Дэлхий нийтээр..
Зээлийн хэлэлцээрийг соёрхон батлах тухай хуулийн төслийг батлахыг дэмжлээ
Хуулийн төслийн талаар Сангийн сайд Б.Жавхлан танилцуулав.
Монгол Улсын Засгийн газар, Бүгд Найрамдах Энэтхэг Улсын ЭКСИМ банкны хөнгөлөлттэй зээлийн санхүүжилтээр хэрэгжүүлж буй газрын тос боловсруулах үйлдвэр барих төсөл нь Засгийн газрын 2024-2028 оны үйл ажиллагааны хөтөлбөрт тусгагдсан 14 мега төслөөс хамгийн түрүүнд хэрэгжиж, өгөөжөө өгч эхлэх эдийн засаг, стратегийн өндөр ач холбогдолтой төсөл юм. Улсын Их Хурлын зүгээс төслийн санхүүжилтэд шаардлагатай нийт 1 тэрбум 236 сая ам.долларын зээлийн хэлэлцээрийг 2017, 2019 онуудад тус тус соёрхон баталсан бөгөөд 2024 оны жилийн эцсийн байдлаар төслийн хүрээнд 268.8 сая ам.долларын эх үүсвэрийг ашиглаж, төслийн нийт ажлын гүйцэтгэл 23.5 хувьтай байгааг Сангийн сайд танилцуулгадаа онцолсон.
"КОВИД-19" цар тахлын дараах тээвэр ложистик, бараа материалын үнийн өсөлт, түгээлт, тээвэрлэлтийн дэд бүтцийг манай улсын цаг агаарын нөхцөл байдалд тохируулах зэрэгтэй холбоотойгоор теникийн зарим нэмэлт, өөрчлөлт оруулах болсон нь төслийн хэрэгжилтийн явцад зардлыг өсгөхөд нөлөөлсөн. Нарийвчилсан техник эдийн засгийн үндэслэлийн тодотголыг Аж үйлдвэр, эрдэс баялгийн яамны харьяа Эрдэс баялгийн мэргэжлийн зөвлөл 2023 оны 09 дүгээр сард хэлэлцэн, төслийн нийт өртгийг 1 тэрбум 698 сая ам.доллар болгож, баталсан. Үүний дагуу Засгийн газрын зүгээс “Газрын тос боловсруулах үйлдвэр барих төсөл”-д шаардлагатай нэмэлт санхүүжилтийн хүсэлтийг 2024 оны 10 дугаар сард энэтхэгийн талд хүргүүлэн шийдвэрлүүлэхээр ажилласны үр дүнд, Бүгд Найрамдах Энэтхэг Улсын Засгийн газрын зүгээс зээлийн хүсэлтийг 2024 оны 11 дүгээр сарын 26-ны өдөр албан ёсоор шийдвэрлэсэн гэв.
Монгол Улсын Засгийн газар, Бүгд Найрамдах Энэтхэг Улсын ЭКСИМ банк хооронд Газрын тос боловсруулах үйлдвэрийн санхүүжилтийн зээлийн хэлэлцээрт 2025 оны 01 дүгээр сарын 16-ны өдөр гарын үсэг зурсныг Б.Жавхлан сайд онцлоод уг нэмэлт санхүүжилтийн зээлийн хэлэлцээр нь өмнөх 236.0 сая ам.долларын зээлийн дүнг нэгтгэснээр 700.0 сая ам.доллар, зээлийн нөхцөл нь өмнөх зээлийн адил жилийн 1.75 хувийн хүүтэй, үйлчилгээний шимтгэл болон хөрөнгө нөөцлөн баталгаажуулсны шимтгэл тус бүр 0.5 хувь, 5 жил үндсэн төлбөрөөс чөлөөлөгдөх, нийт 20 жилийн хугацаанд эргэн төлөгдөх нөхцөлтэй гэж байлаа.
Хуулийн төсөлтэй холбогдуулан Улсын Их Хурлын гишүүн С.Ганбаатар, Д.Энхтүвшин, Г.Тэмүүлэн, Н.Номтойбаяр, Б.Жаргалан нар асуулт асууж үг хэлсэн. Тухайлбал, Улсын Их Хурлын гишүүн М.Бадамсүрэн, улсын төсвөөс болон бусад эх үүсвэрээс эл төсөлд нэг ч төгрөг нэмэхгүй, мөн зээл нэмж авахгүй, төслийг 36 сарын хугацаанд нь зайлшгүй ашиглалтад оруулах асуудлыг Улсын Их Хурлаас гаргах шийдвэрт тусгуулах саналтай байна гэв. Мөн Улсын Их Хурлын гишүүн Д.Цогтбаатар, Энэ төслийг анх хэлэлцэж эхлэхэд газрын тос боловсруулах үйлдвэрийн эцсийн бүтээгдэхүүн нь импортын түлшнээс хямд байх ёстой гэдгийг би хөндөж байсан. Иймд үндэсний үйлдвэр учраас импортын түлшнээс үнэтэйгээр монголынхоо хэрэглэгчдэд нийлүүлэх, үнэ нь өндөр байсан нөхцөлд зээлээ эргүүлэн төлөх боломжтой байна гэдэг асуудлыг цаашид ярихгүй гэдгийг онцгойлон анхааруулав.
