зарим судлаач онцолжээ.
Пашинян Азербайжантай байгуулах урт хугацааны энхийн хэлэлцээрийн хүрээнд шаардагдаж болзошгүй Үндсэн хуулийн өөрчлөлтийг хэрхэн урагшлуулах нь одоогоор тодорхойгүй хэвээр байна.
Тэрбээр даваа гарагийн өглөө хийсэн хэвлэлийн бага хурлын үеэр Арменийн иргэд “бүс нутгийн хөгжил цэцэглэлт, хамтын ажиллагааны төлөө саналаа өглөө” гэж мэдэгдээд, Турк болон Азербайжанаас эерэг хариу ирнэ гэж найдаж буйгаа илэрхийлжээ.
Харин Пашиняны Оростой ойр байр суурьтай өрсөлдөгчид сонгуулийн дүнг эсэргүүцэж, санал хураалтын үеэр олон зөрчил гарсан гэж мэдэгдсэн байна. Сөрөг хүчин сонгуулийн дүнд бодитой сорилт үүсгэж чадах эсэх нь Арменийн ойрын өдрүүдийн улс төрийн гол асуулт болж байна.
Дэлхий нийтээр..
Польш улсын бага сургуулиудад гар утас ашиглахыг хориглохоор төлөвлөж байна
Польш улс бага сургуулийн сурагчдыг сургууль дээр гар утас ашиглахыг хориглох хуулийн төслийг хэрэгжүүлэхээр төлөвлөж байна. Польшийн Ерөнхий сайд Дональд Туск энэ сарын 2-нд мэдэгдэхдээ, 2026 оны есдүгээр сарын 1-нээс эхлэн 7-15 насны сурагчдыг сургууль дээр гар утас ашиглахыг хориглохоор ажиллаж байгаагаа хэлжээ.
Засгийн газраас дэмжсэн хуулийн төсөлд бага сургуулийн сурагчдыг хичээлийн үеэр төдийгүй завсарлага, сургуулийн орчин, мөн сургуулиас зохион байгуулсан боловсролын үйл ажиллагааны үеэр гар утас ашиглахыг хориглохоор тусгасан байна. Ухаалаг цаг зэрэг мэдээлэл, харилцааны боломжтой төхөөрөмжүүд ч уг хязгаарлалтад хамрагдахаар байна.
Гэхдээ сурагчид төхөөрөмжөө сургууль дээр авчрах боломжтой бөгөөд сургуулиуд тэдгээрийг хичээлийн хугацаанд хадгалах тусгай байр, зохицуулалт хийх эрх зүйн үндэстэй болох аж.
Польшийн бага сургуулийн боловсрол найман жил үргэлжилдэг бөгөөд 7-15 насны хүүхдүүд хамрагддаг. Хуулийн төсөл цаашид Польшийн парламентын доод танхим болох Сейм, дээд танхим болох Сенатаар хэлэлцэгдэж, батлагдсаны дараа Ерөнхийлөгч гарын үсэг зурснаар хүчин төгөлдөр болох юм.
Ерөнхий сайд Дональд Туск хүүхэд, өсвөр үеийнхний гар утас, цахим платформ, тоглоомд донтох асуудал ноцтой болж, хичээлдээ төвлөрөх болон зан төлөвт сөргөөр нөлөөлж байгааг онцолсон байна.
-
Үйл явдал2020/12/24
Өнөөдөр УИХ-ын чуулганы нэгдсэн хуралдаанаар ...
-
Үйл явдал2021/02/25
Истанбул-Улаанбаатар чиглэлийн нислэгээр 254 иргэн эх орондоо ирнэ
-
Үйл явдал2021/07/23
Үс шинээр үргээлгэх буюу засуулбал эд, мал арвидна
-
Дэлхий нийтээр..2025/10/28
Хоёрдугаар тойрог зам төслийн ТЭЗҮ-ийг ЗТЯ-ны Шинжлэх ухаан, технологийн зөвлөл ...