Түүнчлэн гишүүд газрын тос боловсруулах үйлдвэрийн техник эдийн засгийн үндэслэл (ТЭЗҮ) бий эсэх, усны нөөц болон байгаль орчны нөлөөллийн нарийвчилсан судалгаа хийлгэсэн талаар болон энэтхэгийн талаас 11 дүгээр сарын 26-нд шийдвэр гаргасан байхад Монгол Улсын 2025 оны төсвийн төсөлд тусгаагүй шалтгааныг илүүтэй лавлаж байлаа.
“Монголын газрын тос боловсруулах үйлдвэр” ТӨХХК-ийн гүйцэтгэх захирал Д.Алтанцэцэг, Тухайн үеийн Уул уурхай, хүнд үйлдвэрийн яамнаас зарласан тендерт энэтхэгийн “Инженерс Индиа” компани шалгарч газрын тос боловсруулах үйлдвэрийн ТЭЗҮ-г хоёр жилийн хугацаанд хийж, гүйцэтгэсэн. ТЭЗҮ-ээр үйлдвэр барьж байгуулбал Монгол Улсын нийгэм, эдийн засагт үр ашигтай гэсэн шийдвэр гарсны дагуу Монгол Улсын Засгийн газар 2017 онд тус үйлдвэрийг барихаар шийдвэрлэсэн. ТЭЗҮ-ийг “Инженерс Индиа” компани боловсруулж, Итали улсын “Кинетикс технологи” компани хөндлөнгийн хяналтыг тавьж, Эрдэс баялгийн мэргэжлийн зөвлөл хэлэлцэн, хүлээж авсан хэмээн хариулав.
Мөн үйлдвэрийн байршил сонгосон шалтгаан нь усны эх үүсвэртэй холбоотой. 2012 онд Сайншандын аж үйлдвэрийн парк цогцолборын хүрээнд хийсэн судалгаануудаар Бор хөөврийн говийг усан хангамжаар ашиглах хамгийн тохиромжтой хувилбар гэж тогтоосон. Ингээд тухайн үеийн Байгаль орчны яамны Усны нөөцийн газрын 2014 оны тогтоолоор Бор хөөврийн говийн гүний уснаас Сайншандын аж үйлдвэрийн паркт баригдах үйлдвэрүүд болон газрын тос боловсруулах үйлдвэрийг усаар хангана гэсэн шийдвэрийг гарсан. Энэ шийдвэрийн дагуу тус үйлдвэрийн усан хангамжийг Бор хөөврийн говиос хангахаар шийдвэрлэсэн гэсэн тайлбарыг өгөв.
Харин Сангийн сайд Б.Жавхлан хариултдаа, Бүгд Найрамдах Энэтхэг Улсын ЭКСИМ банкны хариу 2024 оны 12 дугаар сарын 25-ны өдөр Гадаад харилцааны яамаар дамжин ирсэн гээд зээлийн ашиглалтыг том дүнтэйгээр урагшлуулъя гэвэл Төсвийн тухай хуулийн хүрээнд төсвийн зардалд заавал суулгах зохицуулалттай тул төсөвт тодотгол хийхээс өөр аргагүй нөхцөл байдал үүснэ гэж байлаа.
Ингээд Монгол Улсын Засгийн газар болон Бүгд Найрамдах Энэтхэг Улсын Экспорт-Импорт банк хооронд байгуулах Зээлийн хэлэлцээрийг соёрхон батлах тухай хуулийн төслийг батлахыг дэмжье гэдэг саналын томьёоллоор санал хураахад, хуралдаанд оролцсон гишүүдийн 57.1 хувь дэмжлээ хэмээн Улсын Их Хурлын Хэвлэл мэдээллийн газраас мэдээлэв
Дэлхий нийтээр..
АНУ, Израилийн цохилтын улмаас Иранд мянга мянган хүн амиа алджээ
АНУ, Израилийн Иранд хийсэн цэргийн цохилтын улмаас олон мянган хүн амиа алдаж, шархадсан талаар Al Jazeera мэдээлжээ. Тус сувгийн мэдээлснээр 2026 оны хоёрдугаар сарын 28-наас хойш Иранд хийсэн цохилтын улмаас дор хаяж 3375 хүн амиа алдаж, 26,500 гаруй хүн шархадсан байна.
Мөн Израилд 26 хүн амиа алдаж, 7000 гаруй хүн шархадсан бол Ирак, Ливанд ч хохирол бүртгэгдсэн байна. Энэхүү мөргөлдөөн нь бүс нутгийн хэмжээнд өргөжиж, олон улс оронд хүний амь нас, дэд бүтцэд ноцтой хохирол учруулж байгааг онцолжээ.
Гэсэн хэдий ч хохирлын тоо, нөхцөл байдлын талаарх мэдээлэл цаг хугацааны явцад өөрчлөгдөж болзошгүйг эх сурвалж анхааруулсан байна.
Дэлхий нийтээр..
Путин Ираны Гадаад хэргийн сайдтай уулзаж, энх тайвныг дэмжихээ илэрхийлэв
ОХУ-ын Ерөнхийлөгч Владимир Путин 2026 оны дөрөвдүгээр сарын 27-ны өдөр Ираны Гадаад хэргийн сайд Аббас Арагчитэй уулзаж, Ойрх Дорнодын бүс нутгийн нөхцөл байдал болон хоёр орны харилцааны асуудлаар санал солилцлоо.
Уулзалтын үеэр талууд бүс нутгийн хурцадмал байдлыг намжаах, дипломат аргаар шийдвэрлэх боломжийн талаар ярилцсан байна. Владимир Путин зөрчил мөргөлдөөнийг намжааж, энх тайвныг тогтоохын төлөө ажиллахад бэлэн байгаагаа илэрхийлжээ.
Мөн Орос, Ираны стратегийн түншлэлийн харилцааг бэхжүүлэх, хамтын ажиллагааг цаашид өргөжүүлэх асуудлыг хэлэлцсэн байна. Ираны талаас дээд удирдлагын захидлыг дамжуулсан бөгөөд ОХУ-ын Ерөнхийлөгч талархал илэрхийлсэн тухай албаны эх сурвалж мэдээлэв.
Энэ удаагийн уулзалтаар тодорхой гэрээ, шийдвэр гаргаагүй ч хоёр тал дипломат шугамаар асуудлыг шийдвэрлэх, харилцаагаа хадгалж, бэхжүүлэх байр сууриа дахин нотолсон байна.
Дэлхий нийтээр..
“Стандарт энд Пурс” агентлаг Бельгийн зээлжих зэрэглэлийг буурууллаа
Газрын тосны үнэ огцом өсөж буйтай зэрэгцэн олон улсын зээлжих зэрэглэлийн Стандарт энд Пурс агентлаг дөрөвдүгээр сарын 24-нд Бельги улсын зээлжих зэрэглэлийг “AA”-аас “AA-” болгон бууруулж, төлөвийг “тогтвортой” хэвээр үлдээсэн байна.
Тус агентлагийн мэдэгдэлд дурдсанаар зэрэглэл бууруулсан гол шалтгаан нь Бельгийн санхүүгийн урт хугацааны тэнцвэргүй байдалтай холбоотой аж. Ялангуяа 2025 оны төсвийн алдагдал мэдэгдэхүйц нэмэгдэж, 2026–2029 онд санхүүгийн сахилга батыг сайжруулах төлөвлөгөө удаашралтай хэрэгжиж байгаа нь улсын төсөвт дарамт үүсгэж байгааг онцолжээ.
Мөн тус улсын Засгийн газрын цэвэр өрийн хэмжээ дотоодын нийт бүтээгдэхүүнд эзлэх хувь 2025 онд 103 хувь байсан бол 2029 он гэхэд 109 хувь болж өсөх төлөвтэй байгааг дурджээ. Үүнтэй зэрэгцэн өрийн хүүгийн зардал нэмэгдэх хандлагатай байгаа нь төсвийн ачааллыг улам нэмэгдүүлэхээр байна.
Шинжээчдийн үзэж байгаагаар Бельгийн төсвийн алдагдлын хэмжээ Евро бүсийн орнуудын дунд өндөр түвшинд хэвээр байгаа бөгөөд зээлжих зэрэглэл буурсан нь санхүүжилтийн өртөг өсөх, зарим хөрөнгө оруулалтын сангууд тус улсын бондыг бууруулах эрсдэл дагуулах магадлалтай юм.
Үүнээс өмнө Moody’s Analytics мөн Бельгийн зээлжих зэрэглэлд сөрөг үнэлгээ өгч байжээ.
-
Дэлхий нийтээр..2026/03/06
Согтууруулах ундааны зүйл хэрэглэсэн эмэгтэйг зодож, дээрэмджээ
-
Дэлхий нийтээр..2023/02/01
ШӨХТГ: Савласан сүүний шошгололтын мэдээллийг шинэчилж эхэлжээ
-
Дэлхий нийтээр..2025/04/10
ХХОАТ-ын хэмжээг нэг хувь болгон бууруулах талаар гаргасан иргэдийн өргөдлийг хэ...
-
Үйл явдал2024/06/04
Улаанбаатарт өдөртөө 30 хэм дулаан